Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 20 grudnia 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Po 1083/03, uchylił zaskarżone przez Syndyka Masy Upadłości Spółki [...] postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Zielonej Górze z dnia 11 kwietnia 2003 r. Nr [...], w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Zielonej Górze, Oddział w Gorzowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 31 marca 2003 r., m.in. nałożył na firmę [...]. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim grzywnę w kwocie 25000 zł i wezwał do niezwłocznego wykonania obowiązku wskazanego w Tytule Wykonawczym Nr [...] z dnia 31 marca 2003 r. nadanym przez Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy nakazowi płatniczemu Nr rej. [...] z dnia 23 grudnia 2002 r.
Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie.
Okręgowy Inspektor Pracy w Zielonej Górze postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2003 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 31 marca 2003 r. W uzasadnieniu Organ wskazał, że Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Zielonej Górze, Oddział w Gorzowie Wielkopolskim, nie wydawał postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sprawie Nr rej. [...] dotyczącej nakazu płatniczego z dnia 11 lutego 2003 r., a tym samym nie istnieje przedmiot zaskarżenia. Na podstawie daty wskazanej w zażaleniu stwierdzono, że w dniu 31 marca 2003 r. Inspektor Pracy wszczął egzekucję administracyjną w drodze wystawienia tytułu wykonawczego oraz wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu jej przymuszenia, jednakże postanowienie to dotyczy nakazu płatniczego Nr rej. [...].
"[...]. złożył skargę od powyższego postanowienia podnosząc, że w zażaleniu mylnie podano Nr rej [...].
Zdaniem skarżącego postanowienie z dnia 11 kwietnia 2003 r. rażąco narusza przepisy prawa, a w szczególności art. 8, 77, 128 kpa, albowiem Organ nie ustalił, którego postępowania dotyczy zażalenie, a co najmniej Organ winien zwrócić się do stron o sprecyzowanie swojego żądania. Ponadto zaskarżony akt został wydany wbrew ustaleniom wynikającym z całości materiału dowodowego znajdującego się w posiadaniu Organu, jak również było zbyt rygorystyczne w świetle art. 128 kpa.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż postanowieniem z dnia 27 czerwca 2003 r. sygn. akt U60/03 Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim ogłosił upadłość [...] Syndyk nie cofnął skargi, stąd na podstawie art. 60 prawa upadłościowego, w miejsce skarżącego wstąpił syndyk masy upadłości Spółki.
W ocenie Sądu I instancji, z treści zażalenia wprost wynika, że skarżący odwołuje się od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Natomiast rozpatrując zażalenie Organ ustalił, że zażalenie to wniesiono w sprawie Nr rej. [...]. Wbrew jednak obowiązującym regułom organ nie podjął niezbędnych kroków w celu ustalenia rzeczywistego wniosku.
Przy interpretowaniu każdego oświadczenia woli należy – wskazał Sąd – uwzględniać jego cel. Przyjmując, że skarżący działa racjonalnie należało przyjąć, że w zażaleniu złożył on oświadczenie niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu. Zdaniem Sądu obowiązkiem Organu II instancji było, co najmniej zwrócenie się do skarżącego o dokładne sprecyzowanie zażalenia, z uwagi na poczynione przez ten organ podczas rozpoznawania sprawy ustalenia faktyczne.
Dlatego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, a więc z naruszeniem art. 7, 77, 128 kpa.
Okręgowy Inspektor Pracy w Zielonej Górze złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 7, 77 i art. 128 kpa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że jasno wyartykułowane żądanie, potwierdzone dokumentami oraz podpisami członka Zarządu – dyrektora naczelnego, a więc osób, które z racji pełnionych funkcji winny przywiązywać szczególną wagę do poprawności sporządzanych dokumentów pozwalało zasadnie przypuszczać, że zostało ono przed tą czynnością co najmniej przeczytane, a oświadczenie woli w nim wyrażone jest precyzyjne i racjonalne. W takiej sytuacji Organ II instancji nie miał prawnego obowiązku dowolnie, wbrew wyrażonej woli, interpretować jego treści. Reasumując, to skarżąca nie dołożyła minimum wymaganej staranności, obarczając organ administracji państwowej odpowiedzialnością za skutki swojej błędnej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jako niezawierająca usprawiedliwionej podstawy podlega oddaleniu. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej ppsa) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności określone w § 2 art. 183 ppsa Sąd rozpoznawał skargę w jej granicach. Oznacza to, że Sąd nie posiada uprawnień do zmiany czy precyzowania zarzutów i winien je rozpoznać zgodnie z przedstawionym w skardze kasacyjnej. Odnosząc się więc do przedstawionego zarzutu należy stwierdzić, iż jest on całkowicie chybiony. Jako podstawę kasacyjną wskazano naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Jednakże nie powołano ani w podstawie skargi, ani w jej uzasadnieniu, jakie przepisy prawa materialnego zostały naruszone. Powołano bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego – art. 7, 77 i 128, które z oczywistych względów nie są przepisami prawa materialnego. Są to przepisy postępowania, które są stosowane przez organ w postępowaniu administracyjnym. Przepisy te nie są stosowane przed sądem administracyjnym, gdyż od dnia 1 stycznia 2004 r. do postępowania przed sądem administracyjnym stosuje się przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponieważ Sąd administracyjny nie stosuje tych przepisów bezpośrednio, to nie mógł dopuścić się ich naruszenia.
Natomiast zgodnie ze swoimi kompetencjami, sąd rozpoznaje skargę dokonując oceny stosowania przez organ administracji publicznej przepisów prawa, w tym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywiście dokonując tej oceny sąd administracyjny może dopuścić się nieprawidłowości. Jednakże wtedy narusza przepisy zawarte w powołanej ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z ewentualnym powiązaniu z przepisami kpa.
Jednakże w niniejszej sprawie Okręgowy Inspektor Pracy w Zielonej Górze nie wskazał w skardze kasacyjnej żadnego przepisu postępowania przed sądami administracyjnymi, który został naruszony przez sąd.
Z tych też względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ppsa – orzekł jak w sentencji wyroku.