Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1006/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2009 r. r. [...], którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż Ministra z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] o odmowie uchylenia, na podstawie art. 155 K.p.a., decyzji tegoż organu z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nr [...]. Decyzjami z 1999 r. zwolniono R.J. z zawodowej służby wojskowej i przeniesiono do rezerwy z dniem 31 maja 1999 r. na skutek upływu terminu wypowiedzenia, a wydano je w związku z dokonanym przez R.J. wypowiedzeniem stosunku służbowego, zaś Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 21 września 1999 r. II SA 1268/99, skargę na te decyzje oddalił. Wnioskiem z dnia 18 listopada 2008 r. R.J. wystąpił o uchylenie bądź zmianę tych decyzji, w trybie art. 155 K.p.a., zaś Minister uznał, że w sprawie wnioskodawca nie wykazał istnienia swojego słusznego interesu, ani też że istnieje interes społeczny, co miałoby przemawiać za uchyleniem decyzji o zwolnieniu.
R.J. w skardze dowodził, że jego słuszny interes to respektowanie prawa do wykonywania wyuczonego zawodu oraz w dążeniu do osiągnięcia pełnej wysługi emerytalnej, zaś interes społeczny wyraża się w tym, że przepisy gwarantują żołnierzom określone prawa, a ich nierespektowanie narusza zasadę praworządności i sprawiedliwości społecznej.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd stwierdził, iż w sprawie nie występuje interes społeczny, przemawiający za uchyleniem decyzji o zwolnieniu, bowiem od daty zwolnienia upłynęło prawie 10 lat, a w tym czasie Siły Zbrojne uległy zmniejszeniu, trwa proces ich profesjonalizacji. Jeżeli idzie o słuszny interes skarżącego, to, zdaniem Sądu, okoliczności podniesione przez niego nie przemawiają za nim, bowiem wskazywane przez skarżącego nieprawidłowości były oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny, natomiast co do prawa do wykonywania wyuczonego zawodu, czy nabycia pełnych praw emerytalnych, to skarżący z tego uprawnienia sam zrezygnował.
Reprezentowany przez adwokata, R.J. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając:
- 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez brak rozważenia przez Sąd wszystkich podnoszonych w skardze zarzutów, w szczególności zarzutu co do zawarcia w zaskarżonej decyzji bezpodstawnego stwierdzenia jakoby skarżący utracił pozytywne oddziaływanie na środowisko wojskowe, co spowodowało pozostawienie w obrocie prawnym decyzji zniesławiającej skarżącego – naruszającej jego dobra osobiste, co skutkowało oddaleniem skargi zamiast jej uwzględnieniem;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 133 § 1, art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. poprzez niezbadanie całości sprawy i oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienia z uwagi na bezpodstawne zaakceptowanie przez Sąd stanowiska organu jakoby za uchyleniem lub zmianą decyzji dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie przemawiał interes społeczny ani słuszny interes strony;
ewentualnie 2a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż słuszny interes strony, o którym mowa w tym przepisie nie ma zastosowania w sprawie skarżącego R.J., w sytuacji gdy wyjątkowa sytuacja skarżącego – wynikające z okoliczności złożenia przez skarżącego oświadczenia woli o cofnięciu wypowiedzenia oraz wniosku o uchylenie decyzji nr [...], szerokie doświadczenie zawodowe, pozytywny wpływ na środowisko wojskowe oraz gotowość do podjęcia służby – z pewnością stanowi słuszny interes strony co pozwala na uchylenie lub zmianę decyzji dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej;
3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez oddalenie skargi zamiast jej uwzględnienie, z uwagi na brak stwierdzenia przez Sąd, iż zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 155 K.p.a. zamiast na podstawie art. 154 § 1 i 2 K.p.a.;
4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wadliwą konstrukcje uzasadnienia wyroku i niezawarcie w nim dokładnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co utrudnia kontrolę instancyjną wyroku i zbadanie na jakiej podstawie Sąd oddalił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Art. 155 K.p.a., który stanowił podstawę rozstrzygnięcia przez Ministra Obrony Narodowej wniosku R.J., zezwala na uchylenie bądź zmianę decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo za zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis ten ustanawia parę przesłanek możliwości uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, jednak w sprawie znaczenie miały tylko dwie, bowiem zgoda strony była niewątpliwa, skoro o uchylenie wystąpił R.J., przepisy szczególne nie stały na przeszkodzie, zatem chodziło o interes społeczny lub słuszny interes strony.
R.J., jeśli idzie zarówno o interes społeczny, jak i jego słuszny interes to w istocie nie przedstawił żadnych okoliczności, które miałyby wskazywać na wystąpienie tych przesłanek. Przesłanki te nie muszą wystąpić łącznie, bowiem wystarczy tylko jedna z nich, jednak zgodzić należy się z Ministrem i Sądem, że w sprawie trudno dopatrzeć się którejkolwiek.
Ustanie stosunku służbowego i zwolnienie z zawodowej służby wojskowej R.J. miało miejsce w 1999 r. i zasadnie Wojewódzki Sąd zwrócił na to uwagę, zwłaszcza w aspekcie zmian, jakie od tego czasu nastąpiły w Silach Zbrojnych. Sam tylko upływ czasu nie stanowi warunku negatywnego, jednak wiązanie go z zaszłymi zmianami ma znaczenie w sprawie o tyle, że interes społeczny, o którym mowa w art. 155 K.p.a., raczej przemawia na niekorzyść skarżącego.
Natomiast co do słusznego interesu samego skarżącego, który widzi on w wykonywaniu wyuczonego zawodu, a także w uzyskaniu pełnej wysługi emerytalnej, to również należy zgodzić się z oceną organu i Sądu, że sam on z tych praw zrezygnował, bowiem wystąpił z wnioskiem o rozwiązanie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Oczywiście okoliczność ta nie musiałaby mieć znaczenia negatywnego, gdyby w sprawie można było powołać takie okoliczności zwolnienia, które wskazywałyby na nieprawidłowości czy winę organu. Jednakże nie miało to miejsca w sprawie, bowiem zwolnienie poddane było ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w 1999 r., który nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu.
Z powyższych względów nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenia prawa przez oddalenie skargi i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).