Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę A.S. i stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy B. Miasta W. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia braku właściwości miejscowej do rozpoznania wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Prezydent W. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie § 22 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 23 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r. poz. 8401), dalej uchwała, poprzez wadliwą wykładnię, co doprowadziło Sąd do błędnego stwierdzenia naruszenia prawa przez organ i stwierdzenia nieważności uchwały.
Wskazując na powyższe naruszenie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Jednocześnie skarżący kasacyjnie złożył oświadczenie, że zrzeka się rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni § 22 ust. 1 uchwały, zawężając jego rozumienie do literalnego brzmienia i nie uwzględniając definicji gospodarstwa domowego zawartej w § 1 pkt 23 uchwały, w myśl którego za gospodarstwo domowe uważa się wnioskodawcę oraz osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania w lokalu. Również pierwsze zdanie § 22 ust. 1 uchwały używa liczby mnogiej mówiąc o "osobach występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu (...)". Z powyższego, a także z faktu, że procedowanie wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu odbywa się z uwzględnieniem sytuacji życiowej i majątkowej wszystkich osób zgłoszonych do zamieszkiwania, należy wnosić, że uchwałodawca, wprowadzając § 22 ust. 1, przyjął koncepcję wieloosobowego wnioskodawcy (w odniesieniu do wniosków obejmujących więcej niż jedną osobę).
Oznacza to, że organ weryfikując swą właściwość miejscową powinien uwzględnić sytuację wszystkich osób objętych wnioskiem. W niniejszym przypadku sytuację tę określa bezdomność skarżącego i fakt zamieszkiwania w dzielnicy B. jego byłej żony i teściowej, jako osób, których dotyczy wniosek o zawarcie umowy najmu lokalu. Przez wzgląd na fakt, że dwie z trzech osób objętych wnioskiem zamieszkują w dzielnicy B., organ powinien był stwierdzić swą niewłaściwość i wskazać na właściwość dzielnicy B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów, powołanych w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 193 in fine uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Jedynym zarzutem składającego skargę kasacyjną organu jest naruszenie § 22 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 23 uchwały. Zgodnie z pierwszym przepisem wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w Warszawie - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. W myśl zaś § 1 pkt 23 uchwały ilekroć w uchwale jest mowa o gospodarstwie domowym – należy przez to rozumieć wnioskodawcę oraz osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu.
W ocenie składającego skargę kasacyjną organu wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie nie powinien być tylko A.S.– którego bezdomności organ nie zakwestionował – ale także jego była żona i teściowa, które mają aktualnie miejsce zamieszkania na terenie dzielnicy B. i to zarząd tej dzielnicy powinien rozpoznać wniosek o zwarcie umowy najmu lokalu.
Argumentacja taka nie mogła przynieść oczekiwanego rezultatu. Okolicznością niezakwestionowaną w skardze kasacyjnej (i jako taka musi ona zostać przyjęta do podstawy rozstrzygnięcia) jest, że A.S. jest osobą bezdomną, a jego ostatnim miejscem zamieszkania była dzielnica B. Nie ulega również wątpliwości, że A.S. był wnioskodawcą w rozumieniu uchwały – w myśl § 1 pkt 20 przez wnioskodawcę należy rozumieć osobę występującą do miasta stołecznego Warszawy z wnioskiem o zawarcie umowy najmu lokalu. Wniosek o najem lokalu mieszkalnego, który wpłynął do Urzędu Miasta W. Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy B. w dniu [...] października 2017 r., został złożony i podpisany wyłącznie przez A.S. Była żona A.S. oraz jego była teściowa (a także A.S.) zostali wskazani na formularzu wniosku wyłącznie jako osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkania (str. 4 formularza wniosku). Przepis § 22 ust. 1 uchwały precyzyjnie określa, urząd której dzielnicy jest właściwy do rozpoznania wniosku złożonego przez osobę bezdomną – jest to urząd dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce zamieszkania.
W przypadku A.S. była to dzielnica B. Z kolei dane osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego nie oznaczają, jak próbuje to przedstawić składający skargę kasacyjną organ, że osoby te również są wnioskodawcami. Ich dane potrzebne są do oceny sytuacji osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego wnioskodawcy oraz osób zgłoszonych do zamieszkania w lokalu, w celu właściwego rozpoznania wniosku.
Koncepcja wieloosobowego wnioskodawcy, proponowana w skardze kasacyjnej, oznaczałaby w niniejszej sprawie, że zarówno zarząd Dzielnicy B. (właściwy dla A.S.), jak i zarząd dzielnicy B. (właściwy według tej koncepcji dla byłej żony i teściowej wnioskodawcy) mogłyby uznawać się za niewłaściwe do rozpoznania wniosku. Taką sytuację uznać należy za niedopuszczalną. Zatem Sąd I instancji dokonał właściwej wykładni § 22 ust. 1 uchwały, uznając A.S., jako osobę bezdomną, za wnioskodawcę aplikującego do właściwego urzędu dzielnicy B. o zawarcie umowy najmu lokalu.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.