Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 24 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 541/12 w sprawie ze skargi Z. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] maja 2012 roku Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddalił skargę oraz przyznał pełnomocnikowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], Starosta Koniński na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z późn. zm., dalej k.p.a.) w zw. z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193 poz. 1287 z późn. zm.) odmówił Z. K. udzielenia informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej podania danych osobowych właściciela nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dnia [...] i [...] marca 2012 r. skarżący wystąpił o udzielenie mu informacji podmiotowych i przedmiotowych o nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego. Wniosek ten należy zakwalifikować jako żądanie udostępnienia danych z operatu ewidencyjnego.
Mając na uwadze fakt, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne określa, w jakiej postaci następuje przekazania wspomnianych informacji, organ udostępnił skarżącemu dane przedmiotowe (oznaczenie działek, ich powierzchnię i położenie). Z uwagi natomiast na ochronę danych osobowych dane podmiotowe mogły być udzielone wyłącznie w zakresie opisanym w art. 24 ust.5 pkt 3 wymienionej ustawy. Konieczne było zatem wykazanie przez Z. K. interesu prawnego w uzyskaniu tych informacji, ponieważ nie jest on właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem mimo wielokrotnych wezwań skierowanych do skarżącego, nie wykazał on by legitymował się takim interesem. Zamiar wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku, podnoszony przez skarżącego, nie przesądza bowiem o posiadaniu powyższego przymiotu.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2012 r. Z. K. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, wskazując, że jest niezadowolony ze sposobu załatwienia jego wniosku.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r., znak [...], Wojewódzki Wielkopolski Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że nie zgadza się z treścią wydanego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Wielkopolski Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że wniosek. K. z dnia [...] lutego 2012 r., wszczynający kontrolowane postępowanie (k. 3 akt adm. organu I instancji), dotyczył faktycznie udostępnienia informacji podmiotowych (wskazanie spadkobierców oraz właścicieli nieruchomości odziedziczonych po M. K.), jak i przedmiotowym (podanie aktualnej numeracji działek dawniej nieruchomości zmarłego). Te ostatnie dane, jak wynika z akt sprawy, zostały skutecznie przekazane skarżącemu. Uzyskał on bowiem wypis uproszczony z rejestru gruntów na dzień [...] marca 2012 r., a nadto w pismach z dnia [...] marca 2012 r. i [...] marca 2012 r. Starosta Koniński powiadomił go o aktualnej numeracji tych działek oraz wskazał ogólnie na zmiany własnościowe gruntów, jakie wystąpiły od momentu śmierci M. K., bez podawania jednak danych osobowych (k. 4-7 akt adm. organu I instancji). Działania te należy uznać zatem zdaniem sądu za prawidłowe.
Kontrowersje w omawianej sprawie wzbudziła natomiast kwestia przekazania skarżącemu danych podmiotowych. Z materiału zebranego w aktach sprawy wynika bowiem, że Z. K. nie jest właścicielem wnioskowanych działek ani osobą nimi władającą, a zatem jedyną podstawą uzyskania żądanych przez niego informacji mógł być art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zgodnie z powyższym przepisem konieczne jest jednak wykazanie interesu prawnego w przekazaniu takich informacji. Interes prawny należy natomiast rozumieć jako więź pomiędzy określoną normą prawną, przede wszystkim o charakterze materialnoprawnym, oraz konkretną sytuacją danej osoby. W kontekście niniejszej sprawy oznacza to, że wnioskodawca powinien dokładnie wskazać przepis, z którego wynika obowiązek udostępnienia mu danych osobowych z ewidencji gruntów i budynków, przy czym wspomniany interes musi mieć charakter bezpośredni, indywidualny i realny.
W toku postępowania skarżący podnosił, że przekazanie mu danych podmiotowych jest niezbędne ze względu na zamiar zainicjowania postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po M. K. Mając jednak na uwadze dotychczasowe rozważania, trudno jest uznać argument ten za wystarczający do udzielenia danych osobowych. Trzeba bowiem podkreślić, że celem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku jest wyłącznie ustalenie kręgu spadkobierców, a nie przesądzenie o masie spadkowej lub badanie zmian, jakie dokonywały się w niej wraz z upływem czasu. Z tej perspektywy nie ma zatem potrzeby ustalania obecnych właścicieli działek wchodzących w skład nieruchomości zmarłego. Zamiar zainicjowania postępowania spadkowego nie prowadzi do powstania po stronie skarżącego interesu prawnego w uzyskaniu danych osobowych z ewidencji gruntów i budynków. Informacje podmiotowe żądane przez skarżącego nie pozostają w żadnym związku ze wskazanym postępowaniem spadkowym.
Od tego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając go w zakresie punktu I, wnosząc o uchylenie tego wyroku w punkcie I i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zarzucił naruszenie:
- - art. 145 par. 1 pkt 1 litera "a" prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (i nieuwzględnienie skargi a za tym nieuchylenie skarżonej decyzji) poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do uzyskania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej podania danych osobowych właściciela nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego;
- - mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania to jest naruszenie art. 145 par. 1 pkt 1 litera "c" ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (i nieuwzględnienie skargi a za tym nieuchylenie skarżonej decyzji) z uwagi na niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia przez organy administracji I i II instancji przepisów 24 ust. 5 pkt. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez niewłaściwe ustalenie, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające uzyskanie przez skarżącego danych osobowych właścicieli nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego;
- - naruszenie art. 24 ust. 5 pkt. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do uzyskania informacji z operatu ewidencji gruntów i budynków w części dotyczącej podania danych osobowych właścicieli nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego.
Wskazał w uzasadnieniu, że posiada interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji, podając że jest uprawniony do przeprowadzenia postepowania spadkowego po M. K. Skarżący podkreślił, że uzyskanie żądanych informacji jest niezbędne w celu uregulowania stanu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Powyższa zasada nie dotyczy wad nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), które w rozpoznawanej sprawie nie występują.
Podstawowy dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi kasacyjnej jest zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego tj.art.24 ust.5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, polegający na niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że skarżący nie posiada interesu prawnego uprawniającego go do uzyskania danych osobowych właściciela nieruchomości położonej na terenie powiatu konińskiego.
Stąd też odnosząc się zaś do kwestii posiadania interesu prawnego, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w przedmiotowej sprawie skarżącemu przysługuje jedynie interes faktyczny. Skarżący nie wskazał bowiem przepisu prawa materialnego, który zobowiązywałby organ do wydania żądanych informacji. Interesu prawnego (jako kategorii materialnoprawnej) w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie tworzy w szczególności zamiar przeprowadzenia postępowania spadkowego. Słusznie podniósł Sąd pierwszej instancji, że w postepowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd nie bada co wchodzi w skład spadku, a jedynie ustala podstawę prawną powołania do dziedziczenia (z ustawy lub z testamentu) oraz wysokość udziału w spadku. Stąd też wskazywany przez skarżącego zamiar złożenia do sądu powszechnego wniosku o stwierdzenie nabycia praw do spadku, a także podnoszona okoliczność, iż skarżący chciałby uregulować stan prawny nieruchomości, nie jest w żadnej mierze wykazaniem interesu prawnego związanego z określonymi nieruchomościami.
W uzupełnieniu powyższego stanowiska można stwierdzić, że jeżeli skarżący będzie dysponował postanowieniem sądowym o stwierdzeniu nabycia spadku po M. K. z którego będzie wynikało, że jest jego spadkobiercą wówczas będzie mógł otrzymać informacje podmiotowe o które o wnosi, oraz uregulować stan prawny nieruchomości.
Z uwagi, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj art.145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c są bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że ocena prawna wyrażona w zaskarżonym wyroku, według której przedmiotowy wniosek należało rozpatrywać w kontekście spełnienia przesłanki z art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy, zaś z uwagi na brak interesu prawnego należało odmówić udzielenia informacji z ewidencji gruntów i budynków, jest zgodna z prawem.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.