Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 lipca 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 87/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpatrzeniu skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] r., nr [...], w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zarzucił naruszenie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r. poz. 489 ze zm.), jako przepisu prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu celów, jakie zakłada regulacja zawarta w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a celami jakie można dekodować w trakcie interpretacji powyższego artykułu. Jak podkreśla się w orzecznictwie "preambuła (...) stanowi wyjaśnienie podstawowych motywów, dla jakich został wydany akt" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r., sygn. akt II SA 735/84).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację mającą przemawiać za uchyleniem zaskarżonego wyroku.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik P. P. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty mające przemawiać za niezasadnością zarzutu kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - dalej ppsa, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu I instancji w ramach zarzutu zgłoszonego w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał ten zarzut za niezasadny.
Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez błędną jego wykładnię.
Przez błędną wykładnię rozumie się nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej. Wykładając treść art. 30 ust. 2 powołanej ustawy Sąd I instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego Jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji podejmowanych w przedmiocie umorzenia należności oznacza, że organ orzekający może, ale nie musi umorzyć należności, to jednak decyzje wydane w tym zakresie nie mogą być dowolne.
Sąd I instancji podniósł również, że uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej, o której mowa w art. 30 ust. 2 powołanej ustawy, musi polegać na ustaleniu, czy i jakie dochody posiada dłużnik alimentacyjny, jakie ma możliwości uzyskiwania dochodów, jakie wydatki ma konieczne do poniesienia, jaka jest jego sytuacja rodzinna, czy prowadzi gospodarstwo domowe sam, czy z innymi członkami rodziny, czy i jaki ma to wpływ na budżet dłużnika. W ocenie Sądu I instancji art. 30 ust. 2 ustawy, przy rozstrzyganiu wniosku o umorzenie należności, obliguje organ do uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej.
W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano przedstawionej wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dokonanej przez Sąd I instancji, a wręcz podzielono pogląd o uznaniowym charakterze decyzji wydawanej na podstawie powołanego przepisu prawa. Skarżący kasacyjnie nie podważył również tezy Sądu I instancji o konieczności ustalenia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego w przypadku stosowania tego przepisu. W skardze kasacyjnej skupiono się natomiast na polemice z oceną Sądu I instancji ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji. Ocena ta, niezależnie od tego, czy jest trafna, nie stanowi jednak błędnej wykładni omawianego art. 30 ust. 2 i nie jest wynikiem tej wykładni.
Działając w granicach wyznaczonych podstawą skargi kasacyjnej - zgodnie z art. 183 § 1 ppsa - Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do dokonywania oceny zaskarżonego wyroku w zakresie wykraczającym poza tę podstawę.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania kasacyjnego dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu dla skarżącego do Sądu I instancji nie orzeczono, ponieważ według art. 254 § 1 ppsa wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.