Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 493/11

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r. o sygn. akt II SA/Ol 800/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę A. Z. na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek z tytułu niedokonania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

W dniu [...] czerwca 2009 r. A. Z. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Starosta B. uznał A. Z. za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2009 r. oraz odmówił mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że prawo do zasiłku będzie wymienionemu przysługiwało dopiero po upływie 180 dni od dnia rejestracji, gdyż rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło bez wypowiedzenia z winy A. Z. Następnie, Starosta B. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] przyznał A. Z. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] grudnia 2009 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.

Od powyższej decyzji A.Z. złożył odwołanie.

Wojewoda Warmińsko – Mazurski decyzją z dnia [...] marca 2010 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że A. Z., rejestrując się w dniu [...] czerwca 2009 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., spełniał warunki do nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych, określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.). Jednak stosownie do treści art. 75 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, stanowiącego przepis szczególny w stosunku do art. 71, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia.

W ocenie organu odwoławczego, dyspozycja art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku A. Z., musiała zostać zastosowana, w związku z czym prawo do zasiłku dla bezrobotnych istotnie przysługiwało zainteresowanemu po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania.

Po otrzymaniu decyzji Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] marca 2010 r., Powiatowy Urząd Pracy w B. pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował A. Z. o wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2010 r. terminie realizacji wypłaty przysługującego mu zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. A. Z. zgłosił się do Urzędu Pracy, jednak odmówił podpisania odbioru asygnaty, stanowiącej podstawę wypłaty zasiłku w Urzędzie Pocztowym w B. Argumentował, że poczta nie jest płatnikiem zasiłków dla bezrobotnych.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. A. Z. zwrócił się o wypłatę zaległego zasiłku wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na powyższe pismo, działający z upoważnienia Starosty B. – Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w B., poinformował A. Z., że kolejny termin wypłaty zasiłku dla bezrobotnych został ustalony na dzień [...] maja 2010 r. Jednocześnie zobowiązał zainteresowanego do zgłoszenia się w tym dniu w PUP w B. w celu odebrania asygnaty, stanowiącej podstawę do wypłaty świadczenia za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2010 r., wskazując przy tym, że po odbiór zasiłku winien udać się do Urzędu Pocztowego w B. przy ul. [...], gdyż Urząd Pracy nie posiada kasy, w której mógłby dokonać wypłaty kwoty przysługującego mu zasiłku.

W dniu [...] maja 2010 r. A. Z. zgłosił się do PUP w B., jednak ponownie odmówił podpisania odbioru asygnaty, stanowiącej podstawę wypłaty zasiłku w Urzędzie Pocztowym w B., twierdząc, że poczta nie jest płatnikiem zasiłków dla bezrobotnych. Jednocześnie zażądał wskazania podstawy prawnej, określającej miejsce wypłaty zasiłku (urząd pocztowy).

Dyrektor PUP w B., kolejnym pismem z dnia [...] maja 2010 r., poinformował A. Z., że następny termin wypłaty przysługującego zasiłku dla bezrobotnych został ustalony na dzień [...] czerwca 2010 r.

Jednocześnie, decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Starosta B. odmówił A. Z. przyznania odsetek z tytułu niedokonania wypłaty zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uprawnionym do zasiłku, dodatku szkoleniowego, stypendium i innych świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Podkreślono, że A. Z. wniósł odwołanie od decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku, toteż realizacja świadczenia mogła nastąpić dopiero po zakończonym postępowaniu odwoławczym. Niezwłocznie po wydaniu decyzji przez Wojewodę, A. Z. został poinformowany o terminie realizacji wypłaty zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r., wyznaczonym na dzień [...] kwietnia 2010 r. Wyjaśniono także, że po rozpoznaniu odwołania Urząd dwukrotnie przygotował wypłatę należnego A. Z. świadczenia, którego zainteresowany nie odebrał. W takiej sytuacji – w ocenie organu – brak jest podstaw do wypłaty odsetek ustawowych z powodu niedokonania wypłaty zasiłku.

A. Z. powyższe rozstrzygnięcie uczynił przedmiotem odwołania, zarzucając w nim, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem procedury administracyjnej. Wskazał, że zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należą mu się ustawowe odsetki od przyznanego przez organ zasiłku dla bezrobotnych, gdyż to Starosta, a nie odbiorca świadczenia wstrzymał wypłatę zasiłku przyznanego decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2009 r. Zatem to organ, z przyczyn niezależnych od zainteresowanego, nie dokonał wypłaty zasiłku, co uzasadnia wypłatę odsetek ustawowych.

Ponadto podkreślił, że w świetle obowiązujących przepisów, to na Powiatowym Urzędzie Pracy w B. spoczywa obowiązek wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, a więc instytucja ta nie może cedować takiego obowiązku na inne podmioty, gdyż takie działanie jest bezprawne. Podniósł, iż z ustawy wynika, że powiatowy urząd pracy wypłaca zasiłki dla bezrobotnych w formie pieniężnej, a w przypadku, gdy instytucja ta nie realizuje przepisów ustawy w sposób w niej wskazany, pozostaje w zwłoce w wypłacie bezrobotnemu zasiłku. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Wojewoda Warmińsko – Mazurski, działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 72 ust. 12 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania. W motywach decyzji Wojewoda podkreślił, że wniesienie przez zainteresowanego odwołania od decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych wstrzymało jego wypłatę, natomiast fakt, iż A. Z. po rozpoznaniu odwołania nie odbiera świadczenia, kwestionując sposób i miejsce jego wypłaty, nie oznacza, że organ zatrudnienia w tym zakresie pozostaje w zwłoce. W takim przypadku nie można mówić, że niedokonanie wypłaty świadczenia spowodowane jest winą PUP w B., gdyż to zainteresowany wpływa na zaistniałą sytuację, a to wyklucza zastosowanie art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co musiało skutkować odmową przyznania odsetek od niepobranego przez niego świadczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję A. Z. stwierdził, iż Wojewoda Warmińsko – Mazurski naruszył przepisy procedury administracyjnej, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 28, art. 75 § 1 i 2 i art. 107 § 3 kpa, poprzez niezastosowanie się do ich treści. Wskazał na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, zarzucając rażące naruszenie prawa. Podniósł, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do wskazanych w odwołaniu faktów, zatem nie rozpoznał ponownie sprawy, nie dokonał oceny jego wniosków i intencji, zgodnie z art. 8 i art. 11 kpa. Zarzucił również naruszenie art. 104 § 2 kpa, poprzez nieuwzględnienie w sprawie przepisów prawa, w tym art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co doprowadziło do tego, że organ nie rozstrzygnął prawidłowo o istocie sprawy.

Ponadto, skarżący zarzucił, że decyzja organu II instancji nie posiada wszystkich elementów, które powinna zawierać decyzja administracyjna. Skarżący nawiązał także do sposobu wypłaty przez Urząd Pracy zasiłku dla bezrobotnych. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o odszkodowanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Warmińsko – Mazurski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę, uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uprawnionym do zasiłku, stypendium i innych świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca. A. Z. nabył bowiem prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie decyzji Starosty B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Pracy wstrzymał jednak realizację wypłaty zasiłku w okresie od dnia [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r., gdyż strona skorzystała z przysługującego jej środka prawnego, jakim jest odwołanie od decyzji administracyjnej. W myśl art. 130 § 2 kpa, wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.

Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie wówczas, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Sąd stwierdził, że organ I instancji postąpił prawidłowo, wstrzymując wypłatę świadczenia w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego w przedmiocie prawa do zasiłku. Prawo do odsetek ustawowych nie przysługuje z tytułu opóźnienia wynikłego w związku z ustalaniem uprawnień do świadczenia. Taka sytuacja zaistniała w przypadku skarżącego, który odwołał się od decyzji przyznającej prawo do zasiłku.

W ocenie Sądu, nie było uchybień w procedurze wypłaty zasiłku. Urząd Pracy niezwłocznie bowiem po zakończeniu postępowania odwoławczego i otrzymaniu decyzji organu II instancji poinformował A. Z. o terminie wypłaty zasiłku. Natomiast skarżący trzykrotnie odmówił odbioru zasiłku dla bezrobotnych, tj. w dniach: [...] kwietnia 2010 r., [...] maja 2010 r. oraz [...] czerwca 2010 r.

WSA w Olsztynie, wbrew zarzutom skargi, zaakceptował wykładnię powołanego wyżej przepisu, przyjętą przez organ odwoławczy, argumentując, że zarówno wykładnia językowa, jak i systemowa, prowadzą do związania prawa do odsetek z uchybieniem terminu wypłaty zasiłku, przez co należy rozumieć opóźnienie w dokonaniu czynności faktycznej, które w tym przypadku rodzi skutki prawne, a nie z opóźnieniem wynikającym z wykonywania kompetencji przez właściwe urzędy pracy i wykorzystywania przez strony postępowania administracyjnego przysługujących im środków prawnych.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie również właściwie odniosły się do kwestii sposobu wypłaty zasiłków dla bezrobotnych. Skoro Powiatowy Urząd Pracy w B. nie dysponuje w siedzibie Urzędu kasą, w której mógłby dokonać wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, w takiej sytuacji wypłata świadczeń dla uprawnionych z terenu Miasta i Gminy B. odbywa się zatem w Urzędzie Pocztowym B. 1, na podstawie umowy zawartej pomiędzy Starostą B. a Pocztą Polską S.A. z siedzibą w Warszawie. Urząd Pracy przekazuje właściwej placówce pocztowej środki finansowe przeznaczone na wypłatę świadczeń dla bezrobotnych. Poczta natomiast, zgodnie z umową, realizuje wypłatę świadczeń.

Wobec tego, za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżącego, że Urząd Pracy nie wypłaca zasiłków dla bezrobotnych, albowiem organ zatrudnienia może cedować obowiązek wypłaty świadczeń na inne podmioty, gdyż taka czynność jest zgodna z przepisami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a skarżącemu, zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, należą się ustawowe odsetki od przyznanego przez organ zasiłku dla bezrobotnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego, Powiatowy Urząd Pracy, zgodnie z obowiązującymi przepisami, prawidłowo realizuje obowiązek wypłaty zasiłku dla bezrobotnych.

Sąd stwierdził przy tym, że nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut skargi, iż organ odwoławczy nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, gdyż Wojewoda w obszernym uzasadnieniu odniósł się do wszystkich wątków podniesionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Starosty. Organ odwoławczy rozpatrzył sprawę wnikliwie i w żaden sposób nie naruszył zarówno art. 7, jak i art. 107 § 3 kpa. Ponadto, zdaniem Sądu, wydana decyzja zawierała wszystkie elementy wymagane obowiązującymi przepisami prawa, natomiast skarżący, mimo wyszczególnienia i wskazania naruszenia wielu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w żaden rzeczowy, logiczny i przekonywujący sposób tych zarzutów nie uzasadnił.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje według obowiązujących norm.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez niezastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy treści art. 130 § 3 pkt 2 kpa na skutek art. 110 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na skutek art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prowadzące w konsekwencji do odmowy wypłaty odsetek od przyznanego, ale niewypłaconego zasiłku dla bezrobotnych w sytuacji, gdy organ, będąc związanym zakresem swojej decyzji, która z mocy ustawy podlegała wykonaniu, powinien bezzwłocznie wypłacić należne świadczenie pieniężne, wszak jego płatność może zostać ograniczona jedynie w przypadku, kiedy decyzja nie jest wykonalna natychmiast, lub gdy wynika to z przepisów prawa.

Ponadto, w granicach art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

1. 1) art. 183 § 2 pkt 5 w związku z art. 91 § 2 na skutek art. 109 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powodujące nieważność postępowania z uwagi na pozbawienie strony możności obrony jej praw, gdyż skarżący o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu 7 grudnia 2010 r., został powiadomiony w przeddzień, tj. w dniu 6 grudnia 2010 r., a nie na siedem dni przed posiedzeniem Sądu, jak tego wymaga ustawa, czy choćby na trzy dni przed rozprawą, gdyby przyjąć, że był to pilny przypadek. Niezachowanie tych terminów uzasadnia odroczenie rozprawy, czego Sąd I instancji nie uczynił;
2. 2) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy Sąd I instancji winien stwierdzić naruszenie art. 130 § 3 pkt 2 kpa w związku z art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wszak upływ 180 dni od dnia zarejestrowania się przez skarżącego w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. zrodził po jego stronie prawo do uzyskania zasiłku dla bezrobotnych, który to zasiłek powinien być mu wypłacony bezzwłocznie wobec faktu, że decyzja przyznająca to świadczenie podlega wykonaniu z mocy ustawy;
3. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa, wobec nieuwzględnienia skargi przez Sąd w sytuacji istnienia uchybień organów obu instancji, które z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 kpa w związku z art. 130 § 3 pkt 2 kpa na skutek art. 71 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ustaliły podstaw faktycznych i prawnych odmowy przyznania zawnioskowanych przez skarżącego odsetek od niewypłaconego mu w terminie zasiłku dla bezrobotnych, co świadczy, że Sąd I instancji wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli zaskarżonej decyzji, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. 4) art. 141 § 4 w związku z art. 133 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i niewłaściwe zebranie w sprawie dowodów, zwłaszcza wobec podnoszonych przez skarżącego zarzutów, które dotyczyły wadliwej oceny faktów, wszak organ wzywał skarżącego do odbioru zasiłku tylko w wyznaczonych terminach, tj. w dniu [...] kwietnia 2010 r., w dniu [...] maja 2010 r. i w dniu [...] czerwca 2010 r., i żadnych innych terminów, poza wymienionymi, nie wskazywał, co wobec faktu wstrzymania wypłaty zasiłku świadczy o trwającej zwłoce organu i konieczności ustalenia odsetek z tego tytułu, czego Sąd I instancji nie dostrzegł, wadliwie odczytując fakty w kontekście stanu sprawy, doprowadzając tym samym do bezzasadnego oddalenia skargi;
5. 5) art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewystarczające przedstawienie stanu sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zwłaszcza w kontekście poczynionych ustaleń faktycznych, oceny zebranych w sprawie dowodów oraz zasadności zarzutów skarżącego, co w rezultacie doprowadziło do bezzasadnego oddalenia skargi w sytuacji, gdy decyzje podjęte w sprawie są niezgodne z prawem i stanem faktycznym;
6. 6) art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na oddaleniu skargi w sprawie, w której winno dojść do stwierdzenia przez Sąd I instancji naruszenia przez orzekające w niej organy administracji art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, albowiem przyznanie mocą decyzji zasiłku dla bezrobotnych obligowało organ do jego natychmiastowej wypłaty, natomiast nieuzasadniona zwłoka w wypłacie tego świadczenia, z powodów leżących po stronie organu, winna skutkować przyznaniem ustawowych odsetek, Sąd zaś wadliwie wykonał swój ustrojowy obowiązek kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż nie stwierdził naruszenia powyższej normy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co sprawia, że nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedstawione w podstawach kasacyjnych zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W takiej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów naruszenia prawa procesowego, gdyż tylko w przypadku prawidłowo przeprowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, możliwe było wydanie zaskarżonego wyroku.

Najdalej idącym zarzutem naruszenia prawa procesowego jest zarzut nieważności postępowania sądowego, oparty o podstawę wymienioną w art. 183 § 2 pkt 5 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 91 § 2 i art. 109 tej ustawy. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, skarżący został pozbawiony możliwości obrony swych praw, gdyż o terminie rozprawy, która odbyła się w dniu 7 grudnia 2010 r., został powiadomiony w przeddzień, tj. w dniu 6 grudnia 2010 r., a nie na siedem dni przed posiedzeniem Sądu, jak tego wymaga ustawa, czy choćby na trzy dni przed rozprawą, gdyby przyjąć, że był to pilny przypadek. W jego opinii, niezachowanie tych terminów uzasadniało odroczenie rozprawy, czego Sąd I instancji nie uczynił.

Zgodnie z art. 91 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiadomienie o terminie rozprawy powinno być doręczone co najmniej na siedem dni przed posiedzeniem. W przypadkach pilnych, termin ten może być skrócony do trzech dni. W rzeczy samej ww. przepis wskazuje, że jeśli w sprawie dochodzi do niezachowania tych terminów, uzasadnionym jest odroczenie rozprawy (art. 109 ww. ustawy). W sytuacji jednak, gdy Sąd proceduje w kierunku wydania wyroku, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, mimo niezachowania powyższych terminów, to fakt ten nie może sam w sobie świadczyć jeszcze o pozbawieniu strony możliwości obrony jej praw. Jest to niewątpliwe uchybienie procesowe Sądu I instancji, ale nie można uznać, by stwarzało ono podstawy do stwierdzenia nieważności tegoż postępowania.

Jeśli bowiem ze sprawy w sposób obiektywny wynika, że zawiadomienie o terminie rozprawy skarżący odebrał osobiście, wprawdzie w przeddzień posiedzenia, na którym rozpoznano jego sprawę, ale niewątpliwie został o nim powiadomiony, to ta okoliczność wskazuje, że miał możliwość zarówno stawienia się w Sądzie w dniu rozprawy, jeżeli chciał w niej uczestniczyć, zważywszy że stawiennictwo jest nieobowiązkowe, jak i możliwość wnoszenia o jej odroczenie, choćby za pośrednictwem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość (telefon, fax, poczta elektroniczna).

Skarżący – mimo wszystko – w rozprawie nie brał udziału ani też nie zwracał się do Sądu z jakimkolwiek wnioskiem procesowym, czy to dotyczącym kwestii formalnych (odroczenie rozprawy), czy też takim, który dotyczyłby meritum sprawy. Doręczenie skarżącemu zawiadomienia o terminie rozprawy w przeddzień tegoż posiedzenia nie pozbawiło strony możliwości obrony jej praw, natomiast jako uchybienie procesowe Sądu I instancji winno być kwalifikowane jedynie w kategoriach takich naruszeń procedury, które mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli zostałoby to wykazane (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 1978 r. o sygn. akt IV CRN 62/78, publ. LEX nr 8085). Tymczasem autor skargi kasacyjnej, podnosząc omawiany zarzut, także wśród pozostałych twierdzeń i zarzutów, takiej zależności ostatecznie nie wykazał ani w samych podstawach kasacyjnych, ani w ich uzasadnieniu. Niewykazanie rzeczonej zależności wynika jednak z faktu, że Sąd I instancji w pełni zasadnie uznał, iż wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem, a przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku przepisy prawa, jak również ich prawidłowa wykładnia i zastosowanie, nie dają podstaw do jego kwestionowania.

Skarżący nie może skutecznie czynić zarzutów naruszenia prawa procesowego tylko dlatego, że podjęte w sprawie decyzje są dla niego niekorzystne, a Sąd I instancji oddalił skargę. Strona działa bowiem w mylnym przekonaniu, że użycie przez nią środków prawnych w trakcie postępowania administracyjnego (złożenie odwołania) rodzi po stronie organu odpowiedzialność za niedokonanie wypłaty przyznanego jej w tym postępowaniu zasiłku dla bezrobotnych, a także, że świadome niepobranie przez nią tego świadczenia, już po rozpoznaniu wniesionego odwołania, nakłada na organ zatrudnienia obowiązek ustalenia i wypłaty odsetek ustawowych za zwłokę.

Zgodnie z art. 72 ust. 12 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.), uprawnionym do zasiłku, stypendium i innych świadczeń wypłacanych z Funduszu Pracy przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionych osób nie dokonał ich wypłaty w terminie. W niniejszej sprawie A. Z. nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie decyzji Starosty B. z dnia [...] grudnia 2009 r. Organ zatrudnienia wstrzymał jednak wypłatę tego świadczenia ze względu na fakt złożenia przez skarżącego odwołania od decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku. Zgodnie bowiem z art. 130 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Wskazanego przepisu nie stosuje się jedynie wówczas, gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 pkt 1 i 2 kpa).

Jednak takie przypadki w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, wbrew temu, co sugeruje autor skargi kasacyjnej. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wskazuje, by decyzje w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych podlegały natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Co więcej, decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Organ zatrudnienia nie mógł zatem wypłacić zasiłku w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego, ponieważ dotyczyło ono kwestii samego prawa do zasiłku. A. Z. prawidłowo został poinformowany o tym, że realizacja wypłaty świadczenia nastąpi dopiero po zakończeniu postępowania odwoławczego.

Z materiału dowodowego, jaki został zebrany w przedmiotowej sprawie, wynika, że Powiatowy Urząd Pracy w B. dwa dni po otrzymaniu decyzji Wojewody Warmińsko – Mazurskiego poinformował skarżącego o terminie wypłaty zasiłku dla bezrobotnych. A. Z. odmówił jednak odbioru asygnaty, stanowiącej podstawę do wypłaty należnego świadczenia w dniu [...] kwietnia 2010 r., następnie w dniu [...] maja 2010 r., jak i w dniu [...] czerwca 2010 r., twierdząc, że Poczta Polska nie jest płatnikiem zasiłków.

W myśl art. 72 ust. 10 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłki wypłaca się w okresach miesięcznych z dołu. Zasiłek za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę przysługującego zasiłku przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za który przysługuje zasiłek. Natomiast zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 1118 ze zm.), zasiłek dla bezrobotnych wypłacany jest – stosownie do art. 72 ust. 10 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – w terminach ustalonych przez powiatowy urząd pracy, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia upływu okresu, za który świadczenie jest wypłacane. Wyznaczone przez organ zatrudnienia terminy wypłaty zasiłku były zatem zgodne z wytycznymi, określonymi w rozporządzeniu, i Powiatowy Urząd Pracy w B. nie pozostawał w zwłoce z wypłatą świadczenia.

Trzeba bowiem podkreślić, że w przypadku, gdy uprawniony, po rozpoznaniu odwołania od decyzji przyznającej mu zasiłek dla bezrobotnych, świadomie nie odbiera tego świadczenia, kwestionując tym razem sposób i miejsce jego wypłaty, de facto sam wpływa na sugerowaną obstrukcję organu w dokonaniu wypłaty świadczenia. Nie jest to więc przyczyna niezależna od uprawnionego, a tylko taka może być podstawą do naliczenia odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie zasiłku dla bezrobotnych. Innymi słowy, skarżący, nie odbierając świadczenia, sam powoduje, że organ nie może dokonać wypłaty przysługującego mu zasiłku dla bezrobotnych.

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wyklucza możliwości korzystania przez organ zatrudnienia w procesie wypłaty świadczeń dla bezrobotnych z usług wyspecjalizowanych firm, jak choćby Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie. Wówczas organ, będący zleceniodawcą, powierza wypłatę świadczeń pieniężnych dla bezrobotnych takiej właśnie firmie (zleceniobiorcy), która uzyskuje od organu środki finansowe na ten cel z Funduszu Pracy. Firma taka jedynie realizuje zlecenie wypłaty świadczeń dla beneficjentów. Okoliczność, że skarżący nie akceptuje tego sposobu realizacji wypłaty przyznanego mu zasiłku dla bezrobotnych, który to sposób nie uchybia obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa, nie oznacza, że niedokonanie wypłaty świadczenia wynika z winy PUP w B., gdyż to sam skarżący wpływa na zaistniałą sytuację, nie odbierając zasiłku, to zaś sprawia, że przepis art. 72 ust. 12 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie ma w sprawie zastosowania, co wyklucza jakąkolwiek możliwość przyznania mu odsetek ustawowych od niepobranego przez niego świadczenia.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 184 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.