Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 602/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E.R. (dalej także, jako: skarżąca) na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 19 kwietnia 2016 r. w przedmiocie odmowy zmniejszenia liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Pismem z dnia 25 listopada 2015 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] skarżąca wniosła o zmniejszenie jej ilości punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego o 6. W uzasadnieniu podniosła, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał ją winną, tego że w dniu 10 grudnia 2013 r. w miejscowości R. prowadząc samochód osobowy przekroczyła dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym to jest wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń i wymierzył jej karę 200 zł grzywny. Na skutek złożonej apelacji wyrokiem z dnia [...] września 2015 r. [...] Sąd Okręgowy w [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odstąpił od wymierzenia kary. W opisie czynu w wyroku Sądu Rejonowego w [...] brak jest informacji o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość. W związku z czym nie można przypisać jej za wykroczenie 6 punktów karnych gdyż przekroczenie mogło być minimalne zaś punkty karne są przypisywane o ile przekroczenie prędkości wynosi co najmniej 11 km/h.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2016 r. Komendanta Wojewódzki Policji w [...] odmówił skarżącej zmniejszenia ilości punktów karnych. Organ podniósł, że z uzasadnienia wyroku o sygnaturze [...], że skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość o 36 km/h a więc istniały podstawy do wpisania 6 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Uzasadnienie wyroku stanowi integralną część wyroku. Okoliczność o ile E.R. przekroczyła dopuszczalną prędkość znalazło także potwierdzenie w postanowieniu Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w którym podniesiono, że opis zdarzenia zawarty w uzasadnieniu wyroku odzwierciedla w całości ustalony przez sąd stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę wydania wyroku o sygnaturze [...]. W związku z czym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej.
W dniu 11 maja 2016 r. skarżąca wezwała Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do usunięcia naruszenia prawa podtrzymując swoją argumentację przedstawioną we wniosku z 25 listopada 2015 r.
Pismem z dnia 20 maja 2016 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w swoim piśmie z 19 kwietnia 2016 r.
W dniu 29 czerwca 2016 r. E.R. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 19 kwietnia 2016r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2015r. [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał ją winną wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń lecz w opisie czynu nie zawarł informacji o ile przekroczyła ona dopuszczalną prędkość w dniu 10 grudnia 2013 r. W związku z czym mogło to być minimalne przekroczenie nie skutkujące przypisaniem punktów karnych. Wprawdzie w uzasadnieniu wyroku podniesiono, że było to przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 36 km/h lecz jego treść nie może zastąpić wyroku. Jak podkreślił to Sąd Okręgowy w [...], uzasadnienie ma jedynie charakter sprawozdawczy.
W związku z tym, że w sentencji wyroku sądu karnego I instancji brak jest informacji o ile nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej prędkości przez skarżącą to nie można jej przypisać żadnych punktów karnych. W ocenie skarżącej nie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem karnym o ile przekroczyła ona dopuszczalną prędkość w dniu 10 grudnia 2013 r. W konkluzji skarżąca wnosiła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności.
Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację przedstawioną w zaskarżonej czynności.
Zaskarżonym obecnie wyrokiem Sąd I instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 poz. 1137, ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz.488).
Jak podał Sąd, z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 10 grudnia 2013 r. w miejscowości R. skarżąca faktycznie prowadziła pojazd przekraczając dopuszczalną prędkość o 36 km/h. Wskazują na to wyroki sądów karnych obu instancji wraz z uzasadnieniami, a mianowicie wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] oraz wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2015 r. [...].
Z uzasadnienia wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. wynika, że skarżąca prowadziła pojazd z prędkością 86 km/h w sytuacji, gdy dopuszczalna prędkość wynosiła 50 km/h. Ustalenia w tym zakresie potwierdził także odwoławczy sąd karny. Konsekwencją przekroczenia dopuszczalnej prędkości o 36 km/h jest przypisanie kierowcy 6 punktów karnych (kod E pkt.03 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 25 kwietnia 2012r.) Organ Policji prawidłowo zatem wpisał skarżącej do ewidencji 6 punktów karnych gdyż zostało to stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Wpisu dokonano zatem zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r.
Faktem jest, że w opisie czynu określonego w sentencji wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. brak jest informacji o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość. Był to błąd w wyroku na co wskazał odwoławczy sąd karny podnosząc, że z uwagi na kierunek apelacji (apelacja na korzyść) nie była możliwa korekta opisu czynu. Okoliczność o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość wynika jednak z uzasadnienia wyroku sądu I instancji, a ustalenie w tym zakresie potwierdził Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia [...] września 2015 r. Analiza uzasadnień wyroków sądów karnych obu instancji prowadzi do niebudzącego wątpliwości wniosku, że w dniu 10 grudnia 2013 r. skarżąca przekroczyła o 36 km/h dopuszczalną prędkość czego skarżąca nie kwestionuje. Zaznaczono, że uzasadnienie stanowi integralną część wyroku. Okoliczność o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość wynika także z treści postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] kwietnia 2016 r. [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wątpliwości co do wykonania orzeczenia.
W wymienionym postanowieniu podniesiono, że uzasadnienie wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sposób jasny i klarowny określa o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość. W związku z czym, w ocenie sądu karnego, nie ma wątpliwości co do wykonania wyroku.
Sąd nie podzielił zarzutu skargi, że skarżącej nie powinno być przypisane 6 punktów karnych gdyż w sentencji wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. nie określono o ile przekroczyła ona prędkość. W związku z czym, w ocenie skarżącej, przekroczenie prędkości było minimalne i nie powinno skutkować przypisaniem żadnego punktu karnego.
Przyjęcie poglądu skarżącej stanowiłoby naruszenie ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy karne obu instancji a w szczególności tego, że skarżąca w dniu 10 grudnia 2013 r. przekroczyła dopuszczalną prędkość o 36 km/h. Z faktu omyłkowego pominięcia w sentencji wyroku sądu karnego I instancji informacji o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość skarżąca wywodzi, że brak jest podstaw do przypisania jej jakiegokolwiek punktu karnego. Taki pogląd skarżącej jest nie do przyjęcia. W ocenie Sądu I instancji nie może być tak, że wskutek omyłki w sentencji wyroku nie można przypisać skarżącej żadnego punktu karnego choć fakt, że przekroczyła ona dopuszczalną prędkość o 36 km/h wynika z ustaleń faktycznych sądów karnych obu instancji i okoliczności tej nie kwestionuje nawet sama skarżąca.
Z rozstrzygnięciem tym skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 270 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
- 1. prawa materialnego, a to art. 130 ust. 1 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 4 ust. 4 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na chybionym ustaleniu, że wpis ostateczny do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może nastąpić na podstawie innego aktu aniżeli wskazane w § 4 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r.;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiło konsekwencję wskazanego powyżej naruszenia prawa materialnego, a to art. 146 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia bezskuteczności czynności Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], polegającej na odmowie wykreślenia z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 6 punktów karnych przypisanych skarżącej za naruszenie przepisów ruchu drogowego w związku z treścią prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...].
Mając powyższe na względzie, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że podstawę wpisu do ewidencji kierowców w stosunku do skarżącej winien stanowić prawomocny wyrok z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...]. Jednakże sentencja tego wyroku nie zawiera informacji o ile obwiniona przekroczyła prędkość. Na skutek zaś niewskazania w komparycji wyroku zakresu przekroczenia dopuszczalnej prędkości, Sąd Okręgowy w [...], rozpoznając apelację skarżącej uznał, iż było to minimalne możliwe przekroczenie warunkujące byt przypisanego wykroczenia i na tej podstawie odstąpił od wymierzenia kary. Wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, nie może stanowić uzasadnienie wyroku bądź postanowienie sądu w przedmiocie jego wykładni. W ocenie skarżącej kasacyjnie, zarówno organ, jak i Sąd I instancji dokonały wykładni rozszerzającej § 4 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. czym naruszyły wskazane w zarzutach przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wskazując że zaskarżony wyrok jest prawidłowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie, nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Przed odniesieniem się do jej zarzutu zauważyć należy, że w myśl art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, którą ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie ziściły się te warunki odstępstwa od zasady jawności, a rozprawa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym byłaby zbędna.
Zgodnie z treścią art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
W myśl § 3 ust.1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych.
Stosownie do § 4 ust. 1 wymienionego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym: wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym.
W myśl § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia przed wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w ust. 1, do ewidencji wprowadza się, niezwłocznie po ujawnieniu naruszenia, wpis tymczasowy. Wpis tymczasowy zawiera informację o liczbie punktów, które zostaną ostatecznie przypisane w przypadku potwierdzenia naruszenia tym rozstrzygnięciem.
Zgodnie z treścią § 4 ust. 4 rozporządzenia wpis tymczasowy staje się wpisem ostatecznym po stwierdzeniu naruszenia rozstrzygnięciem, o którym mowa w ust. 1.
Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2015 r. [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał skarżącą kasacyjnie za winną, tego że w dniu 10 grudnia 2013 r. w miejscowości R. prowadząc samochód osobowy przekroczyła dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym to jest wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń i wymierzył jej karę 200 zł grzywny. W istocie Sąd Rejonowy przypisując skarżącej ten czyn, w jego opisie, nie zawarł informacji o ile skarżąca przekroczyła dopuszczalną prędkość. Z uzasadnienia wyroku wynika jednak, że skarżąca prowadziła pojazd z prędkością 86 km/h w sytuacji, gdy dopuszczalna prędkość wynosiła 50 km/h (przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 36 km/h).
Na skutek złożonej przez skarżącą apelacji wyrokiem z dnia [...] września 2015 r. [...] Sąd Okręgowy w [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że odstąpił od wymierzenia kary. Sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że Sąd I instancji nie popełnił wskazanych w skardze apelacyjnej uchybień proceduralnych ani też nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych. Z uwagi jednak na brak w przypisanym skarżącej opisie czynu informacji o ile przekroczyła ona prędkość, sąd odwoławczy odstąpił od wymierzenia kary. Zauważył, że z uwagi na kierunek apelacji (apelacja na korzyść) nie była możliwa korektura przypisanego obwinionej czynu we wskazanym zakresie.
W dniu 16 lutego 2016 r., Komendant Wojewódzki Policji w [...] wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] o rozstrzygnięcie wątpliwości, o ile skarżąca przekroczyła dozwoloną prędkość, a tym samym ile punktów karnych należy wpisać do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Organ podał, że z uzasadnienia wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r. wynika, iż przekroczenie wyniosło 36 km/h, natomiast okoliczność ta nie wynika z sentencji wyroku.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w [...] odmówił rozstrzygnięcia wątpliwości odnośnie do prędkości, o jaką ukarana przekroczyła dopuszczalną na danym odcinku drogi. Wskazał, że jednoznacznie wynika to z uzasadnienia wyroku z dnia [...] kwietnia 2015 r., który stanowi jego integralną część.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe ustalenia, nie pozwalają na przyjęcie, w tej konkretnej sprawie, że brak było podstaw do wpisania skarżącej do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego 6 punktów karnych. Omyłka Sądu Rejonowego w [...], którą wytknął zresztą Sąd karny odwoławczy, nie może skutkować uniknięciem przez skarżącą konsekwencji w postaci przypisania kierowcy 6 punktów karnych (kod E pkt.03 załącznika nr 1 do rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r.). Przywołane prawomocne wyroki sądów są podstawą do dokonania wpisu ostatecznego do ewidencji, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. Przyjęcie odmiennego stanowiska, zgodnie z intencją skarżącej kasacyjnie, prowadziłoby do nieracjonalnego, jedynie proceduralnego rozumienia przepisów prawa. Tymczasem w sprawie tej chodzi przede wszystkim o zachowanie bezpieczeństwa dla uczestników ruchu drogowego, w tym również bezpieczeństwa skarżącej.
Fakt popełnienia przez skarżącą wykroczenia w ruchu drogowym jest bezsporny. Również niedyskusyjna jest okoliczność przekroczenia przez skarżącą dozwolonej prędkości o 36 km/h. Kwestie stricte formalne nie mogą zmienić tych ustaleń. Kierunek zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do przyjęcia pewnej fikcji prawnej, opartej na nieuzasadnionym w tym przypadku formalizmie.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku dokonał prawidłowej wykładni art. 130 ust. 1 i 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z § 4 ust. 4 w zw. z ust. 1 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. Organ Policji bowiem zasadnie wpisał skarżącej do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, 6 punktów karnych gdyż zostało to stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi dokonał zgodnej z prawem oceny legalności zaskarżonej czynności.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.