Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 8 listopada 2013 r., II SA/Po 838/13 oddalił skargę M. B.-R., R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Starosta Międzychodzki zmienił w ewidencji gruntów i budynków oznaczenie użytku gruntowego jeziora [...], położonego na działce nr [...] o pow. 82,3868 ha w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...] – obszar wiejski, powiat międzychodzki, dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w Szamotułach księdze wieczysta KW [...], gdzie jako współwłaściciele ujawnieni są [...] – na prawach wspólności ustawowej – z oznaczenia Ws (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi) na Wp (grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi). W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że niniejszej postępowanie zostało wszczęte na wniosek Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] października 2012 r., znak [...], jako podmiotu wykonującego prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód płynących na mocy art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne. W toku postępowania ustalono, że w rejestrze gruntów z 1950 r. utworzonym i prowadzonym na podstawie przedwojennego katastru jezioro [...], położone obecnie na działce nr [...], składało się z parcel nr [...] i oznaczone było symbolem W (wody). W 1960 r. dla obrębu [...] założono rejestr gruntów na mocy dekretu z dnia [...] lutego 1955 r. o ewidencji gruntów (Dz. U. nr 6 poz.
32) oraz instrukcji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 8 września 1956 r. (M.P. nr 98 poz. 1135), w którym wspomniane jezioro oznaczono symbolem W (wodozbiory). Z dniem [...] grudnia 1974 r. dotychczasowy rejestr gruntów zastąpiono nowym, w którym wody jeziora [...] zaliczono do wód płynących zgodnie z § 15 zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (M.P. nr 11 poz. 98). Ponownie w rejestrze wody jeziora ujawniono jako stojące na podstawie wykazu zmian sporządzonego po klasyfikacji gruntów (zm. [...]), zatwierdzonej decyzją naczelnika Miasta i Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1986 r. Organ podkreślił jednak, że obszar jeziora [...] nie był objęty postępowaniem klasyfikacyjnym i brak było jakichkolwiek przesłanek do zmiany jego charakteru na wodę stojącą. W 2003 r. wody rozważanego jeziora zostały ponownie zakwalifikowanie jako wody płynące na podstawie wykazu zmian gruntowych, sporządzonego przez uprawnionego geodetę w ramach zgłoszenia KERG. [...]. W związku z pismem skarżących z dnia [...] lutego 2009 r., organ uznał jednak, że wprowadzenie zmiany zm. [...] było niezgodne z obowiązującymi przepisami i nakazał wycofanie tej zmiany. Ponownej weryfikacji danych ewidencyjnych na działce nr [...] dokonał uprawniony geodeta na podstawie zgłoszenia KERG. [...]. Zasięg aktualizacji nie obejmował jednak jeziora [...]. Wobec tego organ uzyskał ekspertyzę Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, z której jednoznacznie wynika, że analizowane jezioro zalicza się śródlądowej wody powierzchniowej płynącej w rozumieniu art. 5 ust. 3b ustawy Prawo wodne. Dlatego też dokonano powyższej zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z dnia [...] marca 2013 r. [...] odwołali się od powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., zarzucając jej naruszenie: (1) art. 32 Konstytucji RP, (2) art. 61 § 1, art. 61a § 1, art. 79 § 1 i art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz (3) art. 20 ust. 1-4 i art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. poz. 1246). W uzasadnieniu skarżący zaznaczyli, że Marszałek Województwa nie jest właścicielem wód, a jedynie wykonuje uprawnienia właścicielskie w ramach zadań z zakresu administracji rządowej w odniesieniu do wód istotnych dla regulacji wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy. W celu realizacji tych zadań Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. nr 16 poz. 149) określiła wykaz wód śródlądowych powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa w stosunku, do których wykonywanie uprawnień Skarbu Państwa przekazano Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego.
Wykaz ten nie obejmuje jednak jeziora [...]. Aby rozważane jezioro mogło być wpisane do tego wykazu konieczne byłoby przeniesienie własności tego jezioro na rzecz Skarbu Państwa, co aktualnie nie jest możliwe. Konkluzja ta znajduje swoje odzwierciedlenie we właściwej księdze wieczystej, w której jako właściciele przedmiotowego gruntu wpisani są skarżący. W rozpatrywanej sprawie nie można również mówić o wcześniejszym przejściu własności tego gruntu na rzecz Skarbu Państwa. Gdyby bowiem wody jeziora [...] pod rządami ustawy z dnia 30 maja 1962 r. – Prawo wodne (Dz. U. nr 34 poz. 158 z późn. zm.) były wodami płynącymi, to niewątpliwie tereny te zostałyby znacjonalizowane, do czego jednak nie doszło. Organ I instancji nie przedstawił zarazem żadnego dowodu na okoliczność, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne (Dz. U. nr 38 poz. 230 z późn. zm.) omawiane jezioro było zakwalifikowane jako wody powierzchniowe płynące.
Ponadto, skarżący zaznaczyli, że aktualnie Wojewoda nie jest organem uprawnionym do przeprowadzania klasyfikacji gleboznawczej gruntów. Dodali, że gospodarka na zasobach jeziora [...] prowadzona była bez przerwy od 1938 r. przez ich poprzedników prawnych. Przywołane przez organ I instancji zmiany w kwalifikacji jeziora nie mogą być również brane pod uwagę, gdyż dokonywano ich jedynie w oparciu o przepisy aktów wykonawczych, bez przeprowadzenia niezbędnych badań. Skarżący zaznaczyli przy tym, że organ I instancji powinien odmówić wszczęcia postępowania.
Ponadto, organ I instancji nie powiadomił skarżących o przeprowadzeniu dowodu z ekspertyzy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, a oględziny terenu jeziora [...] zostały dokonane przez osoby nieposiadające stosowanych uprawnień do określania klasyfikacji gruntów. Skarżący zaznaczyli również, że nie zgadzają się by omawiane postępowanie administracyjne toczyło się tylko w odniesieniu do nich, lecz powinno być wszczęte w doniesieniu do wszystkich właścicieli i użytkowników gruntów znajdujących się pod wodą na terenie powiatu międzychodzkiego.
Zaskarżoną decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
[...] zaskarżyli powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie: (1) art. 61 § 1, art. 61a § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 156 § 2 ust. 3 k.p.a., (2) art. 20 ust. 1-4 i art. 22 ust. 1 powołanej ustawy – Prawo wodne w zw. z cytowanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. W uzasadnieniu skarżący powtórzyli swoją argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] marca 2013 r. Ponadto, [...] wskazali, że zaskarżone decyzje zostały wydane w oparciu o ekspertyzę hydrologiczną, a nie hydrogeologiczną, przez co niemożliwe jest udzielenie odpowiedzi na kluczowe pytanie, czy cieki wpływające i wypływające z jeziora [...] mają charakter naturalny czy sztuczny (rowy wodne, melioracyjne, przydrożne). W tej mierze organy administracji publicznej nie wyjaśniły, dlaczego jeden z cieków wpływających do jeziora [...] od strony wsi [...], uznany w ekspertyzie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej za ciek naturalny, na wpływie do jeziora jest wprowadzony rurami drenażowymi i takie rury znajdują się w części jego przebiegu.
Co więcej, wszystkie cieki wpływające i wypływające z jeziora [...] mają charakter sztuczny, na co wskazują urządzenia melioracyjne i hydrologiczne umieszczone na tych ciekach. Dokonane w dniach [...] grudnia 2012 r. oględziny jeziora [...] były przeprowadzone w niesprzyjających warunkach atmosferycznych – okres zimowy, pełne zachmurzenie, opady śniegu. Skarżący wskazali również na bezprawne wpływanie organu II instancji na wynik postępowania przed Starostą Międzychodzkim, na co wskazywać ma pismo z wytycznymi Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2012 r. Co więcej, organ II instancji wydał swoje rozstrzygnięcie, mimo złożenia przez skarżących wniosku o jego wyłączenie od rozpatrywania wniesionego przez nich odwołania. [...] podnieśli również, że kwalifikacja jeziora [...] dokonana przez organy administracji publicznej narusza (1) ustalenia poczynione w nauce hydrologii i jej dyscyplinie szczegółowej – limnologii oraz (2) przepisy dyrektywy 2000/60/WE parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. UE L 2000 nr 327 s. 1), w której zaliczono jezioro do wód stojących, bez względu na to, czy występuje w nich dynamika przepływu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę. Sąd wskazał, że kwalifikacja danego terenu jako gruntu znajdującego się pod wodami płynącymi lub stojącymi wymaga zasięgnięcia informacji specjalnych. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, trzeba zatem wskazać najpierw na ekspertyzę Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej (Centrum Limnologii) w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...] (k. 36-43 akt adm. organu I instancji). Z dokumentu tego wynika, że jezioro [...] jest śródlądową wodą powierzchniową płynącą w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt b powołanej ustawy – Prawo wodne. Stan jeziora został ustalony na podstawie wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2011 r., w trakcie której stwierdzono istnienie dwóch stałych dopływów do wspomnianego jeziora po stronie zachodniej i wschodniej oraz jednego stałego odpływu w części północnej. Dokonano również pomiaru natężenia przepływu w poszczególnych ciekach, a wyniki tych badań wraz z mapą i zdjęciami zostały załączone do wspomnianej ekspertyzy z dnia [...] sierpnia 2011 r. W świetle powyższych ustaleń organy administracji publicznej trafnie zatem zaliczyły grunty pod jeziorem [...] do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi.
Organy administracji publicznej nie mogą kwestionować ustaleń merytorycznych zawartych w opinii biegłego, skoro muszą one zasięgnąć wiedzy specjalistycznej. Konkluzja ta nie zmienia natomiast faktu, że organy administracji publicznej powinny dokonać oceny formalnej przedłożonej im ekspertyzy, tj. jej rzetelności, kompletności oraz mocy przekonującej zawartych tam argumentów. Z tego punktu widzenia trzeba zatem stwierdzić, że ekspertyza z dnia [...] sierpnia 2011 r. mogła być przyjęta jako dowód na okoliczność charakteru jeziora [...]. Jest ona bowiem należycie udokumentowana i wykonana dokładnie, a zawarte w niej wnioski i wyliczenia nie budzą wątpliwości.
Skarżący podnoszą wprawdzie, że powyższa ekspertyza ma charakter jedynie hydrologiczny, a nie hydrogeologiczny, co ma w ich ocenie dyskredytować zawarte tam ustalenia, lecz zarzut ten nie jest trafny. [...] nie wykazali bowiem, nawet choćby w sposób ogólny, jakie dodatkowe i istotne informacje można by pozyskać z takiej dodatkowej opinii biegłego. Ponadto, ekspertyza z dnia [...] sierpnia 2011 r. została wykonana w Centrum Limnologii (nauki zajmującej się badaniem jezior) Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu, co podważa również zarzut skarżących o nieuwzględnieniu informacji ze szczegółowego działu hydrologii – limnologii.
Ponadto, organ I instancji przeprowadził również w dniu [...] grudnia 2012 r. oględziny rozważanego terenu w celu ustalenia, czy jezioro [...] posiada dopływy i odpływy, co z kolei pozwolić miało na określenie charakteru wspomnianych wód powierzchniowych (k. 49-58 akt adm. organu I instancji). W trakcie obejścia wspomnianego jeziora stwierdzono istnienie dwóch dopływów oraz jednego odpływu naturalnego, łączącego jezioro z rzeką [...]. Na potwierdzenie tych konkluzji załączono również mapę oraz dokumentację fotograficzną. Tym samym wnioski zawarte w ekspertyzie z dnia [...] sierpnia 2011 r. znalazły swoje odzwierciedlenie podczas oględzin, dokonanych w dniu [...] grudnia 2012 r. Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż w toku postępowania skarżący konsekwentnie wskazywali na fakt braku powiadomienia ich o zleceniu Instytutowi Meteorologii i Gospodarki Wodnej opinii w zakresie charakteru omawianych wód.
Niemniej, skarżący zostali powiadomieni o terminie oględzin z dnia [...] grudnia 2012 r., lecz nie wzięli w nich udział, przez co dobrowolnie zrezygnowali z możliwości kwestionowania ustaleń zawartych w ekspertyzie z dnia [...] sierpnia 2011 r., weryfikowanej w trakcie tych oględzin. Ponadto, [...] zostali zawiadomieni w trybie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i zgłoszenia własnych wniosków lub zastrzeżeń, z czego jednak nie skorzystali. Ustalenia, poczynione przez organy administracji publicznej, są spójne i prowadzą do wniosku, że jezioro [...] powinno być zakwalifikowane jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi. W tym miejscu trzeba zdaniem sądu zaznaczyć, że ust. 6 pkt 2 załącznika nr 6 do powołanego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. nakazuje zaliczać do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi grunty pod wodami znajdującymi się w jeziorach i zbiornikach sztucznych, z których cieki wypływają lub do których wpływają, co do zasady bez względu na to, czy cieki te mają charakter naturalny czy sztuczny.
W świetle art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. postępowanie dowodowego przeprowadzone przez organy administracji publicznej w dostatecznym stopniu wyjaśniło charakter wód jeziora [...] i jego dopływów oraz odpływów. W toku postępowania skarżący wskazywali również na błędne przyznanie Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego przymiotu strony kontrolowanego postępowania administracyjnego. Należy zatem zauważyć, że stroną postępowania administracyjnego jest zgodnie z art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kluczowe znaczenie z tej perspektywy odgrywa zatem posiadanie interesu prawnego, przez co rozumie się istnienie więzi prawnej pomiędzy sytuacją określonego podmiotu i oznaczoną normą co do zasady prawa materialnego. Taka więź musi mieć charakter indywidualny, konkretny, obiektywnie istniejący i sprawdzalny.
Odnosząc te uwagi do specyfiki niniejszej sprawy, należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 10 ust. 1a powołanej ustawy – Prawo wodne, własnością Skarbu Państwa są w szczególności wody powierzchniowe płynące, przy czym wedle art. 14 ust. 1 tejże ustawy grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. Jak wynika z kolei z art. 14a ust. 1 cytowanej ustawy, grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa są zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. Przejście gruntów pokrytych takimi wodami do wspomnianego zasobu oraz ich wykreślenie z zasobu stwierdza w myśl art. 14a ust. 2 tejże ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, na wniosek właściwego podmiotu, starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej.
Należy ponadto zauważyć, że według art. 11 ust. 1 pkt 4 wskazanej ustawy prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje m.in. marszałek województwa – w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód, innych niż wymienione w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy. Tym samym należy uznać, że Marszałek Województwa Wielkopolskiego miał interes prawny w zmianie oznaczenia jeziora [...] z wód powierzchniowych stojących na wody powierzchniowe płynące, gdyż w ten sposób doprowadzi on do aktualizacji swoich zadań związanych z wykonywaniem wymienionych uprawnień właścicielskich w odniesieniu do majątku Skarbu Państwa. Interes prawny Marszałka Województwa Wielkopolskiego wynika zatem z określonej normy prawa materialnego, ma charakter konkretny, indywidualny, obiektywny i sprawdzalny, a zatem podmiot ten mógł występować w toku postępowania jako jego strona.
Skarżący zarzucali poza tym organowi II instancji rozpatrzenie odwołania od decyzji organu I instancji, mimo niezakończenia w ich ocenie postępowania w kwestii wyłączenia organu odwoławczego od rozpatrzenia tego środka zaskarżenia. Trzeba jednak od razu zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił wyłączenia się od udziału w postępowaniu odwoławczym (k. 71-72 akt adm. organu II instancji). Jak wynika przy tym z art. 141 § 1 k.p.a., zażalenie przysługuje stronie na postanowienia wydane w toku postępowania jedynie wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Tymczasem art. 25 k.p.a. nie przewiduje zaskarżania rozstrzygnięcia w przedmiocie wyłączenia organu. Prawidłowość takiego orzeczenia weryfikowana jest bowiem co do zasady w administracyjnym toku instancji lub ewentualnie w ramach kontroli sądowoadministracyjnej.
Mając zatem na uwadze, że postanowienie z dnia [...] maja 2013 r. jest ostateczne i nie budzi wątpliwości w ocenie Sądu, należy uznać, że podlegało ono wykonaniu, a zatem nie można dopatrywać się w działaniu organu II instancji uchybienia przepisom o procedurze administracyjnej.
Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie prawa procesowego:
I art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez niezauważenie przez WSA w Poznaniu, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...].06.2013r. jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Międzychodzkiego z dnia [...].02.2013r. wprowadzająca zmiany w ewidencji gruntów i budynków - zostały wydane bez podstawy prawnej, a co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci nie uwzględnienia skargi przez Sąd i nie stwierdzenia nieważności tych decyzji;
II art. 145 § 1 pkt. 1 a i c p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. i art.ll ust.l pkt.4 ustawy Prawo wodne - poprzez niezauważenie przez WSA w Poznaniu, że Marszałek Województwa nie posiada legitymacji do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków (wskutek nieprawidłowej wykładni art. 28 k.p.a. i art.ll ust.l pkt.4 p.w. przez organy administracji i WSA w Poznaniu) a co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci nie uwzględnienia skargi przez Sąd i nie uchylenia decyzji organów administracji; III art. 145 § 1 pkt. lc p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezauważenie przez WSA w Poznaniu, że oba organy prowadzące postępowanie administracyjne naruszyły zasady prawdy obiektywnej, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego poprzez pominięcie zbadania istotnych okoliczności faktycznych i przez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci nie uwzględnienia skargi przez Sąd i nie uchylenia decyzji organów administracji;
Ewentualnie zarzucono mu naruszenie prawa materialnego, tj. IV art. 5 ust. 3 pkt. lb ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dostarczyło dowodów na to, że jezioro [...] posiada naturalne dopływy lub odpływy i tym samym, że jest wodą płynącą;
V art. 5 ust. 3 pkt. 2 ustawy Prawo wodne poprzez jego niezastosowanie, wskutek błędnego uznania, że jezioro [...] stanowi wody powierzchniowe płynące, podczas gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dostarczyło dowodów w tym przedmiocie;
VI ust. 6 pkt. 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyznaniu mu mocy większej aniżeli regulacje zawarte w ustawie Prawo wodne i/bądź przez jego niewłaściwe zastosowanie bowiem powyższe rozporządzenie już nie obowiązuje;
VII § 44 pkt. 2, § 45 ust. 1, § 47 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te przyznają Staroście uprawnienie do wydawania decyzji w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków i/bądź ich niewłaściwe zastosowania gdyż rozporządzenie to już nie obowiązuje;
VIII art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepisy te przyznają Staroście uprawnienie do wydawania decyzji w przedmiocie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a szczególnie w odniesieniu do zarzutów skargi sformułowanych w pkt I, VII, VIII, skarżący kasacyjnie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2010r. sygn..akt II SA/Rz 709/10 i argumentację zawartą w uzasadnieniu tego wyroku, przywołując rozbudowaną część tego uzasadnienia w skardze.
Wniesiono o zmianę orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności bądź uchylenie obu powyższych decyzji, a ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Z powyższych względów Sąd odwoławczy ograniczył rozpoznanie sprawy tylko do zarzutów skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutów skargi kasacyjnej najdalej idących, w których skarżący twierdzi, że rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001r.w sprawie ewidencji gruntów i budynków utraciło moc prawną oraz wskazuje na brak podstawy prawnej do wydania decyzji. To na uzasadnienie tych zarzutów skarżący powołuje się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2012r. II SA/Rz 709/10, wskazując, że poglądy zawarte w tym wyroku stanowią uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej w pkt I, VII, VIII.
Stąd też w pierwszej kolejności należy się odnieść do powoływanego wyroku. Przede wszystkim należy podkreślić, że wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 listopada 2010r. sygn. akt II SA/Rz 709/10 został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2012r. sygn. akt I OSK 464/11, a powodem jego uchylenia było błędne stanowisko prawne WSA w Rzeszowie, którego nie można było zaakceptować (podobnie wyrokiem z dnia 23 marca 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2009r. sygn. akt II SA/Rz 578/08, w którym prezentowany był pogląd jak w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2012r., sygn. akt II SA/Rz 709/10).
Istota problemu sprawdza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie: czy zmiana ustawy polegająca na określeniu innego organu do wydania rozporządzenia skutkowała utratą mocy obowiązującej rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, a jeśli nie to czy wskazane w skardze kasacyjnej przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), w tym § 47 ust. 3 tego rozporządzenia, stanowią podstawę do wydawania decyzji administracyjnych.
Odnośnie obowiązywania powołanego rozporządzenia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2012r. sygn. akt I OSK 464/11, wskazał że nie jest uzasadniony pogląd według którego przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków przestały obowiązywać wskutek wejścia w życie art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 21, poz. 125). W myśl tej zmiany zawarte w art. 26 ust. 2 i 2 a ustawy wyrazy "Minister właściwy do spraw architektury i budownictwa" zastąpiono wyrazami "Minister właściwy do spraw administracji publicznej". W uzasadnieniu wyroku NSA między innymi odwołał się do komentarza do § 32 Zasad techniki prawodawczej, w którym S. Wronkowska podaje, cyt. "W jednym przypadku zmiana treści przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego nie powoduje utraty mocy obowiązującego aktu, który na podstawie tego przepisu wydano – jeżeli zmienia się organ upoważniony do wydania tego aktu.
Przyjmuje się tak, ponieważ w tego rodzaju przypadkach przepis zmieniający upoważnienie rozstrzyga zarazem problem intertemporalny, mianowicie wskazuje jaki podmiot przejmuje kompetencje podmiotu, który upoważniono w zmienianym przepisie upoważniającym." (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 89). Skład orzekający podziela przedstawiony pogląd. Wskazanie innego organu w upoważnieniu zawartym w ustawie, który według Konstytucji jest także upoważniony do wydawania rozporządzeń, nie skutkuje utratą mocy tego rozporządzenia. Takie działanie normotwórcze zawiera się w autonomii woli ustawodawcy, a wskazanie innego organu do wydania rozporządzenia w żaden sposób nie wpływa na treść i zakres regulacji zawartej w akcie wykonawczym. Przedstawiona wykładania jest zgodna z postanowieniami art. 92 ust. 1 Konstytucji, w myśl którego upoważnienie do wydania rozporządzenia musi zawierać między innymi określenie organu właściwego do wydania tego rozporządzenia.
Wprowadzenie w przepisie upoważniającym do wydania rozporządzenia zmiany polegającej na wskazaniu innego organu konstytucyjnie upoważnionego do wydawania rozporządzeń nie czyni takiego rozporządzenia nieobowiązującym, chyba że ustawa wprowadzająca taką zmianę zawiera przepis uchylający ten akt. Kwestią rozstrzygającą w tej mierze jest wola ustawodawcy. Jego milczenie oznacza, że zmiana organu upoważnieniu nie powoduje utraty mocy obowiązującej przez rozporządzenie. Wskazanie nowego organu w przepisie upoważniającym nie powoduje problemów intertemporalnych, bowiem ta sama ustawa jednocześnie określa nowy organ właściwy do wydania rozporządzenia. Poglądu, iż rozporządzenie z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji nadal obowiązuje, nie podważa art. 17 ustawy z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 21, poz. 125), według którego tylko niektóre z przepisów wykonawczych zachowały moc obowiązującą z chwilą wejścia w życie noweli ustawy, albowiem przepis ten dotyczy zmiany upoważnień do wydawania rozporządzeń wynikających z art.9 ustawy, czyli zmian przedmiotowo-podmiotowych, natomiast zmiana zawarta w pkt 6 pkt 3 tej ustawy ma tylko podmiotowy charakter
Konkludując tę część rozważań NSA w wyroku z dnia 21 marca 2012r. sygn. akt I OSK 464/11 podkreślił, że rozporządzenie z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie utraciło mocy obowiązującej. Jednakże nie wynika to z reguły zawartej w § 32 ust. 3 Zasad techniki prawodawczej, lecz z okoliczności, że w ustawie z dnia 12 stycznia 2007 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 21, poz. 125), określającej inny organ do wydania rozporządzenia, nie ma wzmianki o uchyleniu tego rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela ten pogląd.
Przechodząc do kwestii dopuszczalności zawarcia w akcie wykonawczym regulacji kreującej upoważnienie do wydawania decyzji, stwierdzić należy, że według Konstytucji ustawa jest podstawowym źródłem prawa posiadającym samoistną moc obowiązującą. Z kolei rozporządzenia są wydawane na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie ustawowe z art. 92 ust. 1 Konstytucji musi być sformułowane tak, aby odsyłało do uregulowania w rozporządzeniu tylko te sprawy, które są już ogólnie unormowane w ustawie. Nie jest też dopuszczalne, by prawodawczym decyzjom organu władzy wykonawczej pozostawiać kształtowanie zasadniczych elementów regulacji ustawowej (zob. orzeczenie z 23 października 1995 r., sygn. K. 4/95, OTK w 1995 r., cz. II, poz. 31 i wyrok TK z 27 czerwca 2006 r., sygn. SK 35/04, OTK ZU nr 6/A/2006, poz. 68).
Upoważnienie do wydania rozporządzenia, zawarte w art. 26 ust. 2 ustawy, stanowi, że minister właściwy do spraw administracji publicznej, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, określi, w drodze rozporządzenia, sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzaje budynków i lokali, które nie będą wykazywane w ewidencji, oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, zapewniając informację o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Jak już przytoczono powyżej przepisy art. 20 i 22 ustawy normują kwestie zakresu ewidencji gruntów i budynków oraz przedkładania informacji starostom związanych z tą ewidencją.
Z kolei art. 24 ustawy określa zbiór informacji, które zawiera operat ewidencyjny. Natomiast art. 24a ust. 1 ustawy przyznaje uprawnienie staroście do zarządzenia przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Analiza przytoczonej regulacji ustawowej oraz upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy dowodzi, że zakres spraw przekazanych do uregulowania w tym upoważnieniu dotyczy materii, którą ogólnie unormowano w ustawie.
Wskazany w skardze kasacyjnej § 47 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Zdaniem Sądu powołany przepis rozporządzenia stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej w sprawie. Wprawdzie norma ta jest zawarta w akcie wykonawczym do ustawy, to jednak biorąc pod uwagę zakres upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy, w którym jest mowa między innymi o prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, stwierdzić należy, że rozstrzyganie o wprowadzaniu zmian w ewidencji gruntów w formie decyzji mieści się przedmiotowo w materii określonej w upoważnieniu do wydania rozporządzeniu w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. W powołanym przepisie § 47 ust. 3 rozporządzenia użyto sformułowania "starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy". Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że prawodawcy chodzi o przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Konkludując powyższe rozważania przyjąć należy, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze w trybie czynności materialno- technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia (art.22 ust. 2 i 3 ustawy w zw. z § 48 ust.1 i 2 rozporządzenia), o czym organ zawiadamia (§ 49 ust.1 i 2); po drugie w formie decyzji administracyjnej, gdy aktualizacja operatu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów (§ 47 ust.3). Wówczas starosta przeprowadza postępowanie administracyjne, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 04.01.2011 r. sygn. akt I OSK 343/10). W powołanym przepisie § 47 ust. 3 rozporządzenia użyto sformułowania "starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy". Zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, że prawodawcy chodzi o przeprowadzenie postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej zawartego w pkt II, w którym zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 a i c p.p.s.a. w związku z art. 28 k.p.a. i art.11 ust.1 pkt.4 ustawy Prawo wodne – poprzez przyjęcie, że Marszałek Województwa posiada legitymację do złożenia wniosku w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela w tej kwestii stanowisko prawne Sądu pierwszej instancji zawarte w uzasadnieniu wyroku. Odnosząc się zaś do podnoszonej w uzasadnieniu zarzutu kwestii naruszenia art.11 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo wodne albowiem, w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2002r., w którym Rada Ministrów określiła wykaz śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, istotną dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, w stosunku do których wykonywanie uprawnień Skarbu Państwa przekazano Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego brak jest jeziora [...], to przede wszystkim należy zwrócić uwagę na treść art.11 ust.1 pkt 4. Art.11 ust.1 stanowi, że prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonują: pkt 4 marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3.
Z wskazanego pkt 4 wynika, że właściwość marszałka dotyczy również innych wód niewymienionych w pkt 1-3, a nie tylko w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Nadto jak wynika z akt sprawy oznaczenie użytku gruntowego jeziora [...] jako grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi miało już miejsce w latach 1974 do 1986 i w latach 2003-2009 zaś w decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2009r. zmieniono oznaczenie gruntów pod wodami jeziora [...] na wody powierzchniowe stojące. Jak wynika z akt sprawy z urzędu zostało wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lutego 2009r.
Natomiast odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów prawa materialnego zawartych w pkt IV, V, VI, a dotyczących art. 5 ust 3 pkt 1b i pkt 2 ustawy Prawo wodne, oraz ust.6 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji. Artykuł 5 ust.3 pkt 1b stanowi, że do wód płynących zalicza się wody, znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych. Zaś art.5 ust.3 pkt 2 definiuje wody stojące, do których zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi. Jak wynika z powyższych definicji ustawowych dla zaliczenia wody znajdującej się w jeziorach do wód płynących lub stojących decydującym kryterium jest istnienie ciągłego bądź okresowego naturalnego dopływu lub odpływu wód powierzchniowych.
Z kolei załącznik nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji, dotyczy zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych. Załącznik ten w brzmieniu obowiązującym do 30 grudnia 2013r., czyli w dacie wydania przedmiotowych decyzji, w ust 6 określał zasady zaliczania gruntów pod wodami stanowiąc w pkt 2, że do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi zalicza się grunty pod wodami płynącymi w rzekach, potokach górskich, kanałach i innych ciekach, o przepływach stałych lub okresowych, oraz źródła z których cieki borą początek, a także grunty pod wodami znajdującymi się w jeziorach i zbiornikach sztucznych z których cieki wypływają lub do których wpływają. (Na marginesie sprawy należy wspomnieć, że w załączniku nr 6 w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014r., grunty pod wodami określone są w pkt 23, 24,25, a określenie to następuje poprzez odwołanie się do stosownego przepisu ustawy Prawo wodne.
I tak pkt 24 stanowi, że do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi zalicza się grunty pokryte wodami powierzchniowymi płynącymi, o których mowa w art.5 ust.3 pkt 1 ustawy Prawo wodne.). Mając natomiast na uwadze treść załącznika nr 6 ust.6 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, należy zgodzić się z ogólnym stwierdzeniem Sądu I instancji, iż ust. 6 pkt 2 załącznika koresponduje z definicją wód płynących zawartą w art.5 ust.3 pkt 1b ustawy Prawo wodne. Niewątpliwie poprzez załącznik w sprawie zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych, wydany dla potrzeb ewidencji gruntów budynków i nie można modyfikować treści definicji ustawowych zawartych w ustawie Prawo wodne, w tym definicji zawartej w art.5 ust.3 pkt 1b. Skoro zatem artykuł 5 ust.3 pkt 1b ustawy stanowi, że do wód płynących zalicza się wody, znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, to nie można z ust.6 pkt 2 załącznika, który stanowi, że do gruntów pod wodami powierzchniowymi płynącymi zalicza się grunty pod wodami płynącymi w rzekach, potokach górskich, kanałach i innych ciekach, o przepływach stałych lub okresowych, oraz źródła z których cieki borą początek, a także grunty pod wodami znajdującymi się w jeziorach i zbiornikach sztucznych z których cieki wypływają lub do których wpływają, wywodzić, że cieki te mogą mieć charakter naturalny lub sztuczny, jak stwierdził ogólnie Sąd I instancji na str.11 uzasadnienia.
Chyba, że formułując nie zbyt precyzyjnie to stanowisko, Sąd I instancji miał na uwadze, ustawową definicję cieku naturalnego zawartą w art.9 pkt 1c ustawy Prawo wodne, zgodnie z którą przez cieki naturalne rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Jednak to mało precyzyjne sformułowanie Sądu I instancji, nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie, albowiem z ustalonych okoliczności faktycznych wynika, że jezioro Krzemień posiada naturalne dopływy i odpływ.
Tym samym ustalenie charakteru prawnego wód jeziora Krzemień nastąpiło w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne (tak jak w powoływanym w skardze kasacyjnej wyroku NSA z dnia 12 stycznia 2010r. I OSK 463/09). Dlatego też zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego są niezasadne.
Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, zawarte w pkt III skargi kasacyjnej tj art.145§ 1 pkt 1c w związku z art.7, art.77§ 1, i art.80 k.p.a., polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Sąd I instancji dokonując kontroli zaskarżonej decyzji szczegółowo odniósł się do dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, zasadnie przyjmując, że poczynione przez organ ustalenia są prawidłowe, a organ nie naruszył w tej kwestii przepisów postępowania. Jest kwestią bezsporną, że przeprowadzenie kwalifikacji danego gruntu znajdującego się pod wodami jeziora do wód płynących lub stojących wymaga wiadomości specjalnych. Z sporządzonej w sprawie ekspertyzy Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Centrum Limnologii – w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2011r. (k.36-43 akt administracyjnych organu I instancji) jednoznacznie wynika, że jezioro Krzemień jest śródlądową wodą powierzchniową płynącą w rozumieniu art.5 ust.3 pkt 1b ustawy Prawo wodne.
Podkreślić należy, że ekspertyza ta została sporządzona przez Państwowy Instytut Badawczy, a jednym z merytorycznych zakresów działania Instytutu jest działanie w zakresie dziedziny limnologii (nauki o jeziorach), zaś jednym z głównych zadań jest wydawanie opinii i ekspertyz z dziedzin będących przedmiotem działalności Instytutu. Celem przedmiotowej ekspertyzy było ustalenie, czy wody jeziora [...] - zgodnie z przepisami ustawy Prawo wodne zalicza się do wód płynących, czy stojących. Podkreślić należy, że z dokumentu tego jednoznacznie wynika, że wody jeziora [...] zaliczone zostały do wód powierzchniowych płynących w rozumieniu przepisu art.5 ust.3 ustawy Prawo wodne. To wskazanie w opinii wprost na stosowny przepisy prawa wodnego dodatkowo potwierdza, że ustalenie charakteru wód nastąpiło wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy Prawo wodne, a nie ust.6 pkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Tym samym to nie precyzyjne stanowisko Sądu I instancji co do rozumienia ust.6 pkt 2 załącznika (zawarte na str.11 uzasadnienia), wbrew podnoszonym argumentom w skardze, nie miało żadnego wpływu na przeprowadzoną kontrolę zaskarżonej decyzji. Pracownicy Instytutu w czasie wizji stwierdzili, że jezioro posiada dwa stałe dopływy po stronie zachodniej i wschodniej, oraz jeden odpływ po stronie północnej, ponadto dokonano również pomiaru natężenia przepływu w poszczególnych ciekach, a wyniki tych badań wraz ze zdjęciami zostały dołączone do ekspertyzy z dnia [...] sierpnia 2011r..
Ponadto organ I instancji w dniu [...] grudnia 2012r. przeprowadził oględziny terenu polegające na obejściu jeziora, w czasie których również stwierdzono, że jezioro posiada dopływy jak i odpływ, który łączy jezioro z rzeką Wartą, co zostało potwierdzone w protokole i zdjęciach. Ustalenia te dodatkowo potwierdzają treść ekspertyzy sporządzonej przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Centrum Limnologii w Poznaniu. Stąd też podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art.145§ 1pkt 1 lit.c p.p.s.a w związku z art.7, art.77 § 1, art.80 k.p.a są niezasadne.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną.