Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 1597/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja tegoż organu z dnia [...] nr [...], odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...]. Decyzją tą, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) i § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedziano A. R. stosunek zawodowej służby wojskowej (decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...], zaś decyzją z dnia [...] nr [...] A. R. został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 2004 r.).
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd wyjaśnił, że na podstawie ww. przepisów wypowiedzenie stosunku służbowego mogło nastąpić, gdy jednostka wojskowa podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko, zaś w sprawie obie te przesłanki zostały spełnione i nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Sąd wskazał, że na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego z dnia [...] nr [...], w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych, Centrum Szkolenia Czołgowo-Samochodowego w P. uległo rozformowaniu, co spowodowało likwidację dotychczas zajmowanego przez A. R. stanowiska służbowego, zaś organ należycie wykazał brak możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe, bowiem, jak wynika z akt osobowych, poszukiwano takiej możliwości wykorzystania na innych stanowiskach w różnych rodzajach wojsk, bez rezultatu. Wojewódzki Sąd stwierdził także, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 36 wskazanej na wstępie ustawy, gdyż przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
Reprezentowany przez adwokata, A. R. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku domagając się:
zmiany zaskarżonego wyroku w całości, poprzez orzeczenie, iż stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w pierwszej instancji obu w całości;
względnie zmiany zaskarżonego wyroku w całości, poprzez orzeczenie, iż uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w pierwszej instancji, obie w całości;
względnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w całości i zarzucając:
naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) w związku z art. 110 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż w świetle przytoczonego przepisu wbrew jego wyraźnemu brzmieniu, dopuszczalnym jest wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, a w tym czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierzy zawodowy nie pełnił służby w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu, a tym wypowiedzeniem;
naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) poprzez przyjęcie na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy, iż żołnierz w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu zajmował stanowisko służbowe w strukturach Centrum Szkolenia Samochodowo-Czołgowego w P., które nie istniało już od 31 grudnia 2002 r.;
naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji, w której brak było dostatecznego uzasadnienia decyzji administracyjnej;
naruszenie norm prawa formalnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 16 § 1 k.p.a., poprzez zakwestionowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] o odmowie przeniesienia wnioskodawcy do rezerwy kadrowej, pomimo iż decyzja ta nigdy nie została uchylona i Sąd jest nią związany jako decyzją ostateczną w dodatku decyzją własną;
naruszenie norm prawa formalnego mające wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art.109 §1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż organ administracji może dokonać rozstrzygnięcia kwestii wstępnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego, jakim było przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej, o czym organ powinien ostateczną decyzją rozstrzygnąć przed dokonaniem wypowiedzenia, już po dokonaniu wypowiedzenia stosunku służbowego (doręczenie decyzji w dniu 6 maja 2003 r.);
jak również wnosząc o rozważenie możliwości przedstawienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego pytań prawnych następującej treści:
"czy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.), dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu motywowanego tym, iż jednostka wojskowa, w której żołnierzy zawodowy pełni służbę ulega rozformowaniu i brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, jeżeli jednostka ta od wielu miesięcy nie istnieje, żołnierz nie pełni w niej służby i nie zajmuje w niej żadnego stanowiska służbowego i nie zbadano możliwości wyznaczenia na inne stanowisko w strukturach Sił Zbrojnych RP, a w związku z tym, czy zachodzi pomiędzy tym wypowiedzeniem a owym rozformowaniem związek przyczynowy?";
"czy stanowi rażące naruszenie prawa formalnego, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu bez rozstrzygnięcia jego wniosku o przeniesienie do rezerwy kadrowej ostateczną decyzją administracyjną, choć od rozstrzygnięcia pozytywnego, albo negatywnego tej kwestii zależało dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego, a w związku z tym, czy dopuszczalnym jest rozstrzygnięcie o przeniesieniu do rezerwy kadrowej już po dokonaniu wypowiedzenia, po upływie okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej?".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podkreślić należy, że decyzje oceniane przez Wojewódzki Sad Administracyjny wydane były w postępowaniu nadzorczym, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego, której podstawą był art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.).Skoro ten przepis stanowił podstawę decyzji, to tylko w jego świetle mogła być ona oceniana w postępowaniu nadzorczym, a zatem ocena tej decyzji pod kątem czy w sprawie powinny mieć zastosowanie inne przepisy, nie mogła mieć miejsca. Wobec tego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej jest nietrafny.
Jeśli idzie o naruszenie przepisów postępowania, to w skardze jako te przepisy wskazano art. 107 § 3, art. 16 § 1, art. 100 § 1, art. 109 § 1 i art. 110 k.p.a.
Wojewódzkie sądy administracyjne prowadzą postępowanie w sprawach sądowoadministracyjnych (ze skarg na rozstrzygnięcia organów administracji) na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i tylko przepisy tej ustawy mogą być przez te sądy naruszone w rozumieniu art. 174 pkt 2. Kodeks postępowania administracyjnego normuje zasady postępowania przed organami administracji, sądy administracyjne działania organów oceniają w świetle tego aktu, jednak wedle jego przepisów nie procedują. Wobec tego zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów k.p.a. jako tych, które procesowo mogły mieć istotny wpływ na wynik jest chybiony.
Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o służbie żołnierzy zawodowych, to nie można się z nim zgodzić.
Stanowił on, że dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. W postępowaniu nadzorczym rolą organu była ocena, czy przesłanki wskazane w tym przepisie zostały spełnione. Organ nadzorczy ocenił, że tak, a Wojewódzki Sąd z oceną tą się zgodził. Ocenom tym nie można zarzucić błędu.
Jak to podkreślił Wojewódzki Sąd, jednostka wojskowa, w której pełnił służbę skarżący została rozformowana i co do tego nie ma sporu. Z akt osobowych wynika, że dokonano próby wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, odpowiadające jego kwalifikacjom bez rezultatu, na co również wskazał Wojewódzki Sąd. Wynika z tego zatem, że wydając decyzję o wypowiedzeniu stosunku służbowego organ nie naruszył cyt. art. 78 ust. 2 pkt 2.
Jednostka została rozformowana, brak było możliwości wyznaczenia na inne stanowisko, zatem skutkiem takiego stanu rzeczy było wypowiedzenie stosunku służbowego.
Rażącego naruszenia art. 78 ust. 2 skarżący dopatruje się w braku związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki, a wypowiedzeniem stosunku służbowego, gdyż zwolnienie ze służby nastąpiło już po likwidacji jednostki. Jednak nie stanowi to naruszenia tego przepisu, bowiem istniał związek przyczynowy między rozformowaniem, a wypowiedzeniem. Stosunek służbowy został wypowiedziany właśnie z powodu rozformowania i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko, zaś czas między tymi zdarzeniami wynikał tylko z konieczności przestrzegania prawa żołnierza do zbadania możliwości wyznaczenia i rozpoznania odwołania.
Ze względu na rozformowanie jednostki, stosunek służbowy może być wypowiedziany przed ostateczną datą likwidacji, jak również już i po niej, zatem czas w jakim dokonano wypowiedzenia nie wpływa na prawidłowość decyzji wydanej w tym przedmiocie, o ile oczywiście istnieje związek przyczynowy. W niniejszej sprawie co do tego nie było wątpliwości.
W tym stanie rzeczy nie było podstaw do występowania z pytaniami prawnymi, zaś skargę kasacyjną należało oddalić, jako nieposiadającą usprawiedliwionych podstaw, na mocy art. 184 cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.