Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 760/11 oddalił skargę A.B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Dowódca - Likwidator Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...], działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 oraz art. 79 ust. 4 w związku z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.); zwanej ustawą pragmatyczną i § 137 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 163 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.) wypowiedział A.B., pełniącemu zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym technik - informatyk w 20 Brygadzie Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Kielcach, stosunek służbowy z powodu likwidacji jednostki wojskowej, w której pełnił zawodową służbę wojskową i braku możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w związku z decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2000 r. nr 474 w sprawie rozformowania Jednostki Wojskowej 3417- 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Kielcach jednostka ta ulega likwidacji w terminie do dnia 30 czerwca 2001 r. Termin wypowiedzenia biegnie przez okres 9 miesięcy i liczony jest od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym doręczono wypowiedzenie stosunku służbowego. Ponadto wyjaśnił, że żołnierz zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w ostatnim dniu tego okresu. Powyższa decyzja została doręczona oficerowi w dniu 28 grudnia 2000 r. i nie złożył on od niej odwołania.
Wnioskiem z dnia 5 października 2009 r. A.B. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2000 r. nr 871, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.); powoływanej dalej jako K.p.a.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił A.B. stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2000 r. nr 871.
Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu wniosku A.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W ocenie organu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 K.p.a. warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie wypowiedzenia A.B. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu decyzji podał, że Jednostka Wojskowa 3417- 20 Brygada Łączności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Kielcach, w której wyżej wymieniony pełnił służbę wojskową uległa likwidacji w oparciu o decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2000 r. nr 474. Wskazał, że Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, do których należała 20 Brygada Łączności zostały zlikwidowane w całości. Na skutek rozformowania wymienionej wyżej formacji i braku możliwości wyznaczenia A.B. na inne stanowisko służbowe w strukturach Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wypowiedziano mu stosunek służbowy. Nie było również możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe w jednostkach wojskowych podległych Ministrowi Obrony Narodowej z uwagi na restrukturyzację Sił Zbrojnych RP i likwidację szeregu jednostek połączonych z licznymi zwolnieniami żołnierzy zawodowych ze służby wojskowej. Ponadto Minister Obrony Narodowej powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 894/07 i z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt
I OSK 660/09 stwierdził, że interpretacja art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w odniesieniu do zakresu poszukiwania przez organ stanowiska służbowego, nie jest w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolita. Zgodnie z jedną ze spornych interpretacji powyższego przepisu, brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej, w której żołnierz pełni służbę. A zatem organ wojskowy przy dokonywaniu wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia go na stanowisko służbowe w innych jednostkach organizacyjnych. Wskazał, że spór co do wykładni przepisu, który daje się zinterpretować w różny sposób nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższa decyzja Ministra Obrony Narodowej stała się przedmiotem skargi A.B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a także stwierdzenie nieważności decyzji Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Powołując się na art. 78 ust. 2 pkt 2 tej ustawy wskazał, że organ wydając decyzję o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, nie wykazał braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych. W ocenie skarżącego, organ powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony powołując się na konkretne czynności, które podjął w celu zbadania możliwości ewentualnego zatrudnienia go w innych jednostkach wojskowych. Zdaniem skarżącego organ nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego, nie dokonał bowiem analizy możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Ponadto skarżący podniósł, iż nie przeprowadzono z nim rozmowy w przedmiocie zwolnienia i braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Zaskarżona decyzja została zatem wydana bez podstawy prawnej. Skarżący stwierdził także, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że spór co do wykładni przepisu będącego podstawą wydania decyzji, tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej dotyczący zakresu poszukiwania przez organ stanowiska służbowego, który daje się zinterpretować odmiennie, uniemożliwia stwierdzenie jej nieważności.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajnym środkiem wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnej i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 K.p.a. Celem tego postępowania jest zatem ustalenie istnienia, bądź braku istnienia przesłanek wskazujących na to, że kontrolowana w tym postępowaniu decyzja dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Odwołując się do treści tego przepisu stwierdził, że zawiera on katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie względem tego przepisu wykładni rozszerzającej. W rozpatrywanej sprawie pozytywna decyzja organu pierwszej instancji mogłaby zapaść tylko w sytuacji, gdyby organ stwierdził, że decyzja Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] została podjęta w okolicznościach określonych przepisami art. 156 § 1 K.p.a.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz -
J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze - Warszawa, 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz - B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s. 716-721). Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Wyjaśnił, że organ nadzoru nie gromadzi w sprawie nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Oznacza to, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister Obrony Narodowej, wbrew twierdzeniom skarżącego, prawidłowo uznał, że w sprawie nie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa, zgodnie z którym treść decyzji, której unieważnienia się domaga, pozostaje w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z treści powołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ wojskowy mógł dokonać żołnierzowi zawodowemu wypowiedzenia stosunku służbowego, a mianowicie: 1) jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, 2) brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe.
W sprawie jest niesporne, że jednostka wojskowa, w której skarżący pełnił służbę została rozformowana, a Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji rozwiązane (zlikwidowane). Oznacza to, że pierwsza z przesłanek określonych w tym przepisie została spełniona. Przechodząc do oceny spełnienia drugiej przesłanki wskazał, iż skarżący pełnił zawodową służbę wojskową w 20 Brygadzie Łączności w Kielcach wchodzącej w skład Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, która na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 października 2000 r. nr 474 w sprawie rozformowania 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji uległa rozformowaniu (likwidacji) z dniem 30 czerwca 2001 r. Wprawdzie decyzją tegoż Ministra z dnia 6 czerwca 2001 r. nr 141 termin rozformowania tej jednostki został zmieniony na dzień 30 września 2001 r., to jednak likwidacja jednostek wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji powodowała, że nie miał on możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe. W sprawie wystąpiła zatem, druga z przesłanek, o których mowa w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, czyli brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż organ nadzorczy trafnie wskazał, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie był uprawniony do wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostce wojskowej podległej Ministrowi Obrony Narodowej, gdyż jego uprawnienia, jako organu sprawującego cywilną kontrolę nad wojskiem, ograniczały się do likwidowanych Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (art. 108 ust. 1 tej ustawy).
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że dokonana przez Ministra Obrony Narodowej wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej jest prawidłowa, co wyklucza zarzut rażącego naruszenia tego przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W ocenie Sądu pierwszej instancji bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 10 § 1 i 77 K.p.a. Przepis ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowiący podstawę wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie nakładał na organ wojskowy konieczności przeprowadzenia z nim rozmowy w przypadku rozformowania jednostki wojskowej. Skarżący nie kwestionował zasadności wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie złożył w tej sprawie odwołania. Ponadto, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że posiadał on wiedzę o podejmowanych czynnościach związanych z rozformowaniem jednostki woskowej i likwidacją zajmowanego przez niego stanowiska. Świadczy o tym jego wystąpienie do Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem z dnia 5 lutego 2001 r. o służbowe przeniesienie do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Krakowie, będącego w podporządkowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej. A zatem decyzja Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2000 r. o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, nie może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem zasady praworządności.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można również zarzucić organowi wypowiadającemu stosunek służbowy, że nie dokonał analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w sytuacji, gdy w tym resorcie likwidowano wszystkie jednostki wojskowe. Uwzględnił on także fakt, że w tym czasie w związku z restrukturyzacją Sił Zbrojnych RP wprowadzono zmiany organizacyjne w Ministerstwie Obrony Narodowej i w tym resorcie powstał problem zagospodarowania kadry, która utraciła dotychczas zajmowane stanowiska służbowe, co w praktyce oznaczało niemożność zagospodarowania kadry dotychczas pełniącej służbę w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego interpretacja przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w aspekcie wykazania braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe podlegała zmianom. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 1377/01, Lex nr 51016 wyraził pogląd, że określone w art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy pragmatycznej powiązanie stanowiska służbowego z konkretną jednostką organizacyjną oznacza, że ustalony w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych warunek jakim jest brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej, w której żołnierz pełnił służbę. Oznacza to, że organ wojskowy przy dokonywaniu wypowiedzenia stosunku służbowego, nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w innych jednostkach organizacyjnych. Stanowisko to podzielił również w wyrokach z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 894/07 oraz z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 660/09. Odmienną wykładnię tego przepisu zaprezentował jednak w wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 780/05 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro przepis stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji w ocenianym aspekcie podlegał odmiennym wykładniom, to nie można, jako rażąco naruszającego prawo uznać rozstrzygnięcia, które interpretuje ten przepis, w sposób który później został uznany za nieprawidłowy (por. Matan A., Zakamycze 2005, Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze 2005).
A zatem, w sytuacji w której przy wydaniu decyzji z dnia 14 grudnia 2000 r. nr 871 nie doszło do rażącego naruszenia prawa, organy orzekające w obecnie rozpoznawanej sprawie dokonały właściwej analizy całości sprawy i prawidłowo odmówiły stwierdzenia jej nieważności.
Zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy organ, skierowana do osoby będącej stroną postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zawiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa. W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze uznał za bezpodstawne.
W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł A.B. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 w związku z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j.: Dz.U. z 1997 r., Nr poz. 55 ze zm.), a także art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a. polegające na uznaniu, iż nieprzeprowadzenie właściwego postępowania wyjaśniającego przez Dowódcę 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, manifestujące się poprzez brak zgromadzonych w aktach wojskowych skarżącego dokumentów świadczących o poszukiwaniu dla niego takiego stanowiska, jak również nieprzeprowadzenie ze skarżącym rozmowy kadrowej oraz niezapoznanie go z dokumentami i innymi materiałami, dotyczącymi jego zwolnienia, nie stanowi rażącego naruszenia powołanych przepisów prawa przez Dowódcę 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wydającego decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] wypowiadającą skarżącemu służbę wojskową, tym samym nie istnieje przesłanka stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w trybie 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 106 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i nierozważnie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego w sprawie w zakresie uznania, iż brak dokumentacji zebranej w aktach wojskowych skarżącego, brak przeprowadzenia z nim rozmowy kadrowej oraz niezapoznanie z dokumentami i innymi materiałami, dotyczącymi jego zwolnienia, jak również istnienie wolnego etatu w Jednostce Wojskowej 1616-8 Bazie Lotnictwa w Krakowie nie stanowi dowodu niepodjęcia przez Dowódcę 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji czynności zmierzających do wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w innych jednostkach wojskowych;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi tj. zarzutów rażącego naruszenia przez Dowódcę 20 Brygady Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 §1, a także art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przy wydaniu decyzji nr 871.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że Sąd pierwszej instancji w sposób niewystarczający ocenił zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia przez Dowódcę Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przy wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...] przepisów prawa w postaci art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 K.p.a., a także art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie skarżącego stanowi to naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a., gdyż w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd zaledwie w kilku zdaniach odniósł się do wspomnianych zarzutów stwierdzając, iż są bezzasadne, a uwagę skupił na wykładni art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tymczasem, zdaniem skarżącego brak w jego aktach jakichkolwiek dowodów dokumentowych, a także okoliczność istnienia w Jednostce Wojskowej 1616 - 8 Bazy Lotniczej w Krakowie wolnego etatu skutkowały koniecznością dokonania dogłębnej oceny prawidłowości zastosowanie przez organ wojskowy wymienionych przepisów K.p.a.
Autor skargi kasacyjnej zakwestionował pogląd Sądu pierwszej instancji, w świetle którego okoliczność braku kompetencji Dowódcy 20 Brygady Łączności NJW do powołania skarżącego do pełnienia służby w Jednostce Wojskowej 1616 - 8 Bazy Lotniczej w Krakowie zwalniała ten organ z obowiązku poszukiwania zatrudnienia dla skarżącego w tej jednostce. W tym zakresie wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 780/05 stwierdził, że do obowiązków organu należało poszukiwanie zatrudnienia dla skarżącego we wszystkich jednostkach wojskowych, a nie jedynie w bezpośrednio mu podlegających. Oczywistym jest bowiem, iż warunek skutecznego wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego w postaci braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe, odnosił się również do innych jednostek organizacyjnych, poza tą, w której pełnił on służbę, gdyż ta podlegała rozformowaniu i jako taka nie rokowała możliwości jego dalszej służby. Organ wojskowy, wydając decyzję o wypowiedzeniu żołnierzowi stosunku służbowego, powinien poprzedzić ją rzeczywistym badaniem możliwości utrzymania żołnierza na jakimkolwiek stanowisku wojskowym, tym bardziej, że w tej sprawie skarżący wskazywał możliwość dalszego pełnienia służby na określonym stanowisku. W przedmiotowej sprawie organ nie wykazał, aby starania takie zostały podjęte.
W ocenie skarżącego nietrafne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji odnośnie prawidłowości dokonania przez organ wojskowy ustaleń w zakresie możliwości wyznaczenia go inne stanowisko służbowe. Brak w jego aktach osobowych jakichkolwiek dokumentów lub innych materiałów fakt ten potwierdzających oraz ustalenie przez skarżącego istnienia wolnego stanowiska w innej jednostce wojskowej podważa tezę, że takie starania były przez ten organ podejmowane. Zdaniem skarżącego Dowódca 20 Brygady miał możliwość zapewnienia mu nowego stanowiska pomimo tego, że ówcześnie podlegało ono Ministrowi Obrony Narodowej, a nie Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Jedynym warunkiem było podjęcie przez niego stosownych czynności. Zaniechanie aktywności z jego strony doprowadziło do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W ocenie skarżącego działania organu wojskowego rażąco naruszają art. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga kasacyjna wskazuje jako podstawy naruszenie zarówno prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) jak i naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania tj. art. 106 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 K.p.c. stwierdzić należy, iż jest on chybiony.
Stosownie do treści art. 106 § 4 P.p.s.a. fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powoływania się na nie przez strony. Przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie. Przepis ten nie służy bowiem do analizy dowodów zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, gdyż do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena przestrzegania prawa przez organ administracji publicznej m.in. przy stosowaniu przepisów postępowania. Oznacza to, że przepis ten nie może stanowić podstawy do kwestionowania przyjętych przez Sąd ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Natomiast w świetle art. 106 § 5 P.p.s.a. do postępowania dowodowego, o którym mowa w § 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a więc m.in. art. 233 § 1 K.p.c. Uszło jednak uwadze autora skargi kasacyjnej, iż przepis ten miałby zastosowanie dopiero wówczas, gdyby sąd administracyjny dopuścił uzupełniający dowód z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie wystąpiła.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymogi określone w tym przepisie. Zwięźle przedstawiono stan sprawy, wskazano zarzuty podniesione w skardze, podano stanowisko organu, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zauważył, iż przedmiotem sprawy nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy, ale decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym, w którym organ nadzoru badał jedynie, czy przedmiotowa decyzja nie jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 K.p.a. Oznacza to, że zakres kontroli legalności zaskarżonej decyzji ograniczał się wyłącznie do tej kwestii. Ponadto wyjaśnić należy, iż brak szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na kwestiach, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia i pominięcie zarzutów które na rozstrzygnięcie nie rzutują, nie stanowi uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.), który to zarzut powiązano także z naruszeniem art. 6, art. 7, art., 8, art., 9, art. 10 § 1 oraz art. 77 § 1 K.p.a., przede wszystkim, wskazać należy, iż ostatnio powołane przepisy są przepisami postępowania, a w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleń faktycznych.
Odnośnie formy naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 i art. 79 ust. 4 w zw. z art. 108 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez błędną wykładnię stwierdzić należy, iż Sąd nie dokonał wykładni tych przepisów, zaś autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym miałaby polegać ta błędna wykładnia i jaka jego zdaniem powinna być interpretacja tych przepisów, zwłaszcza że art. 79 ust. 4 tej ustawy określał terminu zwolnienia ze służby, a art.108 ust.1 omawianej ustawy był przepisem kompetencyjnym dla Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i dotyczył uprawnień przewidzianych w ustawie dla Ministra Obrony Narodowej. Także odnośnie niewłaściwego zastosowania tych przepisów autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym polegało niewłaściwe zastosowanie art. 79 ust. 4 w zw. z art. 108 ust. 1 tej ustawy.
Oceniając zasadność zarzutu naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy przez jego zastosowanie stwierdzić należy, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Jak wyżej wskazano Sąd pierwszej instancji stosował ten przepis jedynie w kontekście istnienia przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. i uznał, że decyzja Dowódcy - Likwidatora Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych| i Administracji w Kielcach z dnia [...] grudnia 2000 r. nr [...], wydana na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy nie zawiera wad o których mowa w art.156§1 K.p.a. Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy organ wojskowy był uprawniony do wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które uzależnione było od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: rozformowania jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę lub zmniejszenia jej stanu etatowego oraz braku możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe. W sprawie jest niesporne, że Jednostka Wojskowa 3417- 20 Brygada Łączności Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Kielcach w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową została rozformowana. Zdaniem skarżącego organ wojskowy nie wykazał natomiast faktu spełnienia drugiej z przesłanek określonych w tym przepisie tj. braku możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe i to w sytuacji, gdy w jego ocenie mógł on zostać wyznaczony do pełnienia służby w Jednostce Wojskowej 1616- 8 Bazy Lotniczej w Krakowie podległej Ministrowi Obrony Narodowej. Stanowiło to podstawę do uznania, że decyzja wypowiadająca mu stosunek służbowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.) uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie o zaistnieniu tej przesłanki można by mówić wówczas, gdyby decyzja o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego nie zawierała żadnego ustalenia i odniesienia się do takiej możliwości. Tymczasem jak wyżej wskazano, w sprawie jest niesporne, że decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 stycznia 2000r. nr 23 w sprawie likwidacji Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, wszystkie jednostki wojskowe w tym 20 Brygada Łączności, w której skarżący pełnił służbę zostały zlikwidowane. W związku z powyższym brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe w tych jednostkach wojskowych. A zatem fakt, iż w aktach skarżącego brak jest konkretnego udokumentowania dokonanych przez organ czynności poszukiwania dla niego wolnego stanowiska służbowego nie świadczy o rażącym naruszeniu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, iż skarżącemu znany był zarówno fakt likwidacji jednostek wojskowych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji i brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe w tych jednostkach, skoro wnioskiem z dnia 5 lutego 2001 wystąpił do Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o służbowe przeniesienie go do Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Krakowie, będącego w podporządkowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej, zaś ewentualne wyznaczenie go na stanowisko służbowe w takiej jednostce wojskowej było uzależnione od zgody tego Ministra.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowe jest również stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie który uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest możliwe wówczas, gdy została ona wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga procesu wykładni i której wynik jest sporny w judykaturze (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. II OSK 489/05, Lex nr 196694, z dnia 6 lutego 2006 r. FSK 439/05, z glosą B.Adamiak OSP2007, nr 9, poz. 100). Niejednolita wykładnia art. 78 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowił podstawę materialnoprawną decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej nie pozwala zatem na stwierdzenie, że decyzja ta rażąco naruszała prawo.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i w oparciu o art. 184 P.p.s.a. podlega oddaleniu.