Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 1933/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną J. M., K. M., W. Z., I. L., J. P., G. T. i E. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 154/15 o odrzuceniu ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wykonaniu aktu nadania.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że zarządzeniem z dnia 5 lutego 2015 r. skarżący wezwani zostali do uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzenie to doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 12 lutego 2015 r. wraz z pouczeniem o siedmiodniowym terminie na jego wykonanie. W zakreślonym terminie wezwanie nie zostało wykonane, zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił o odrzuceniu skargi jako nieopłaconej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że stanowisku temu nie przeczą załączone do skargi kasacyjnej potwierdzenia dokonanych przez działającego w sprawie radcę prawnego przelewów bankowych na rzecz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w treści skargi kasacyjnej dołączono jedynie kopie potwierdzenia przelewów na kwotę 200 zł z dnia 20 stycznia 2015 r. i na kwotę 300 zł z dnia 29 stycznia 2015 r. Wpłaty te dotyczyły spraw o sygn. akt II SA/Sz 1337/14 oraz II SA/Sz 267/15. Nie wykazano zatem w żaden sposób, iż w dniu 29 stycznia 2015 r. wniesiono także wpis w sprawie niniejszej.
Pismem z dnia 12 lutego 2016 r. J. M., K. M., W. Z., I. L., J. P., G. T. i E. C. wnieśli skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 18 grudnia 2015 r. pełnomocnik skarżących otrzymał, w odpowiedzi na reklamację złożoną w dniu 2 listopada 2015 r., pisemną odpowiedź od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej. Ww. reklamacja dotyczyła dokonanej w dniu 29 stycznia 2015 r. wpłaty w wysokości 200 zł na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie tytułem opłaty od skargi. Z dniem doręczenia odpowiedzi na reklamację pełnomocnik skarżących powziął wiedzę, a co wynika z treści wyżej powołanego pisma, że dokonana przez pracownika kancelarii wpłata nie została skierowana do rozliczeń międzybankowych i tym samym nie została przekazana na numer rachunku bankowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Ponadto wskazano, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury datą uiszczenia opłaty sądowej na rachunek bankowy sądu, wnoszonej w postaci opłaty gotówkowej w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej S.A.) jest data przyjęcia tej opłaty przez operatora (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 112/13, OSNC 2014, nr 12, poz. 122).
W związku z dokonaniem powyższej czynności (opłaty od skargi) w dniu 29 stycznia 2015 r. brak jest podstaw do uznania, że nieprzekazanie powyższej wpłaty przez operatora wyznaczonego - Poczty Polskiej - na rachunek bankowy właściwego sądu, jest tożsame z nieopłacaniem w terminie wniesionej skargi, co skutkuje brakiem uzasadnionych podstaw dla odrzucenia wniesionej skargi.
Mając na względzie dzień powzięcia wiedzy o tym fakcie przez skarżących, w ocenie wnoszących skargę o wznowienie postępowania, zachowany został trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 277 P.p.s.a.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o:
- 1) zmianę orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1933/15 poprzez orzeczenie o uchyleniu w całości postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 154/15 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi;
- 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: przepis art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Oznacza to, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, tj. czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. Tylko łączne spełnienie obu przesłanek, o których mowa w art. 280 § 1 P.p.s.a. stwarza możliwość rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego. Skarga nie opiera się bowiem na ustawowej podstawie wznowienia i nie została wniesiona w terminie.
Skarga o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie oparta została na podstawie określonej w art. 273 § 2 P.p.s.a., który stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że "można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku (postanowienia) nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 689/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1345/04).
Ponadto "niemożność skorzystania w poprzednim postępowaniu z określonych środków dowodowych nie zachodzi wtedy, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na nie, a tylko na skutek niedostrzeżenia czy zaniedbania strona tego nie uczyniła" (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2688/15).
W postanowieniu z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1933/15 Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny czy wpis od skargi został wniesiony w terminie. W skardze kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2015 r. podnoszona była bowiem okoliczność, że pełnomocnik skarżących dokonał przelewu na poczet wpisu od skargi. Skarżący nie podjęli jednak próby wystąpienia z reklamacją wykonanej usługi do Poczty Polskiej S.A. na etapie skargi kasacyjnej od ww. postanowienia. Z reklamacją taką wystąpiono dopiero w dniu 2 listopada 2015 r. Odpowiedź na reklamację udzielona w dniu 11 grudnia 2015 r., tj. po rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej nie może zatem zostać potraktowana jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 P.p.s.a. Nie można wobec powyższego uznać, że skarga o wznowienie postępowania została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Tym samym skargę należało uznać za niedopuszczalną z powodu braku ustawowych podstaw wznowienia (art. 281 P.p.s.a.).
Ponadto, zgodnie z art. 277 P.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Jak wynika z akt sprawy objętej żądaniem wznowienia odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1933/15 został doręczony pełnomocnikowi skarżących w dniu 27 lipca 2015 r. Od tego dnia strona posiadała wiedzę, że wpis od skargi nie został uiszczony w terminie i od tej daty należało liczyć termin, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Przyjęcie jako terminu początkowego daty otrzymania odpowiedzi na złożoną reklamację, tj. 18 grudnia 2015 r. w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niedopuszczalne, albowiem w takiej sytuacji to sam skarżący wpływałby na bieg tego terminu występując w dogodnym dla siebie momencie z reklamacją i oczekując na ustosunkowanie się do niej. Wobec tego nie można uznać, że spełniony został warunek określony w art. 277 P.p.s.a. i skarga została wniesiona po terminie.
Odnosząc się do powołanej w skardze o wznowienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt III CZP 112/13 wskazać należy, że zapadła ona w innym stanie faktycznym niż w rozpoznawanej sprawie. W uchwale tej Sąd Najwyższy rozstrzygał czy dniem uiszczenia opłaty sądowej wnoszonej za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe – przy wykorzystaniu usługi finansowej zlecenia przekazania środków pieniężnych na określony rachunek bankowy – jest dzień jej wpłaty w formie gotówkowej w takiej placówce, czy dzień uznania rachunku bankowego prowadzonego dla sądu, w sytuacji gdy opłata ta została uiszczona. W rozpoznawanej sprawie operator pocztowy nie przekazał natomiast środków na rachunek bankowy, a więc nie doszło do uznania rachunku sądowego.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 280 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.