Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 321/13, po rozpoznaniu skargi E. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji (pkt 1) oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości (pkt 2).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
E. M. (przed zmianą nazwiska: O.) ukończyła aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r. i w terminie ustawowym złożyła wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm., dalej w skrócie ustawa o KSSiP) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), odmówił przyjęcia E. M. na aplikację sędziowską. W uzasadnieniu decyzji podał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tej aplikacji. Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz.
10) na aplikacji sędziowskiej wyznaczył limit 75 miejsc. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił miejsce E. M. na 253 pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów. Zajęcie miejsce na liście klasyfikacyjnej aplikantów poza wymienionym limitem skutkowało wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia jej na aplikację sędziowską.
Na skutek złożenia przez E. M. od powyższej decyzji odwołania sprawę rozpoznawał Minister Sprawiedliwości, który decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 755/11 skargę E. M. oddalił.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E. M. wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku podał, że przepis art. 26 ust.3 zd. 1 ustawy o KSSiP, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 203, poz. 1192), należy interpretować zgodnie z regułami wykładni językowej, w świetle których przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
E. M. w piśmie z dnia 13 września 2012 r. w całości podtrzymała swój wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej, oświadczając, że nadal spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 ustawy o KSSiP.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury [...] decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], na podstawie art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, odmówił przyjęcia E. M. na aplikację sędziowską. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że aby wykonać wytyczne, zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12, należało sporządzić listę symulacyjną i w ten sposób ustalić miejsce, które strona mogłaby zająć na liście klasyfikacyjnej aplikantów, gdyby została ona sporządzona zgodnie regułami określonymi w tym wyroku. Opracowana w dniu 27 kwietnia 2012 r. symulacja listy klasyfikacyjnej aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej wykazała, że E. M. uzyskałaby łącznie 107,2 punktów i zajęłaby 223 miejsce. W oparciu o tak skonstruowaną listę klasyfikacyjną oraz wnioski aplikantów pierwszego rocznika aplikacji ogólnej, złożone w trybie art. 28 ust. 1 przedmiotowej ustawy, zostały opracowane dwie listy kandydatów, którzy zostaliby przyjęci na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.
Na aplikację sędziowską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach do 90 pozycji, natomiast na aplikację prokuratorską mogłyby zostać przyjęte osoby, które na symulacji listy kwalifikacyjnej znalazły się na miejscach do 159 pozycji. Osiągnięta przez E. M.z pozycja 223 pozycja na symulacji listy klasyfikacyjnej nie pozwoliła na umieszczenie jej na liście kandydatów przyjętych na pierwszy rocznik aplikacji sędziowskiej. Przyjęta metoda symulacji list pozwoliła na porównanie osiągniętych przez nią wyników z wynikami innych aplikantów aplikacji ogólnej i na tej podstawie pozwoliła stwierdzić, że zajęłaby ona pozycję niepozwalającą na zakwalifikowanie się na aplikację specjalistyczną.
E. M. w odwołaniu od powyższej decyzji do Ministra Sprawiedliwości zarzuciła organowi naruszenie art. 23 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 26 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP, a także art. 110 K.p.a.
Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o KSSiP w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podał, że art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP stanowi, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5 tego artykułu, przepis art. 23 ust. 4 nie jest stosowany wprost, lecz "odpowiednio". Określenie "odpowiednio" oznacza stosowanie unormowania przewidzianego w art. 23 ust. 4 powołanej powyżej ustawy w sposób uwzględniający specyfikę unormowań regulujących tryb postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy wydawaniu decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską, zawartych w art. 29 omawianej ustawy.
Minister stwierdził nadto, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską albo aplikację prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na aplikację (art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP).
"Odpowiednie" stosowanie regulacji zawartych w art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, w ramach unormowań zawartych w art. 29 ustawy o KSSiP, polega zatem na tym, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu wniosku kandydata o przyjęcie na aplikację specjalistyczną (w następstwie uchylenia decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny), jest obowiązany do stworzenia listy klasyfikacyjnej kandydatów w oparciu o sposób liczenia punktów wskazany w wiążącym Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12, polegający na przyjęciu zasady, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej.
Odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP nakazuje Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w następstwie uwzględnienia skargi aplikanta przez sąd administracyjny) niezwłoczne wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, niemniej jednak jest on obowiązany uczynić to z zachowaniem zasad przyjmowania na aplikację specjalistyczną, przewidzianych w art. 29, tj. z zachowaniem obowiązujących wówczas limitów przyjęć na te aplikacje oraz z uwzględnieniem sposobu liczenia punktów decydujących o miejscu aplikanta na liście klasyfikacyjnej oraz złożonych w powyższym przedmiocie wniosków aplikantów.
Organ odwoławczy stwierdził, że biorąc pod uwagę 223 miejsce E. M. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o KSSiP, sporządzonej zgodnie z takim rozumieniem art. 26 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego o kolejności miejsca na liście decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz ze wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, decyzja wydana przez organ pierwszej instancji jest prawidłowa. Minister Sprawiedliwości uznał, że podnoszony przez stronę zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP nie zasługuje na uwzględnienie. Wynika on z błędnego rozumienia unormowania zawartego w treści art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP. Z mocy tych przepisów Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest władny do dokonania oceny spełniania przez osobę ubiegającą się o przyjęcie na aplikację specjalistyczną przesłanki określonej w art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP, związanej z miejscem kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów oraz ustaleniem, czy miejsce to w związku ze złożonymi przez absolwentów aplikacji ogólnej wnioskami mieści się w limicie przyjęć na aplikacje specjalistyczne.
Konsekwentnie należy też przyjąć, że organ pierwszej instancji, dokonując ustaleń w powyższym przedmiocie, nie naruszył unormowań przewidzianych w art. 26 ust. 2 w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy o KSSiP.
W ocenie organu odwoławczego niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 110 K.p.a. Ocena prawna, dokonana w niniejszej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, zawierająca wskazanie co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP, wymusiła konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny. Oznaczało to konieczność sporządzenia nowej listy klasyfikacyjnej i usytuowania na niej E. M. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie mógł zmienić dotychczasowych decyzji przyznających status aplikantów sędziowskich lub prokuratorskich, bowiem osoby te nabyły uprawnienia i chroni je zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 i 2 K.p.a.).
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi naruszenie art. 26 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, poprzez błędne przyjęcie, że powołane przepisy przyznają Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uprawnienie do ponownego rozpoznania sprawy i wydania decyzji odmawiającej przyjęcia na aplikację sędziowską, podczas gdy z przepisów tych jednoznacznie wynika, że organ jest zobligowany do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu jej na tę aplikację. Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podała, że wbrew twierdzeniom Ministra Sprawiedliwości w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 nie zawarto żadnych wskazówek co do dalszego postępowania Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
W ocenie skarżącej Minister Sprawiedliwości nieprawidłowo rozumie wyrażenie "odpowiedniego" stosowania przepisu, które zastosowano w art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP. Wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt SA/WA 1613/12 stwierdził, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie (tj. w art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP), do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procesowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej. Sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów zastępuje się zatem określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską".
W konsekwencji oznacza to, że w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany, bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata, do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską.
Zdaniem skarżącej, jeśli wolą ustawodawcy jest ukształtowanie kompetencji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury [...], w ramach których jest on zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji pozytywnej, to posługuje się wyrażeniem "Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję o przyjęciu", zgodnie z art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP. Natomiast, gdy ustawodawca używa zwrotu "Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia", to może wydać decyzję pozytywną, jak i negatywną. Skoro ustawodawca w tych samych przepisach w różny sposób redaguje kompetencje Dyrektora, to brak jest jakichkolwiek argumentów pozwalających na to, aby nadawać im to samo znaczenie, jak czyni to Minister Sprawiedliwości.
Skarżąca zaznaczyła, że nie można również określić charakteru prawnego stworzonej symulacji listy kwalifikacyjnej, gdyż nie została ona wydana przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, ani też ogłoszona w trybie ustawowym, co w konsekwencji spowodowało wadliwy nabór na aplikacje specjalistyczne w 2010 r.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 i 4 ustawy o KSSiP, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, a od decyzji tej przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Rozpoznanie odwołania następuje w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia. Zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy o KSSiP, od decyzji Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w ust. 4, przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji. W przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio (art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP).
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca ukończyła aplikację ogólną w dniu 30 listopada 2010 r., oraz że na mocy decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2010 r. odmówiono jej przyjęcia na aplikację sędziowską. Na skutek wniesienia przez E. M. skargi na powyższą decyzję sprawę rozpoznawał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 755/11 skargę oddalił.
Następnie w wyniku złożonej przez skarżącą od powyższego wyroku skargi kasacyjnej sprawę rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]. Skarga E. M. w rozumieniu art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP została zatem uwzględniona. Sformułowanie to obejmuje bowiem także sądowy tok instancyjny i gdyby racjonalny ustawodawca przewidział odstępstwo od tej zasady, sprowadzające się do uwzględnienia jedynie skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, to znalazłoby to stosowny zapis w ustawie. Wykładnia leksykalna jest w tym przypadku jednoznaczna i nie wymaga odwoływania się do wykładni celowościowej bądź systemowej. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpoznawanej sprawie została wyczerpana przesłanka "uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 5", o czym stanowi cytowany wyżej przepis art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił również, iż stosownie do treści § 156 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. Nr 100, poz. 908), jeżeli zachodzi potrzeba osiągnięcia skrótowości tekstu lub zapewnienia spójności regulowanych instytucji prawnych, w akcie prawnym można się posłużyć odesłaniem (ust. 1), a jeżeli odesłanie stosuje się tylko ze względu na potrzebę osiągnięcia skrótowości tekstu, w przepisie odsyłającym jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 2).
Natomiast, jeżeli odesłanie służy przede wszystkim zapewnieniu spójności regulowanych w tym akcie instytucji prawnych, w przepisie odsyłającym wskazuje się zakres spraw, dla których następuje odesłanie oraz jednoznacznie wskazuje się przepis lub przepisy prawne, do których się odsyła (ust. 3). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż odesłanie "wprost" oznacza, że wskazane przepisy stosuje się bez żadnych zmian w ich dyspozycji, a odesłanie "odpowiednio" oznacza dokonanie stosownych zmian tak, żeby występowała adekwatność co do charakteru i rodzaju sprawy. Stosowanie "odpowiednie" wymaga zatem odpowiedniej i niezbędnej – ale tylko, co należy szczególnie zaakcentować – adaptacji danej normy prawa do zasadniczych celów procesowania i wynikających stąd różnic w stosunku do regulacji, które mają być zastosowane.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 30 stycznia 2001 r., I KZP 50/00, OSNKW 2001, nr 3-4, poz. 16, wyraził pogląd, że przeniesienie danej normy poza macierzysty zakres regulacji odbywa się z założonym przez ustawodawcę dostosowaniem do drugiego zakresu odniesienia, dopuszczonym formułą "odpowiedniego" stosowania przepisu. Przy ustalaniu sposobu dostosowania normy w drugim zakresie odniesienia niezbędne staje się wykorzystanie zasad wykładni systemowej i funkcjonalnej, te zaś skłaniają do przyjęcia, że stosowanie normy w drugim zakresie odniesienia, chociaż "odpowiednie", powinno nastąpić w sposób najbardziej zbliżony do tego, w jakim funkcjonuje ona w pierwszym zakresie.
Uwzględniając powyższe rozważania, Sąd pierwszej instancji uznał, że w niniejszej sprawie ów fakt powoduje w dalszym procedowaniu stosowanie przepisu art. 23 ust. 4, przewidującego określony obowiązek organu przy aplikacji ogólnej, a mianowicie w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację specjalistyczną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem szkolenia, ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W praktyce oznacza to, że "odpowiedniość" dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie do aplikacji specjalistycznej i w żadnym wypadku nie nakazuje – jak przyjął to organ – "nowego" procedowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej, bowiem odpowiednie stosowanie przepisu prawa oznacza jego uwzględnienie do danej sytuacji z modyfikacjami wynikającymi z odrębności odnoszonej normy prawa.
Sformułowanie "aplikację ogólną" w analizie spornych przepisów, zastępuje się zatem określeniem "aplikację sędziowską albo prokuratorską". W konsekwencji Dyrektor Krajowej Szkoły jest zobowiązany – bez żadnych dodatkowych wniosków ze strony kandydata – do niezwłocznego wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Tryb ten różni się od "zwykłego" trybu kwalifikacyjnego chociażby i z tego powodu, że aplikacje te odbywają się zgodnie z indywidualnym programem szkolenia, ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sformułowanie "wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację" jest jednoznaczne i w żadnym wypadku nie dopuszcza wykładni wydania decyzji "w sprawie" przyjęcia na aplikację, tak jak stanowi się w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o KSSiP i jak podnosi organ w odpowiedzi na skargę. W niniejszej sprawie organ dokonał swoistej nadinterpretacji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż w jego uzasadnieniu nie zawarto żadnych wskazań co do dalszego postępowania, a jedynie wyrażono stanowisko co do wystawionej oceny. Stąd nie do zaakceptowania jest stwierdzenie Ministra Sprawiedliwości, sprowadzające się do tezy, że "powyższa ocena prawna oraz wskazania co do zastosowania art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP wymusiły konieczność poczynienia na użytek tylko tej sprawy nowych ustaleń faktycznych, dostosowanych do tej oceny".
Niezależnie od powyższego, brzmienie omawianego przepisu nie pozwala organowi na jakikolwiek luz decyzyjny bądź uznaniowość w podjęciu decyzji o przyjęciu na aplikację, poza ustaleniem o uwzględnieniu skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że tryb określony w art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP jest wbrew stanowisku Ministra Sprawiedliwości odrębnym trybem przyjmowania na aplikację specjalistyczną w porównaniu do trybu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 cyt. ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 i art. 132 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Minister Sprawiedliwości, reprezentowany przez radcę prawnego i zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a., przez błędne odczytanie oceny prawnej oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 i nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowanie się do wyrażonej tam oceny prawnej nie wymaga powtórnego badania przez organ administracji przesłanek przyjęcia kandydata na aplikację specjalistyczną, w tym przesłanki związanej z ustaleniem liczby punktów uzyskanych w trakcie aplikacji ogólnej obliczonej stosownie do zasady, że o kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk odbytych w trakcie aplikacji ogólnej.
Ponadto, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:
- 1) art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w przypadku uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi aplikanta aplikacji ogólnej na decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację specjalistyczną, organy administracji obowiązane są w każdym przypadku przyjąć tego aplikanta na aplikację specjalistyczną;
- 2) art. 20 i art. 22 w związku z art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP oraz niezastosowanie art. 20 i art. 22 ustawy o KSSiP, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że po uwzględnieniu skargi przez sąd administracyjny w trybie art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP organy administracyjne nie mają obowiązku ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do spełniania przez kandydata na aplikację specjalistyczną przesłanek przyjęcia na tę aplikację wymienionych w art. 20 i art. 22 ustawy o KSSiP, zwłaszcza przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżone decyzje, stanął na stanowisku, iż zawarte w art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP odesłanie do "odpowiedniego" stosowania art. 23 ust. 4 tej ustawy w żadnym wypadku nie pozwala na prowadzenie organom postępowania, w którym byłyby dokonywane jakiekolwiek nowe ustalenia faktyczne. Przyjął bowiem, że "odpowiednie" stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP na podstawie art. 29 ust. 6 tej ustawy powinno polegać wyłącznie na wydaniu decyzji o przyjęciu na aplikację. W ocenie Ministra Sprawiedliwości pogląd Sądu należy uznać za nietrafny, albowiem jego akceptacja prowadziłaby do absurdalnych rezultatów.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, dla treści decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły zasadnicze znaczenie mają podstawy uwzględnienia skargi. Jeśli uwzględni się przyczyny i rodzaje możliwych rozstrzygnięć sądu administracyjnego, trudno przyjąć, aby np. w wypadku uchylenia decyzji organów obu instancji wyłącznie z powodów proceduralnych organ zobowiązany był do przyjęcia danej osoby na aplikację specjalistyczną, pomimo zajęcia przez nią odległej i nieumożliwiającej kontynuowania szkolenia pozycji na liście klasyfikacyjnej.
Nie sposób również uznać za prawidłowy poglądu, zgodnie z którym organy administracyjne w ponownie prowadzonym postępowaniu nie mogą badać, czy kandydat nadal spełnia wszystkie przesłanki formalne determinujące rozpoczęcie aplikacji specjalistycznej – posiadanie obywatelstwa polskiego i korzystanie z pełni praw cywilnych i obywatelskich (art. 22 pkt 1 ustawy o KSSiP), posiadanie nieposzlakowanej opinii (art. 22 pkt 2 ustawy o KSSiP), brak skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe (art. 22 pkt 3 ustawy o KSSiP), brak prowadzenia przeciwko kandydatowi postępowania karnego o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe (art. 22 pkt 4 ustawy o KSSiP), czy wreszcie posiadanie zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 2 ustawy o KSSiP). Kolejnym argumentem przemawiającym za takim rozumieniem zakresu działania Dyrektora jest upływ czasu, jaki zazwyczaj dzieli złożenie przez kandydata wniosku o kontynuowanie szkolenia od dnia "uwzględnienia skargi" przez sąd administracyjny, w którym to okresie kandydat może przestać spełniać w/w przesłanki przyjęcia na aplikację specjalistyczną.
Podkreślić należy, iż w toku odbywania aplikacji sędziowskiej, zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o KSSiP, aplikant tej aplikacji odbywa staż i zostaje zatrudniony na stanowisku referendarza sądowego na czas nieokreślony. Nie sposób uznać, aby ustawodawca dopuszczał możliwość wykonywania zadań z zakresu ochrony prawnej, o czym mowa w art. 2 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, przez osoby niezweryfikowane pod kątem spełnienia wymienionych wyżej przesłanek.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości użyte w art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP wyrażenie "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzją o przyjęciu na aplikację" należy wykładać systemowo i funkcjonalnie i rozumieć je jako "dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację". W orzecznictwie zauważa się, że dopuszczalne jest odstąpienie od wykładni językowej, jeżeli za takim rozwiązaniem przemawiają nader istotne argumenty (por. wyroki NSA z dnia 10 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 1634/10 oraz sygn. akt I FSK 795/11), lub gdy wykładnia językowa przepisu prowadzi ad absurdum (por. L. Morawski, Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, str. 18). Skoro wykładnia prawa musi opierać się na założeniu racjonalności ustawodawcy, wewnętrznej spójności aktu prawnego, ale i całego sytemu prawa, to pominięcie wykładni językowej w niektórych przypadkach usprawiedliwia również konieczność nadania interpretowanym przepisom znaczenia, które uczyni je rozwiązaniami najtrafniejszymi prakseologicznie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 maja 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2759/10).
Zgodnie z aktualnymi poglądami prezentowanymi w piśmiennictwie, ograniczenie się przez sąd wyłącznie do wykładni literalnej jest wręcz niewłaściwe – konieczne jest potwierdzenie przez wykładnię systemową i funkcjonalną (szerzej: M. Zirk-Sadowski, System Prawa Administracyjnego. Tom 4. Wykładnia w prawie administracyjnym, red. R.Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, Warszawa 2012, s. 126- 208).
Stosowanie zatem na gruncie niniejszej sprawy jedynie językowej wykładni art. 23 ust. 4 w zw. z art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP w postępowaniu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 tej ustawy, prowadziłoby do niemożliwych do zaakceptowania rezultatów w postaci wniosku, że aplikantem aplikacji specjalistycznej mogłaby zostać osoba, której wynik punktowy osiągnięty w trakcie odbywania aplikacji ogólnej nie mieściłby się w wyznaczonych limitach przyjęć (a wyniku tego nie zmienia uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny), taka która nie posiada obywatelstwa polskiego lub nie korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich, nie posiada nieposzlakowanej opinii, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, czy wreszcie która nie posiada zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora.
Marginalnie Minister Sprawiedliwości zauważył, że zaaprobowanie poglądu wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji godziłoby także w zasadę równości wobec prawa, bowiem każde uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny automatycznie powodowałoby przyjęcie osoby zainteresowanej na aplikację specjalistyczną, niezależnie od uzyskanej punktacji i przyjętego limitu miejsc. Tymczasem miejsce na liście klasyfikacyjnej jest determinowane wynikiem punktowym, co jest cechą relewantną, według której różnicuje się kandydatów. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że naruszenie zasady równości następuje zarówno w sytuacji, gdy podmioty podobne ze względu na cechę relewantną traktowane są różnie, jak i wtedy, gdy podmioty różne z uwagi na tę cechę traktowane są podobnie. W tej sytuacji podmioty różne (mające odmienną liczbę punktów) byłyby traktowane tak samo, a więc na aplikację zostałaby przyjęta zarówno osoba, która miałaby wystarczającą liczbę punktów, kwalifikującą ją do umieszczenia w danej rekrutacji na liście, jak również i ta, która tych wymogów nie spełnia, a jedynie jej skarga na decyzję Ministra Sprawiedliwości o nieprzyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską została uwzględniona przez sąd administracyjny.
E. M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie, wskazując, iż zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2257/13 zawiesił postępowanie sądowe. Uznał, że rozstrzygnięcie, które zostanie podjęte w sprawie o sygn. akt I OSK 1360/13, będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy (art. 125 § 1 pkt 1 w związku z art. 193 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, na podstawie art. 187 § 3 p.p.s.a. przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2257/13 podjął zawieszone postępowanie w niniejszej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., to jednak ich istota sprowadza się do zakwestionowania dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w rozpoznawanej sprawie oraz przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lipca 2012r., sygn. akt I OSK 354/12 wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury i ich niewłaściwego zastosowania.
Sporna kwestia dotyczy odpowiedzi na pytanie, czy w świetle art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi E. M. na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską oznaczało, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury był zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu jej na aplikację sędziowską, bez potrzeby ponownego badania wniosku i prowadzenia w tym celu postępowania wyjaśniającego, w tym bez ponownej weryfikacji przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej aplikantów na dostatecznie wysokiej pozycji.
Zauważyć należy, iż kwestia wykładni powołanych wyżej przepisów występująca w niniejszej sprawie jest tożsama z przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 maja 2014 r., I OSK 1360/13, składowi siedmiu sędziów tego Sądu do rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości, a mianowicie: czy w świetle przepisu art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, niezależnie od przyczyny uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury jest zobowiązany do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską, bez potrzeby ponownego badania wniosku kandydata i prowadzenia w tym celu postępowania administracyjnego?
Jak wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów przejął sprawę o sygn. akt I OSK 1360/13 do rozpoznania i wyrokiem z dnia 17 grudnia 2014 r. sygn. akt I OPS 2/14 uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku podał m.in., " dla rozpoznawanej sprawy kluczowa jest kwestia wykładni art. 29 ust. 6 i art. 23 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Zgodnie z art. 29 ust. 6 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję Ministra Sprawiedliwości, wydaną na skutek odwołania od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły, w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską, przepis art. 23 ust. 4 stosuje się odpowiednio. W myśl art. 23 ust. 4 tej ustawy, w przypadku uwzględnienia skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację ogólną, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły..." Wskazał, że " Nie kwestionując potrzeby ustalenia treści omawianych przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w oparciu o inne rodzaje wykładni niż językowa, podkreślenia wymaga, że przepis art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 tej ustawy wyraźnie nakłada obowiązek wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji o przyjęciu na aplikację, a nie decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację.
Należy jednak mieć na uwadze, że specyfika spraw, w których rozstrzyga się o przyjęciu na aplikację, na podstawie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, polega na tym, że podstawę rozstrzygnięć stanowią lista kwalifikacyjna – w przypadku aplikacji ogólnej albo lista klasyfikacyjna – w przypadku aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, ogłaszane w Biuletynie Informacji Publicznej. Z tą szczególną podstawą rozstrzygnięcia należy wiązać szczególne unormowanie przyjęte w art. 23 ust. 4 ustawy, które polega na tym, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję o przyjęciu na aplikację. Oznacza to, że w razie wadliwego sporządzenia listy klasyfikacyjnej (listy kwalifikacyjnej), w tym co do liczby punktów uzyskanych przez aplikanta (kandydata na aplikację ogólną) i jego miejsca na liście oraz uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z tego powodu, ma być podjęta decyzja o przyjęciu na aplikację, ponieważ nie jest możliwe sporządzenie nowej listy i określenie na nowo sumy punktów uzyskanych przez poszczególne osoby i ich miejsc na liście.
Nie w każdym jednak przypadku uwzględnienia skargi Dyrektor Krajowej Szkoły zobowiązany jest więc do wydania decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Brak jest podstaw do wydania takiej decyzji w przypadku, gdy do uwzględnienia skargi doszło z przyczyn formalnych, np. w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. lub w innych przepisach".
Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku rozważył charakter prawny listy kwalifikacyjnej,o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Wskazał, że "Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście. Osoba, która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 tej ustawy, może w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, złożyć do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej.
Ponadto, zgodnie z ust. 2 tego artykułu, kandydaci na aplikację specjalistyczną przedstawiają dodatkowo zaświadczenia o zdolności do pełnienia obowiązków sędziego lub prokuratora (art. 28 ust. 1 i 2 ustawy). Przepis art. 29 ust. 1 ustawy stanowi, że Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską. Decyzję tę, zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, wydaje się uwzględniając kolejność umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Wiążący charakter listy klasyfikacyjnej wynika z tego, że umieszczenie kandydata na tej liście na miejscach w ramach wyznaczonych limitów przyjęć na aplikację sędziowską i prokuratorską na dany rok szkoleniowy łączy się z uprawnieniem do przyjęcia na aplikację."
Przechodząc od rozważań ogólnych na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż do uwzględnienia skargi E. M. doszło na skutek stwierdzenia błędnego sposobu obliczania sumy punktów uzyskanych przez nią ze sprawdzianów i praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej, od której zależy kolejność na liście kwalifikacyjnej aplikantów, na skutek wadliwej wykładni przez organy i Sąd pierwszej instancji przepisu art. 26 ust. 3 ustawy o KSSiP. Wydana w tej sprawie po raz pierwszy decyzja Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia wyżej wymienionej na aplikację sędziowską wraz z utrzymującą ją w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2011r., sygn. akt IISA/Wa 755/11 zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12. Powodem uwzględnienia skargi na wskazane decyzje było stwierdzenie naruszenia prawa, polegającego na błędnej wykładni przepisów odnoszących się do sposobu ustalania uzyskanych punktów i kolejności na liście klasyfikacyjnej aplikantów.
Ocena Sądu drugiej instancji odnosiła się wyłącznie do kwestii wykładni art. 26 ust. 3 zdanie 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w brzmieniu sprzed nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 18 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 203 poz.1192). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 uznał, iż przepis ten stanowi, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich zaliczonych sprawdzianów i z wszystkich praktyk odbytych w czasie trwania aplikacji ogólnej. Wyrażona w sprawie ocena prawna miała charakter wiążący.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni i właściwego zastosowania art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP. Zasadnie przyjął, że w sprawie została wyczerpana przesłanka uwzględnienia skargi i brak było podstaw do ponownego prowadzenia przez organ postępowania w sprawie przyjęcia skarżącej na aplikację sędziowską i do ponownego obliczania punktów na podstawie "symulacji" listy klasyfikacyjnej. Trafnie wskazał, że odpowiednie stosowanie art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, o którym mowa w art. 29 ust. 6 tej ustawy, dotyczy jedynie kwestii "przeniesienia" regulacji dotyczącej aplikacji ogólnej zawartej w tym przepisie do aplikacji specjalistycznej i w żadnym razie nie nakazuje prowadzenia nowego postępowania i ustalania miejsca kandydata według tych nowych obliczeń i symulacji listy klasyfikacyjnej.
Dodatkowo zauważyć należy, iż uprawnienia wynikające z ogłoszonej w 2010 r. listy klasyfikacyjnej aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010 zostały już zrealizowane. Skutek związany z listą ogłoszoną w sprawie naboru w 2010 r. był jednorazowy. Zmiana listy i kolejności umieszczenia na liście aplikantów, którzy ukończyli aplikację ogólną 2009/2010, w drodze ponownego przeliczenia punktów nie jest zatem obecnie dopuszczalna. Na podstawie ogłoszonej listy w stosunku do osób, które swojego miejsca na liście nie zakwestionowały wnosząc skargę do sądu administracyjnego, zostały wydane decyzje o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Z tych względów brak było podstaw do stworzenia przez organy w drodze "symulacji" nowej listy klasyfikacyjnej aplikantów.
Oznacza to, że uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 354/12 skargi E. M. na decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską powinno było doprowadzić do wydania decyzji o przyjęciu jej na tę aplikację oraz wykonania przez Dyrektora Szkoły obowiązku ustalenia dla skarżącej, zgodnie z treścią art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, indywidualnego programu aplikacji. Z powyższych względów zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 oraz art. 20 i art. 22 w związku z art. 29 ust. 6 w związku z art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP jak i przepisu postępowania art. 153 p.p.s.a. okazały się niezasadne.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. podlega oddaleniu.