Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 626/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., Nr [...], w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały.
W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku pełnomocnik P. S. zarzucił naruszenie:
- prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj. art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163, ze zm.), poprzez uznanie, że nastąpiła zmiana dochodu, tj. uznanie, że zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153,00 zł stanowi dochód skarżącego, w sytuacji, gdy jest on przyznawany niezależnie od kryterium dochodowego uprawnionego niepełnosprawnego, a więc nie powinien wpływać na inne dochody, w tym zasiłek stały; również wysokość dofinansowania do połowy czynszu nie stanowi dochodu skarżącego, tak więc zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w przypadku skarżącego powinien wynosić 634 zł.,
- przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, w ten sposób, że organ administracyjny nie przeprowadził postępowania dowodowego zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia zaistniałego stanu faktycznego, w tym nie uwzględnił, że skarżący poinformował w styczniu 2016 r. podczas wywiadu środowiskowego, że otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono stan faktyczny sprawy, ponownie przytoczono treść zarzutów kasacyjnych i wskazano, że celem przyznanego zasiłku pielęgnacyjnego jest częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zmiana ze stopnia niepełnosprawności skarżącego z orzeczenia o jego umiarkowanym stopniu przyznanym na okres od dnia [...] lipca 2015 r. do dnia [...] lipca 2018 r. na znaczny stopień niepełnosprawności od dnia [...] sierpnia 2015 r. do dnia [...] października 2018 r., w żaden sposób nie polepsza sytuacji osobistej skarżącego. Zasiłek pielęgnacyjny ma częściowo pokrywać koszty związane z pogorszeniem zdrowia, nie może zatem wypływać na zasiłek celowy ani być uznawany za dochód skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw do jej uwzględnienia, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. – dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne.
Skarżący kasacyjnie kwestionuje dopuszczalność wliczenia zasiłku pielęgnacyjnego do jego dochodu, warunkującego wysokość wypłacanego zasiłku stałego z pomocy społecznej.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z art. 37 ust. 6 powołanej ustawy wynika zaś, że przy ustalaniu uprawnienia oraz wysokości zasiłku stałego do dochodu nie wlicza się kwoty zasiłku okresowego. Ponadto, według art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W art. 8 ust. 4 powołanej ustawy wyszczególniono natomiast rodzaje świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, które nie są wliczane do dochodu ustalanego na podstawie ust. 3.
W powołanym art. 8 ust. 3 i 4 nie wskazano zasiłku pielęgnacyjnego, jak również nie wskazano jakiegokolwiek świadczenia wypłacanego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 114, ze zm.), na podstawie której jest ustalany i wypłacany zasiłek pielęgnacyjny. Nie ulega natomiast wątpliwości, że katalog świadczeń pieniężnych i niepieniężnych, określony w art. 8 ust. 4 i w art. 37 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej jest katalogiem zamkniętym, ponieważ ustawodawca nie użył w tych przepisach jakichkolwiek sformułowań wskazujących na przykładowe wyliczenie, lecz wskazał konkretne świadczenia, które nie podlegają wliczeniu do dochodu przy ustalania przysługiwania prawa do zasiłku stałego z pomocy społecznej.
Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji uznał brak naruszenia prawa przez organy administracji, które orzekły o obniżeniu skarżącemu kasacyjnie kwoty wypłacanego zasiłku stałego ze względu na uzyskiwanie w okresie pobierania tego zasiłku także zasiłku pielęgnacyjnego, jako świadczenia wliczanego do dochodu determinującego wysokość przysługującego zasiłku stałego z pomocy społecznej.
Zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 37 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 106 ustawy o pomocy społecznej, jako oparty na błędnym założeniu, że zasiłek pielęgnacyjny nie podlega wliczeniu do dochodu skarżącego kasacyjnie, od którego zależy przysługiwanie i wysokość zasiłku stałego z pomocy społecznej, nie zasługiwał zatem na uwzględnienie.
Również zarzut kasacyjny naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ został określony, jako zarzut naruszenia przepisów postępowania, tymczasem przepisy te normują postępowanie przed organami administracji, a nie przed sądem administracyjnym. Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano, że naruszenie tych przepisów nastąpiło w ten sposób, że to organ administracyjny nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego. Z tak sformułowanego zarzutu nie wynika zatem, jakiego naruszenia i których przepisów postępowania sądowoadministracyjnego miał dopuścić się Sąd pierwszej instancji.
Na marginesie należy jedynie dodać, że wbrew stwierdzeniu zawartemu w skardze kasacyjnej, wywiad środowiskowy został przeprowadzony w kwietniu 2016 r., a nie w styczniu 2016 r., dlatego okoliczność ta, podniesiona w skardze kasacyjnej, nie ma znaczenia w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 193 zdanie drugie ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, ponieważ wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 – art. 261 ppsa, do którego należy zwrócić się ze stosownym wnioskiem – zgodnie z art. 254 § 1 ppsa.