Uzasadnienie
I OSK 475/05
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "N." sp. z o.o. od decyzji Okręgowego Inspektora Pracy w P. z dnia 7 sierpnia 2002 r., utrzymującą w mocy, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa decyzję Inspektora Pracy w P. z dnia 26 stycznia 2002 r., którą nakazano skarżącej spółce wypłacenie Szymonowi K. kwotę 1.030,43 zł brutto należną z tytułu zaniżenia wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy, a Annie W. kwotę 668,95 zł brutto, należną z tytułu ekwiwalentu pieniężnego za 7 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego. Ponadto w decyzji nakazano wypłacić wskazanym grupom pracowników kwoty należne z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych w okresie styczeń-maj 2002 r. /łącznie 5.274,44 zł brutto/, a także kwoty należne z tytułu pracy w dniach wolnych od pracy, niedziele i święta w okresie styczeń-maj 2002 r. /łącznie 17.801,78 zł/.
W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że skarga jest bezzasadna i oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 9 pkt 2a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy /t.j. Dz.U. 2001 nr 124 poz. 1362 ze zm./ w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi. Ustalenia dokonane w niniejszej sprawie w wyniku kontroli stanowiły podstawę do wydania przez inspektora pracy nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jak o tym stanowi art. 21 cyt. ustawy. Zdaniem Sądu nie było podstaw aby przyjąć, że ustalenia te zostały dokonane z naruszeniem wskazanych w skardze zasad postępowania, skoro organ rozpatrzył cały materiał dowodowy przedstawiony mu podczas kontroli.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła "N." Sp. z o.o., reprezentowana przez radcę prawnego Mariusza P., który zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego w tej postaci, że "Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się błędnej wykładni przepisów art. 10 ust. 1, art. 177 i art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w ten sposób, że wykładnia tych przepisów powinna była doprowadzić Sąd do wniosku, że art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy jest niezgodny w powołanymi przepisami Konstytucji RP, podczas gdy Sąd nie doszedł do wniosku, że taka niezgodność ma miejsce",
- naruszenia przepisów postępowania w ten sposób, iż:
a/ naruszono art. 113 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, że zastosowano przepis mówiący o zamknięciu rozprawy, podczas gdy kwestia niekonstytucyjności art. 9 ust. 2a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie została wyjaśniona i zamknięcie rozprawy bez wyjaśnienia tej kluczowej kwestii było przedwczesne, b/ naruszono art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, że uzasadnienie wyroku nie odnosi się do zarzutu podniesionego przez skarżącego co do niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2a ustawy o PIP, choć takie odniesienie powinno było się znaleźć, c/ naruszono art. 193 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, czego nie uczynił.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na sposób naruszenia przez przepis art. 9 ust. 2a:
- art. 10 ust. 1 Konstytucji RP w ten sposób, że przyznając instytucji władzy wykonawczej /Państwowej Inspekcji Pracy/ kompetencje do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikom w drodze decyzji administracyjnej pozwala na rozstrzygnięcie przez organ administracji publicznej sprawy cywilnej, należącej do kompetencji sądu powszechnego,
- art. 177 i art. 184 Konstytucji RP w ten sposób, że w wyniku powierzenia organowi Inspekcji Pracy kompetencji do rozstrzygania spraw cywilnych z zakresu prawa pracy, w zakresie określonym w art. 9 ust. 2a ustawy o PIP, przekazuje sądom administracyjnym kompetencje do orzekania w niektórych sprawach cywilnych, które są przekazane do rozstrzygnięcia sądom powszechnym.
Skarżący podniósł, że przepis art. 9 ust. 2a ustawy o PIP, jako niezgodny z powołanymi przepisami Konstytucji nie mógłby być podstawą do wydania przez organy Państwowej Inspekcji Pracy nakazu zapłaty określającego wysokość należności cywilnoprawnych na rzecz pracowników. W takim przypadku nakaz inspektora byłby decyzją wydaną bez podstawy prawnej, co uzasadniałoby uznanie tej decyzji za nieważną - art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, a w takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny musiałby stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji - art. 145 par. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego. Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ jest naruszenie przez sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W jej ramach skarżący musi bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Przy czym wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, gdyż stosownie do regulacji art. 183 par. 1 tej ustawy rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania
W sprawie niniejszej w skardze kasacyjnej nie podważono ustaleń faktycznych, tkwiących u podstaw zaskarżonego orzeczenia, zarzucono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepisy prawa materialnego "poprzez błędną wykładnię przepisów art. 10, art. 177 i art. 184 Konstytucji RP w ten sposób, że wykładnia tych przepisów powinna była doprowadzić do wniosku, że art. 9 ust. 2a ustawy o PIP jest niezgodny z Konstytucją, podczas gdy sąd nie doszedł do wniosku, że taka niezgodność ma miejsce".
Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony, gdyż przepisy Konstytucji wskazane w skardze nie były w sprawie przez Sąd stosowane, zatem zarzut błędnej ich wykładni nie może odnieść zamierzonego skutku.
Zarzut naruszenie przepisu art. 193 Konstytucji oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym również nie jest usprawiedliwiony. Sąd nie miał obowiązku wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, gdyż przepis ten nie budził wątpliwości Sądu, co do zgodności z Konstytucją, a od odpowiedzi na to pytanie prawne nie zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Nie ma bowiem sprzeczności pomiędzy przepisami wskazanymi w skardze, gdyż inna jest rola właściwych organów Państwowej Inspekcji Pracy, która została określona w art. 9 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 6 marca 1981 r., a inna właściwych sądów pracy, orzekających na postawie przepisów Kodeksu pracy.
Zauważyć należy, że zgodnie z art. 79 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone ma prawo, na zasadach określonych w ustawie wnieść skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach, albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
W świetle powyższego uznać należy, że zarzut naruszenia przepisów postępowania - art. 113 par. 1 i art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest uzasadniony. Brak w uzasadnieniu wyroku ustosunkowania się Sądu wprost do zarzutu niekonstytucyjności zastosowanego przepisu nie daje wystarczających podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej, skoro ze stanowiska Sądu nie wynika, aby miał on wątpliwości co do konstytucyjności wskazanego przepisu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ skargę kasacyjną oddalił.