Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 września 2005 r. /I SA/Wa 1284/04/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Heleny P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 22 czerwca 2004 r., (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.
Przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy Sąd wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 10 lutego 2004 r. (...), odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody P. z dnia 30 kwietnia 2003 r. (...) utrzymującej w mocy decyzję Starosty W. z dnia 28 lutego 2003 r. (...) orzekającą o odmowie potwierdzenia wartości części nieruchomości, w kwocie 100.000 zł., pozostawionej przez Jana D. w miejscowości Kolonia A. /obecnie Litwa/, gmina D., powiat O., woj. W., w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że nie jest dopuszczalne wydanie na rzecz jednego ze spadkobierców decyzji określającej ułamkową cześć wartości nieruchomości odpowiadającą udziałowi w nabytym spadku, a zatem decyzja Wojewody P. z dnia 30 kwietnia 2003 r., utrzymująca w mocy decyzje organu I instancji odmawiającą potwierdzenia wartości udziału w nieruchomości jest zgodna z przepisami prawa. W odpowiedzi na zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister stwierdził, że skoro zaliczenie wartości ułamkowej części nieruchomości jest niedopuszczalne, kwestia związania decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia 9 października 1968 r., dotyczącą sprzedaży na rzecz Jana D. domu mieszkalnego jednorodzinnego wraz z ustanowieniem prawa wieczystego użytkowania gruntów za zaliczeniem mienia pozostawionego poza granicami państwa polskiego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z zasady określonej w art. 110 Kpa nie wynika by stanowisko wyrażone przez organ w jednej konkretnej sprawie wiązało organy administracji także w innych sprawach.
Helena P. zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego, zarzucając w niej naruszenie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z par. 4 i par. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r. w sprawie sposobu zaliczania wartości nieruchomości lub opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalania wartości tych nieruchomości, poprzez uznanie, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i nie wykazała, że J. D. pozostawił poza obecnymi granicami państwa polskiego nieruchomość; art. 212 ust. 5 pow. ustawy poprzez uznanie, że nie może ona ubiegać się o wydanie decyzji określającej wartość pozostawionej poza granicami nieruchomości, ze względu na to że jest spadkobierczynią jedynie w 1/4 części po Janie D., art. 107 par. 3 Kpa przez nieodniesienie się przez Wojewodę P. w uzasadnieniu decyzji do wszystkich postawionych w odwołaniu od decyzji Starosty zarzutów; art. 16 Kpa w zw. z art. 110 Kpa poprzez uznanie, że powoływana decyzja z 1968 r. nie jest wiążąca podczas gdy jest ona ostateczna.
W odpowiedzi na skargę wnoszono o jej oddalenie.
Uzasadniając oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji należy badać czy zachodzą przesłanki stwierdzania nieważności, określone w art. 156 par. 1 Kpa Minister zasadnie wskazał, że takie przesłanki nie zachodzą. Skarżąca rażącego naruszenia prawa w decyzji upatrywała w naruszeniu art. 107 par. 3 Kpa, z uwagi na to, że Wojewoda P. nie odniósł się w uzasadnieniu do wszystkich jej zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji, a nadto naruszył art. 16 Kpa w zw. z art. 110 Kpa poprzez uznanie, że wskazana decyzja z 1968 r. nie jest wiążąca. Zarzucała również naruszenie art. 212 u.g.n. poprzez przyjmowanie że nie przedłożyła wszystkich dokumentów i nie wykazała, że J. D. pozostawił poza granicami państwa polskiego nieruchomość. Zarzuty zawarte w skardze Sąd uznał za niezasadne, uznając że zasadnie Minister uznał że w sprawie nie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd wyjaśnił, że przepis art. 212 ust. 5 wymaga by spadkobiercy występowali łącznie lub by upoważnili jednego z nich do występowania w ich imieniu. W aktach sprawy nie ma upoważnienia współspadkobiercy Władysława D. do wystąpienia przez Helenę P. z wnioskiem o ustalenie wartości nieruchomości także w jego imieniu. Sąd podniósł także, że powoływana w sprawie decyzja z 1968 r. nie była dla organów w tej sprawie wiążąca, bo skarżąca domagała się potwierdzenia wartości ziemi - 2.działek nr 8 i 42 pozostawionych na terenie państwa litewskiego podczas gdy wskazana decyzja, skierowana do J. D. potwierdzała wartość pozostawionego domu i budynków gospodarczych.
Niezależnie od zarzutów skargi Sąd podniósł także, że umowa z dnia 25 marca 1957 w sprawie terminu i trybu dalszej repatriacji z ZSRR była kontynuacją wcześniejszych układów, m.in. układu zawartego przez PKWN i Litewską SRR z dnia 22 września 1944 r. i nie zmieniała zasad dotyczących odszkodowania, a te przewidywały jedynie zwrot wartości nieruchomości w postaci budynków a nie przewidywały zwrotu wartości pozostawionej ziemi.
Pełnomocnik Heleny P. zaskarżył powyższy wyrok wnosząc o uchylenie go w całości; o uchylenie w całości decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 22 czerwca 2004 r. i poprzedzającej ją decyzji tegoż Ministra z dnia 10 lutego 2004 r.; stwierdzenie w całości nieważności decyzji Wojewody P. z dnia 30 kwietnia 2003 r. i decyzji Starosty W. z dnia 28 lutego 2003 r. i zasądzenie kosztów postępowania. Jako zarzuty skargi kasacyjnej wskazano: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 107 par. 1 i par. 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa przez uznanie, że nieodniesienie się przez Wojewodę P. w uzasadnieniu decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Starosty W. nie stanowi rażącego naruszenia prawa; art. 16 par. 1 Kpa poprzez uznanie, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady w Z. z 1968 r. nie jest w sprawie wiążąca, podczas gdy jest ostateczna i wiąże wszystkie organy; naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 212 u.g.n. w zw. z par. 4 i 5 pow. już rozporządzenia RM z dnia 13 stycznia 1998 r. przez przyjęcie w decyzji Starosty, że H. P. nie wykazała, że J. D. pozostawił poza granicami państwa polskiego nieruchomość, podczas gdy co innego wynika z materiału dowodowego; naruszenie art. 212 ust. 5 u.g.n. które miało wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, ýe spadkobierczyni w ˝ po J. D. nie może ubiegać się o wydanie decyzji określającej wartość nieruchomości podczas gdy z ustawy wynika jedynie, że w razie śmierci właściciela uprawnienia po nim przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej omówione zostały wskazane zarzuty, oparte na argumentacji podnoszonej w poprzedzających etapach postępowania sądowego i administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i m.in. dlatego jej sporządzenie objęte jest tak zw. przymusem adwokackim. Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153,poz. 1270 ze zm./ skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pism sądowych, zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem w jakim zakresie jest zaskarżone, przytoczenie podstaw kasacyjnych, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W myśl art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, pod uwagę z urzędu bierze jedynie nieważność postępowania. Taki zakres kognicji NSA sprawia, że określenie podstaw kasacyjnych ma szczególne znaczenie. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną wykładnię lub zastosowanie; 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe należy uznać skargę kasacyjną za sporządzoną wadliwie w znaczącej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stosował przepisów Kpa, stosował przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi których naruszenia /i to mającego istotny wpływ na wynik sprawy/skarga kasacyjna nie określa a jedynie ponawia zarzuty naruszenia Kpa podnoszone już w odwołaniu od decyzji Starosty W., we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody P., we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Ministra Infrastruktury, w skardze do sądu administracyjnego. Są to zarzuty skierowane przeciwko decyzjom administracyjnym a nie zarzuty, które można by skierować przeciwko wyrokowi Sądu bez powiązania ich ze wskazaniem naruszeń procedury sądowoadministracyjnej.
Wadliwe określenie podstaw kasacyjnych odnoszonych do naruszeń postępowania, zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od ich rozpoznania.
Z kolei zarzuty naruszenia prawa materialnego nie określają czy chodzi o błędne zastosowanie czy błędną wykładnię wskazanych przepisów i odnoszą się - w przypadku zarzutu naruszenia art. 212 u.g.n. “...do przyjęcia, iż uznanie przez Starostę W. w uzasadnieniu decyzji z dnia 28 lutego 2003 r....,iż skarżąca nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów i nie wykazała, iż J. D....". Ogólnikowy zarzut /bez wskazania ustępu tego artykułu/ w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności i w związku z powyższym badania zaistnienia przesłanek nieważności, nie może być uznany za zasadny.
Z kolei zarzut naruszenia art. 212 ust. 5 u.g.n. powiązany jest z uznaniem przez Sąd, iż wnioskodawczyni nie może ubiegać się o wydanie decyzji określającej wartość nieruchomości pozostawionej przez ojca poza granicami kraju, w sytuacji gdy jest spadkobierczyniŕ jedynie w 1/3 a powołany przepis stanowi, ýe uprawnienia takie przysługują łącznie wszystkim spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione.
Ten zarzut, w świetle treści powołanego przepisu art. 212 ust. 5 jest w oczywisty sposób niezasadny.
Nieprawidłowo sformułowane zostały także oczekiwania pod adresem Naczelnego Sądu Administracyjnego w pkt 2. i 3.w sytuacji gdy Sąd ten orzekając w granicach skargi kasacyjnej może jedynie wyrok uchylić lub skargę oddalić i jedynie wyjątkowo, w sytuacji gdy zarzuty skargi kasacyjnej odnosiły się wyłącznie do prawa materialnego, może uchylić orzeczenie i rozpoznać skargę/art. 184-188 p.p.s.a./.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną należało oddalić.