Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 423/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego grzywnę w wysokości 1.000 zł w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/08.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Prawomocnym wyrokiem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1009/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Szefa ABW z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu Z. Ś. ze służby.
W dniu 20 stycznia 2009 r. skarżący skierował do Szefa ABW wezwanie do wykonania wyroku. Postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] organ wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] września 2007 r. W wyniku wznowienia przedmiotowego postępowania, Szef ABW w dniu [...] marca 2009 r. wydał decyzję o nr [...] o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2007r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzając organowi grzywnę za niewykonanie wyroku stwierdził, że akta administracyjne sprawy II SA/Wa 1009/08 wraz z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone organowi w dniu 21 stycznia 2009 r. Postanowienie o wznowieniu postępowania zostało przez Szefa ABW wydane w dniu [...] marca 2009 r., a więc z uchybieniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a.
Sąd I instancji podkreślił, iż wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego nie załatwia sprawy administracyjnej, lecz stwierdza jedynie formalną dopuszczalność badania przesłanek wznowieniowych. Decyzję w sprawie wydano zaś dopiero w dniu [...] marca 2009 r., już po wniesieniu skargi o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku. Analiza akt sprawy, w ocenie WSA, nie wskazywała na szczególnie skomplikowany charakter sprawy, uzasadniający jej rozpatrzenie w terminie dwumiesięcznym. Ponadto organ nie wskazał przyczyn opóźnienia w rozpatrzeniu sprawy oraz nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia, zgodnie z postanowieniami art. 36 § 1 k.p.a
Skoro zatem Szef ABW nie załatwił sprawy w wymaganym terminie procesowym, a rozstrzygnięcie podjął dopiero po wniesieniu skargi, to w myśl art. 154 § 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pozostawał on w bezczynności.
Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniósł Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez:
- niewłaściwe zastosowanie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." do sytuacji, w której organ administracji po wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zobowiązującego do rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności wznowienia postępowania – zgodnie z jego wskazaniami – wydał postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego przed wniesieniem skargi o ukaranie grzywną;
- art. 154 § 3 a contrario P.p.s.a., a w konsekwencji zaniechanie oddalenia skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. pomimo wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. przed wniesieniem skargi o ukaranie grzywną w sytuacji, w której skarżący pomimo wykonania wyroku opierał skargę.
W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie wskazał, że dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania "wszczęło" postępowanie i dopiero od tej daty zaczął biec termin, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Tym samym do dnia wydania postanowienia o wznowieniu organ administracji nie mógł owemu terminowi uchybić. Z kolei decyzja rozstrzygająca istotę sprawy została wydana po 2 tygodniach od wszczęcia postępowania, zatem termin, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. – wbrew twierdzeniom sądu – został zachowany.
Ponadto w niniejszej sprawie wykonanie wyroku polega na rozstrzygnięciu wniosku o wznowienie postępowania, zatem wydanie postanowienia przesądza o wykonaniu wyroku. Postanowienie wydane zostało w dniu [...] marca 2009 r., a skarga datowana jest na dzień 11 marca 2009 r. Zestawienie powyższych dat prowadzi do wniosku, iż wykonanie wyroku nastąpiło nie tylko przed wniesieniem, ale nawet przed sporządzeniem skargi o ukaranie grzywną. W tej sytuacji nie było podstaw do wydania orzeczenia o ukaraniu grzywną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. Ś. wniósł o jej oddalenie, podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu sąd bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zasadniczą przesłanką do zastosowania art. 154 P.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny obliczonej zgodnie z § 6 tego przepisu jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności pomimo uprzedniego wyroku sądu. Stan bezczynności w sytuacji określonej w art. 154 § 1 P.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy organ w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek wyroku sądowego, mimo terminu określonego w ustawie nie rozpoznaje sprawy, natomiast niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt temu organowi (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2004 r., s. 226).
Z akt sprawy wynika, że skarga zawierająca żądanie wymierzenia grzywny organowi administracji publicznej wniesiona została w dniu 11 marca 2009 r. Decyzja, która stanowiła załatwienie sprawy określonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1009/08 wydana została w dniu [...] marca 2009 r., a zatem już po wniesieniu przez Z. Ś. skargi. Okoliczność ta w świetle przepisu art. 154 § 3 P.p.s.a. nie mogła stanowić podstawy do oddalenia skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny ani do umorzenia postępowania, albowiem w przypadku skargi opartej na tym przepisie, nie ma znaczenia fakt, że organ administracji publicznej wydał rozstrzygnięcie w sprawie, jeżeli skarga została wniesiona przed wydaniem tego rozstrzygnięcia.
Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 154 § 1 P.p.s.a. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2008 r. uchylający decyzje I i II instancji o odmowie wznowienia postępowania wraz z aktami administracyjnymi został doręczony organowi w dniu 21 stycznia 2009 r. Tym samym termin do załatwienia sprawy upływał z dniem 20 lutego 2009 r. Nawet w przypadku przyjęcia, iż wydanie w dniu [...] marca 2009 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego przesądziło o wykonaniu wyroku to, jak zasadnie wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, zostało ono wydane z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Przy czym organ nie wskazał przyczyn opóźnienia w rozpatrzeniu sprawy oraz nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Niezachowanie powyższego trybu postępowania wskazuje na bezczynność organu, bowiem w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, do których był zobowiązany.
Wymierzenie grzywny znajdowało w tej sytuacji dostatecznie uzasadnioną podstawę.
Z powyższych względów należało uznać, że skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.