Postanowienie NSA z 19 marca 2010 r., I OSK 417/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1/10 o odrzuceniu skargi

Skład

Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski

Sprawa

w sprawie ze skargi Z. D. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Koszalinie z dnia [...] maja 1995 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną

Uzasadnienie

W dniu 3 grudnia 2009 r. Z. D., powołując się na art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12 poz.

68. wniósł, za pośrednictwem Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie, skargę na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Koszalinie z dnia [...] maja 1995 r.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.

Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Z. D. jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Jak wskazał Sąd zasady ponoszenia przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej odpowiedzialności dyscyplinarnej zostały uregulowane w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Zgodnie z art. 124j tej ustawy na orzeczenie kończące postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jednak, jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, przepis ten obowiązuje od dnia 8 listopada 2001 r. W dacie wydania zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego tj. w dniu 11 maja 1995 r. przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie przewidywały możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne. Orzeczenie będące przedmiotem skargi nie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego w dacie jego wydania. W tej sytuacji skarga na to orzeczenie nie przysługuje także dzisiaj, pomimo że obecnie obowiązujące przepisy prawa umożliwiają wniesienie skargi do sądu. Mają one jednak zastosowanie do orzeczeń dyscyplinarnych wydanych po dniu 8 listopada 2001 r.

Od powyższego postanowienia Z. D. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając je w całości, zarzucając

1. naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej sprowadzające się do uznania, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do orzeczeń wydanych po dniu 8 listopada 2001 r., gdy tymczasem przeprowadzenie prawidłowej wykładni powyższego przepisu i jego właściwe zastosowanie winno prowadzić do wniosków, iż ma on zastosowanie również w niniejszej sprawie;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. naruszenie art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP przez zamknięcie skarżącemu drogi sądowej.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie co do meritum a nadto zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP przez zamknięcie mu drogi sądowej w postępowaniu administracyjnym. Skarżący uważa również, że Sąd dopuścił się naruszenia art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przez uznanie, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego powinien mieć on zagwarantowane prawo do drogi sadowej. W ocenie skarżącego nawet jeżeli przepisy z 1995 r. nie gwarantowały mu takiego prawa, to naruszało to jego podstawowe prawa obywatelskie, potwierdzone później również w art. 77 Konstytucji RP. Stan prawny w zakresie braku możliwości zaskarżenia orzeczeń dyscyplinarnych obowiązujący w 1995r. skarżący uważa za niekonstytucyjny. Dopiero art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej naruszenie to usunęło. Jak kilkakrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny (np. w postanowieniu z 8 stycznia 1991 r. P. 1/90 OTK 1991 poz. 6), do utraty mocy obowiązującej uchylonego przepisu nie dochodzi w sytuacji, gdy przepis ten mimo uchylenia może mieć zastosowanie do określonych sytuacji na mocy miarodajnej normy intertemporalnej. W niniejszej sprawie nowa regulacja weszła w życie po 8 listopada 2001 r. i od tej daty winna być stosowana zarówno co do spraw zawisłych wcześniej przed NSA, jak i co do skarg wniesionych od tego dnia. Stąd też nie może mieć miejsca sytuacja, w której należałoby przyjąć, iż mimo uchylenia zakwestionowanego przepisu zachował on nadal moc obowiązującą. Stanowisko takie zostało zaprezentowane przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 maja 2000r. w sprawie SK 15/98 (OTK ZU 2000/4 poz. 113). Biorąc powyższe pod uwagę skarżący uznaje, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mimo, iż przepis ten nie obowiązywał w dacie wydawania orzeczenia dyscyplinarnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, przepis art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej przewidujący możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne wydane w II instancji obowiązuje w tym kształcie od dnia 8 listopada 2001 r. W dacie wydania zaskarżonego przez Z. D. orzeczenia dyscyplinarnego tj. w dniu [...] maja 1995 r. przepisy powołanej wyżej ustawy nie przewidywały możliwości wniesienia do sądu administracyjnego skargi na wydane orzeczenie dyscyplinarne. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że w sprawie niniejszej winien mieć zastosowanie art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej mimo, iż przepis ten nie obowiązywał w dacie wydawania orzeczenia dyscyplinarnego. Przepis art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej ma bowiem zastosowanie do orzeczeń dyscyplinarnych wydanych po dniu 8 listopada 2001 r. W takiej sytuacji należało uznać za prawidłowe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, iż wniesiona przez Z. D. skarga na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Koszalinie z dnia 11 maja 1995 r. jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 77 ust. 2 i art. 184 Konstytucji RP, gdyż zdaniem skarżącego stan prawny w 1995 r. w zakresie braku możliwości zaskarżania orzeczeń dyscyplinarnych był niekonstytucyjny należy stwierdzić, że wyłączna kompetencja do stwierdzania niekonstytucyjności przepisów przysługuje Trybunałowi Konstytucyjnemu. Przywołane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie stanowią o niekonstytucyjności stanu prawnego w zakresie braku możliwości zaskarżania orzeczeń dyscyplinarnych przez strażaków, który to stan miał miejsce do dnia nowelizacji art. 124j ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W powołanym w skardze kasacyjnej postanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2000 r. SK 15/98 Trybunał stwierdził, że obecnie ustawodawca wyraźnie ustalił, iż o dopuszczalności skargi do NSA w zakresie spraw dyscyplinarnych decydują ustawy określające poszczególne reżimy tego rodzaju odpowiedzialności. W przypadku odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków możliwość zaskarżania do sądu administracyjnego orzeczeń dyscyplinarnych wprowadzona została od dnia 8 listopada 2001 r. tj. od dnia zmiany art. 124j ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej.

Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.