Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt I SA 1425/03, oddalił skargę K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Komendant Główny Policji zaskarżoną decyzją, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] Nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wezwaniu K. M. do opuszczenia i opróżnienia lokalu mieszkalnego Nr 18 przy ul. Rydla 1 w Krakowie wraz ze wszystkim zamieszkałymi osobami.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ podniósł, że w oparciu o przydział mieszkania z dnia 2 października 1954 r. funkcjonariusz milicji obywatelskiej R. M. otrzymał przydział lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku położonym w [...] przy ul. [...] oznaczonego Nr 18, o powierzchni użytkowej 49,67 m2 i powierzchni mieszkalnej 31, 81 m2. Wraz z funkcjonariuszami milicji obywatelskiej osobami uprawnionymi do zajmowania przydzielonego lokalu mieszkalnego byli jego żona G. M. oraz synowie A. M. i M. M. Po śmierci R. M., uprawnienia do lokalu mieszkalnego numer 18 w budynku położonym w [...] przy ul. [...] uzyskała jego żona G. M. W dniu 16 września 1994 r. w lokalu tym zameldowany został wnuk G. M., K. M., a w dniu 11 maja 1995 r. zameldowała się również żona K. M. i jego dziecko.
Pismem z dnia 2 kwietnia 1996 r. Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wezwał K. M. do dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego Nr 18 położonego przy ul. [...] w [...] wraz ze wszystkimi osobami z nim zamieszkującymi.
W maju 1998 r. zmarła G. M. Prawomocnym wyrokiem z dnia 31 maja 1999 r. sygn. akt I C 463/98/K Sąd Rejonowy dla [...] ustalił, że lokal mieszkalny Nr 18 znajdujący się w budynku położonym w [...] przy ul. [...] pozostaje w dyspozycji Skarbu Państwa – Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 105, poz. 509 ze zm.).
Prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lutego 2000 r. sygn. akt I C 676/96/K Sąd Rejonowy dla [...] oddalił powództwo K. M. o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu spornego lokalu.
Natomiast w uchwale z dnia 11 października 2001 r. sygn. akt III CZP 48/01 Sąd Najwyższy stwierdził, że w sprawie o opróżnienie lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji jednostki organizacyjnej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji zajmowanego przez osobę fizyczną bez tytułu prawnego, droga sądowa jest także dopuszczalna także wówczas, gdy osobie tej tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nigdy nie przysługiwał.
Zawiadomieniem z dnia 24 lipca 2002 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu administracyjne postępowanie w sprawie opróżnienia lokalu nr 18 przy ul. [...] w [...], wraz ze wszystkimi zamieszkałymi osobami do dnia 14 kwietnia 2003 r., a następnie wydał decyzję z dnia [...] o opróżnieniu przedmiotowego lokalu.
Decyzją z dnia [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
K. M. złożył skargę na tą decyzję domagając się jej uchylenia, gdyż zarówno on jak i członkowie jego rodziny zostali zameldowani w spornym lokalu. Tym samym należy przyjąć, że nie zajmują oni tego lokalu bez tytułu prawnego oraz wskazał, że nie jest zgodne z prawdą, aby skarżący posiadał możliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych w inny sposób.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. M. podkreślając, że fakt zameldowania na pobyt stały w konkretnym lokalu mieszkalnym nie stanowi okoliczności decydującej o posiadaniu przez osobę zameldowaną tam tytułu prawnego do zajmowania tegoż lokalu. Stosownie do treści przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez Organ Administracyjny, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach – art. 1 ust. 2 powołanej ustawy.
Ponadto przepisy te nakładają na osobę przebywającą na terytorium RP obowiązek zameldowania się w miejscu stałego pobytu lub pobytu czasowego i wskazują, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania – art. 2, art. 4, art. 6 ust.1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Natomiast z treści art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) wynika, że na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Poza sporem pozostaje okoliczność, że sporny lokal znajduje się w dyspozycji Skarbu Państwa – Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Okoliczność ta została potwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] z 31 maja 1999 r. sygn. akt I C 463/98/K.
Realizując prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przydziela się na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny wskazany w art. 90 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że podstawę do uzyskania lokalu mieszkalnego przez policjanta z zasobów mieszkalnych określonych w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji, stanowi decyzja administracyjna właściwego organu administracji publicznej. Wymieniona wyżej decyzja stanowi tytuł prawny uprawniający funkcjonariusza policji do zajmowania konkretnego lokalu mieszkalnego.
Z akt sprawy nie wynika aby K. M. posiadał jakikolwiek tytuł prawny uprawniający go do zajmowania lokalu mieszkalnego Nr 18 przy ul. [...] w [...]. W szczególności skarżący nie dysponuje decyzją administracyjną o przydziale lokalu mieszkalnego, wydaną przez właściwy organ, nie dysponuje także umową najmu lokalu mieszkalnego i nie jest właścicielem ani współwłaścicielem zajmowanego lokalu. Ponadto, podkreślił Sąd, z akt sprawy wynika, iż z uwagi na stopień pokrewieństwa, K. M. nie może zostać zaliczony do członków rodziny policjanta, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji.
Natomiast w przypadku ustalenia, że lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 ust. 1 tej ustawy, zajmowany jest przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego, właściwy organ wydaje decyzję o opróżnieniu tego lokalu, z tym że decyzję wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. – art. 95 ust. 3 pkt 3 i pkt 4 ustawy o Policji oraz § 7 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
K. M. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając mu:
- 1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, a to:
- - § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. Nr 101, poz. 1469 ze zm.) w związku z art. 95 ust. 23 pkt 3 ustawy o Policji, poprzez przyjęcie, że organ wydający decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nie ma obowiązku badania czy adresatowi decyzji nie powinien być przydzielony lokal mieszkalny o obniżonym standardzie.
- 2. naruszenie przepisów proceduralnych, mających istotny wpływ na wynik postępowania (art. 188 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a to: art. 113 § 1 p.p.s.a., poprzez zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku pomimo nie wyjaśnienia czy skarżącemu jako członkowi rodziny zmarłego policjanta należy się lokal o obniżonym standardzie, a co najmie odmowa jego przydzielenia z odpowiednim do tej odmowy uzasadnieniem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z § 7 ww. rozporządzenia wynika, że orzekając o opróżnieniu lokalu organ może orzec o przydziale lokalu o obniżonym standardzie. Kwestia ta powinna być przedmiotem rozpoznania i brane powinny być pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym sytuacja materialna i rodzinna eksmitowanego. Sąd natomiast przyjął, że brak rozstrzygnięcia w tej sprawie nie narusza prawa. Zdaniem skarżącego odmowa przyznania lokalu o obniżonym standardzie powinna być wszechstronnie uzasadniona. Naruszeniem procedury jest więc niewyjaśnienie przez Sąd I instancji sprawy związanej z koniecznością rozstrzygnięcia co do lokalu zastępczego, zamknięcie rozprawy i wydanie wyroku pomimo niewyjaśnienia sprawy.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlegała oddaleniu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną ocenia czy przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia prawa. Przy czym zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) wyrok zapada na podstawie akt sprawy.
Sąd administracyjny nie prowadzi bowiem postępowania dowodowego i opiera się na zgromadzonym materiale w postępowaniu administracyjnym. Jedynie w przypadku konieczności wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie może przeprowadzić uzupełniający dowód z dokumentu, o czym stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. Jednakże w niniejszej sprawie nie zachodziła taka konieczność, zwłaszcza że skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie. Tak więc zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy jest całkiem chybiony. Jest on chybiony w kontekście wskazanego w podstawach kasacji art. 113 § 1 p.p.s.a., który przyznaje kompetencje przewodniczącemu do zakończenia rozprawy.
Odnośnie zarzutu błędnej wykładni § 7 ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad..., to również należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. Podstawę wydania decyzji o opróżnieniu przez skarżącego zajmowanego lokalu stanowił przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 ww. ustawy o Policji. Przepisy tej ustawy nie przewidują przydzielania lokali mieszkalnych będących w dyspozycji organów Policji osobom nieuprawnionym. Taką osobą nieuprawnioną jest skarżący i nie może się on domagać przydziału takiego lokalu, czy też to pełnometrażowego czy też o obniżonym standardzie. Powołany przepis § 7 ust. 3 rozporządzenia nie może stanowić samoistnej podstawy przyznania takiego lokalu skarżącemu. Może on bowiem mieć zastosowanie do osób uprawnionych do przydzielenia lokalu na podstawie przepisów o Policji.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.