Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Łd 784/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono Z. R. umorzenia należności w kwocie 3.600 zł z odsetkami, wypłaconej jako świadczenie z funduszu alimentacyjnego w dniach od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. na rzecz jego córki A.. Organy uznały, iż sytuacja Z. R. – przebywanie w areszcie śledczym, niezatrudnienie odpłatne na terenie jednostki, brak dochodów, dobre zdrowie, koniec kary przypadający na dzień 27 września 2011 r. – nie jest wystarczające do pozytywnego załatwienia wniosku o umorzenie, zaś strona jest w wieku aktywności zawodowej, zatem ma szansę po wyjściu na wolność na znalezienie zatrudnienia. W postępowaniu administracyjnym i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. R. zarzucał, iż odbywając karę występował o zgodę na zatrudnienie – którego nie uzyskał, zatem nie ma żadnych dochodów, jego zadłużenie rośnie, został pozbawiony mieszkania z uwagi na zaległości czynszowe, co powinno być wzięte pod uwagę.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów co do tego, iż sytuacja skarżącego nie wypełnia przesłanek art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Działając w ramach uznania administracyjnego, gdyż takie uprawnienie daje ten przepis, organy ustaliły dokładnie stan faktyczny i wyciągnęły wniosek odpowiadający temu stanowi – stwierdził Sąd, dodając, że sytuacja skarżącego wynika z jego postępowania a nie okoliczności, na które nie miał wpływu, a choć zadłużenie rośnie ze względu na odbywanie kary, jednak to nie może stanowić podstawy umorzenia zadłużenia z funduszu alimentacyjnego, zaś po zakończeniu kary będzie miał możliwość podjęcia pracy.
Reprezentowany przez adwokata z urzędu, Z. R. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa materialnego:
- art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego (skarżącego) oceniana obiektywnie nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego,
- art. 30 ust. 2 ww. ustawy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, iż do oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego należy kierowanie się jego hipotetycznymi, przyszłymi możliwościami zarobkowymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie naruszył przepisów w niej wskazanych.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wniosku Z. R. o umorzenie należności alimentacyjnych, wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego córki, stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Stosownie do niego organ może umorzyć, na wniosek dłużnika, jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Rozstrzygnięcia organów na podstawie tego przepisu są wydawane w ramach uznania administracyjnego, jak to podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny, a oznacza to nie całkowitą dowolność w rozpoznaniu sprawy, ale oparcie go na zebranym i ustalonym, w sposób przewidziany zasadami art. 7 k.p.a., tj. prawdy obiektywnej, materiale dowodowym. Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że organy nie uchybiły tej zasadzie prowadząc postępowanie, a wyciągnięty wniosek nie jest sprzeczny ze stanem sprawy.
Z. R. ma dług w funduszu alimentacyjnym, którego nie może spłacić, bowiem przebywa w areszcie, gdzie nie może znaleźć zatrudnienia. Jednak trudno nie zgodzić się z oceną, że taka sytuacja nie jest wynikiem warunków obiektywnych. Wziąć należy pod uwagę i to, jak to uczyniły organy i Wojewódzki Sąd Administracyjny, że jest on człowiekiem w pełni sił zawodowych. Uwzględnienie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, o czym mówi art. 30 ust. 2 wyżej cyt. ustawy, to właśnie wzięcie pod uwagę i takich okoliczności.
Skarga kasacyjna zarzuca, że o odmowie umorzenia długu alimentacyjnego przesądziły przyszłe, hipotetyczne możliwości zarobkowe. Ocena sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika alimentacyjnego, jednak nie wyklucza takich możliwości. Skarżący kasacyjnie podkreśla, iż nie ma możliwości zarobkowania, bowiem nie dostaje zgody na pracę. Organy mając na uwadze wiek i stan zdrowia zobowiązanego, jego chęć podjęcia zatrudnienia miały podstawę do oceny sytuacji w oparciu się i o te "hipotetyczne możliwości zarobkowe".
W sytuacji jaka ma miejsce w sprawie nie można nie zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Nadto negatywne rozpoznanie obecnego wniosku nie wyklucza składania następnych.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu rozstrzygnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.