Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1769/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we Wrocławiu decyzją z dnia [...] maja 2011 r. umorzył postępowanie wszczęte z wniosku st. chor. rez. A. K. w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Wobec niewniesienia przez stronę odwołania wymieniona decyzja stała się ostateczna. W dniu 5 września 2011 r. do organu wpłynęło pismo r. pr. J. K. – pełnomocnika A. K., w którym pełnomocnik strony wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2011 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej na rzecz A. K. i wydanie decyzji o wypłacie tego świadczenia.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we Wrocławiu, po rozpatrzeniu wniosku strony, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2011 r. Na skutek wniesionego odwołania Prezes WAM decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylił przedmiotową decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie ustalił w jakim trybie strona wnosi o uchylenie decyzji. W ponownym postępowaniu Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we Wrocławiu w dniu 24 maja 2011 r. skierował do pełnomocnika strony pismo o wskazanie w jakim trybie żąda uchylenia decyzji i o uzasadnienie żądania. W piśmie z dnia 01 czerwca 2011 r. pełnomocnik strony wskazał na art. 155 K.p.a. jako podstawę prawną wniesionego wniosku. Pełnomocnik poinformował, że strona obecnie żąda wypłaty tego świadczenia w formie decyzji na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu obowiązujących od 01 lipca 2010 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM we Wrocławiu odmówił uchylenia decyzji z dnia 26 maja 2011 r. w trybie art. 155 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na treść art. 155 K.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony, uchylona lub zmieniona przez organ, który ją wydał. Jednocześnie ww. organ podkreślił, że nabycie praw oznacza, iż w sferze prawnej strony postępowania nastąpiło przysporzenie prawa, skonkretyzowane w decyzji administracyjnej. Prawa nabyte z decyzji to każda korzyść powstała w sferze prawa materialnego, jaką strona uzyskuje pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Organ I instancji wskazał, że na mocy decyzji z dnia [...] maja 2011 r. umarzającej postępowanie w sprawie wydania A. K. decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej, strona postępowania nie nabyła prawa, skonkretyzowanego w tej decyzji. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. Od przedmiotowej decyzji pełnomocnik strony wniósł odwołanie.
Organ odwoławczy badając sprawę ponownie stwierdził, że pełnomocnik strony zażądał uchylenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM we Wrocławiu z dnia 26 maja 2011 r. o umorzeniu postępowania wszczętego z wniosku A. K. w sprawie wydania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że "nabycie praw" może nastąpić tylko w rozstrzygnięciu merytorycznym, a takim rozstrzygnięciem nie jest decyzja umarzająca postępowanie.
Skargę na decyzję Prezesa WAM z dnia 27 sierpnia 2012 r., złożył A. K..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podzielając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przytaczając treść art. 155 k.p.a. Sąd wskazał, że przedmiotem zmiany w trybie art. 155 K.p.a. może być tylko taka decyzja, na mocy której strona nabyła prawo. Organ rozpoznając wniosek zgłoszony w trybie wyżej powołanego przepisu jest zobowiązany do tego, aby w pierwszej kolejności zbadać, czy rozstrzygnięcie, które ma być zmieniane, przysporzyło stronie prawa. Kwestia ta jest bowiem jedną z istotniejszych w takim postępowaniu. W sytuacji bowiem, gdy decyzja, której uchylenia domaga się strona nie przysporzyła jej żadnych uprawnień, niemożliwym będzie zastosowanie przez organ omawianej regulacji.
Okolicznością niesporną było to, że wniosek o uchylenie rozstrzygnięcia w trybie art. 155 K.p.a. dotyczył decyzji o umorzeniu postępowania. Dowodu nie wymaga też okoliczność, że w wyniku wydania decyzji umarzającej sprawę, strona nie nabyła żadnego prawa. Byłoby to przecież niemożliwe, zważywszy na fakt, że umarzając postępowanie organ nie wypowiada się co do meritum sprawy. Nie badał jej bowiem pod kątem zasadności żądania strony.
Sąd stwierdził, iż wobec treści decyzji, będącej przedmiotem wniosku o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a., nie sposób było zaliczyć jej do kategorii rozstrzygnięć przysparzających stronie prawo.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. K. Wyrok zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe zastosowanie:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a., a tym samym przyjęcie, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe wobec podstaw do odmowy przyznania żądanego świadczenia;
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak merytorycznego rozpoznania wniosku pomimo przywołania w uzasadnieniu tez, które w ocenie organu świadczą o bezzasadności wniosku.
W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza także, że Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do uzupełniania, zmiany czy też precyzowania zarzutów skargi, nie może również dokonywać "interpretacji" skargi kasacyjnej w celu ustalenia rzeczywistych intencji skarżącego.
Z uwagi na fakt, iż skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego z zastrzeżeniem § 2 i 3. Wymóg ten zwany "przymusem adwokacko-radcowskim" ma bowiem na celu zapewnienie skardze kasacyjnej odpowiedniego poziomu formalnego i merytorycznego. Od adwokata czy radcy prawnego można bowiem wymagać odpowiedniej znajomości przepisów obowiązujących w postępowaniu sądowym i prawidłowego jej sporządzenia umożliwiającego rozpoznanie przez Sąd.
Przechodząc do merytorycznej oceny stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności za całkowicie chybiony należy uznać zarzut art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. Wskazać bowiem należy, iż Sąd I instancji oceniał legalność decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2012 r. która została wydana w trybie art. 155 k.p.a., a nie w trybie art. 105 § 1 k.p.a. A zatem, Sąd I instancji nie stosował przepisu art. 105 § 1 k.p.a. w związku z czym nie mógł dopuścić się jego naruszenia.
Również całkowicie chybiony i wręcz niezrozumiały jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd administracyjny art. 107 § i 3 k.p.a. Jak już wyżej wskazano Sąd dokonywał kontroli legalności decyzji wydanej w trybie art. 155 k.p.a. a nie decyzji ostatecznej Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej we Wrocławiu z dnia [...] maja 2011 r., której zmiany domagał się skarżący. Wskazać bowiem należy, iż w odróżnieniu od postępowania zwykłego w postępowaniu tym zakres postępowania dowodowego ogranicza się tylko do tych elementów, których wyjaśnienie jest niezbędne do oceny istnienia przesłanek zmiany decyzji.
Reasumując, stwierdzić należy, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 oraz art. 204 pkt 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku