Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę J. K. M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Oddział Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 3 października 1996 r. sygn. akt II SA/Wr 52/96 oddalającym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej wyrokiem złożony został w dniu 24 maja 2004 r. Sąd I instancji podkreślił, iż zgodnie z art. 278 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., nie można żądać wznowienia postępowania po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana, a na takie przyczyny wznowienia skarżąca nie powoływała się.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła J. K. M., reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, domagając się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możliwości obrony swych praw na skutek braku należytego zastępstwa osoby chorej na schizofrenię paranoidalną. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej stwierdził, iż z uwagi na jej stan zdrowia pozbawiona byłą ona możności obrony swoich praw, a brak ustanowienia dla niej pełnomocnika na wcześniejszym etapie postępowania stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej jest związany granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie ma miejsca. W takiej sytuacji Sąd odwoławczy ocenia tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Dokonując oceny podniesionego zarzutu Sąd stwierdził, iż nie znajduje on uzasadnienia.
Art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a., na naruszenie którego wskazuje skarga kasacyjna wniesione w niniejszej sprawie, jest jedną z przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności postępowania. Zgodnie z tym przepisem nieważność taka zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swoich praw. Stwierdzić należy, iż sytuacja taka w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca brała czynny udział w całości postępowania sądowoadministracyjnego, była przez Sąd informowana o podejmowanych w sprawie czynnościach, a także pouczana o przysługujących jej prawach. Na żadnym etapie postępowania nie zostały skarżącej odebrane ani ograniczone możliwości obrony swoich praw przed Sądem. Podkreślony przez pełnomocnika strony fakt ustanowienia profesjonalnego reprezentanta dopiero na etapie składania skargi kasacyjnej nie może być uznany za okoliczność wskazującą na pozbawienie skarżącej możności działania w postępowaniu. Pełnomocnik z urzędu ustanowiony został bowiem na skutek wniosku skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w tym zakresie. Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca mogła wystąpić z takim wnioskiem w każdym momencie trwania postępowania w niniejszej sprawie, a nieskorzystanie z tej możliwości nie stanowiło przesłanki o jakiej mowa w art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Ponadto stwierdzić trzeba, iż Sąd nie może postanowić o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu bez właściwego wniosku strony.
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż zarzut naruszenia przepisów postępowania, postawiony w skardze kasacyjnej, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, zaś skarga kasacyjna podlega oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.