Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z ewidencji gruntów i budynków.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 28 kwietnia 2009 r. strona skarżąca zwróciła się do Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej z wnioskiem o udzielenie informacji czy A.K. jest właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości, a jeśli tak to o udostępnienie odpowiednich danych, tj. adresu nieruchomości i numeru Księgi Wieczystej. Fundusz wskazał, że dane te są wierzycielowi niezbędne "dla dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego poprzez wskazanie komornikowi majątku (nieruchomości), z którego będzie mógł skutecznie prowadzić egzekucję". Do wniosku dołączono kserokopię stanowiącego tytuł wykonawczy wyroku Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 19 listopada 1998 r. sygn. akt [...].
Postanowieniem z dnia 5 maja 2009 r. Prezydent Miasta Bielska-Białej odmówił Funduszowi udostępnienia wnioskowanych danych. W uzasadnieniu organ wskazał, że występując o wypis z operatu ewidencji gruntów i budynków wnioskodawca zgodnie z art. 24 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) jest zobowiązany wykazać interes prawny do jego uzyskania. Złożony przez Fundusz wniosek nie wskazuje takiego przepisu natomiast stanowi żądanie wskazania nieruchomości dłużnika. Ustalenie zaś majątku dłużnika należy do właściwości sądu – w postępowaniu o wyjawienie majątku oraz do komornika w postępowaniu egzekucyjnym.
Fundusz wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że prowadzenie przez wnioskodawcę postępowania egzekucyjnego nie stanowi normy prawa materialnego, zatem nie stanowi o interesie prawnym. Informacje z ewidencji gruntów o charakterze podmiotowym mogą być udzielone wnioskodawcy tylko wówczas, gdy wykaże on swój interes prawny w uzyskaniu takiej informacji.
Fundusz złożył skargę na powyższe postanowienie organu odwoławczego.
Oddalająca skargę wymienionym na wstępie wyrokiem Sąd I instancji wyjaśnił, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne (art. 24 ust. 2 prawa geodezyjnego i kartograficznego). Jawność, o której mowa, ograniczona jednak została przez wyłączenie informacji o właścicielu gruntu, budynku bądź lokalu oraz o jego adresie bądź siedzibie. Dane osobowe z ewidencji również mogą zostać udostępnione, jednak w szczególnym trybie i formie, jedynie w razie spełnienia przewidzianych prawem przesłanek. Uzyskanie tych danych w przypadku podmiotu nie władającego obiektem i nie będącego organem administracji publicznej jest uzależnione od wykazania własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich wydanie i to interesu związanego z gruntami, budynkami i lokalami.
W ocenie Sądu I instancji, skarżący Fundusz, który nie wskazał przepisu prawa uprawniającego go do uzyskania żądanych danych (np. obligującego go do przedłożenia urzędowego potwierdzenia określonych faktów), nie legitymuje się interesem prawnym i w tej mierze Sąd I instancji podzielił pogląd organów. Nie można bowiem uznać za przepisy uzasadniające interes prawny strony norm proceduralnych regulujących w Kodeksie postępowania cywilnego kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego. Ponadto przedmiotem żądania Funduszu nie jest uzyskanie informacji o konkretnych, wskazanych przez nią gruntach, budynkach lub lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego skarżącej majątku nieruchomego dłużnika. Do tego zaś nie są właściwe orzekające w sprawie organy lecz komornik i – w pewnych sytuacjach – sąd powszechny. W szczególności służy temu postępowanie o wyjawienie majątku dłużnika regulowane przepisami art. 913–920 kodeksu postępowania cywilnego.
W konsekwencji fundusz może realizować swoje prawa, jako wierzyciel, w innym, przewidzianym przez ustawodawcę szczególnym trybie, nie zaś w drodze domagania się wyjawienia majątku dłużnika od organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Ujawnienie majątku dłużnika należy bowiem do sfery postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie do procedury postępowania administracyjnego, w tym, w trybie wydawania zaświadczeń o stanie posiadania osób trzecich.
Dodatkowo Sąd I instancji wskazał na nietrafność zarzutów odnoszących się do nierespektowania przez orzekające w sprawie organy wskazanych przez skarżącego przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Normy te nie stanowią bowiem podstawy działania organów administracji publicznej.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Fundusz zarzucił naruszenia art. 174 Konstytucji RP poprzez niewykonanie polecenia sądu udzielenia pomocy w realizacji wyroku. Zarzucił także naruszenie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wierzyciel ubiegający się o zaświadczenie z ewidencji gruntów dotyczące stanu posiadania dłużnika i legitymujący się tytułem egzekucyjnym w postaci orzeczenia sądu opatrzonym klauzulą wykonalności oraz postanowieniem organu egzekucyjnego o bezskuteczności egzekucji oraz wskazujący na przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nakładające na niego obowiązek wskazania majątku, z którego prowadzona ma być egzekucja, nie ma interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu tego stanu posiadania.
Mając powyższe na uwadze Fundusz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że skarżący Fundusz w trybie udzielania informacji żąda w rzeczywistości poszukiwania majątku dłużnika, w stosunku do którego posiada wierzytelność pieniężną, a nie udzielenia informacji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjęte jest jednak (por. wyroki NSA z 22 lutego 2007 r. sygn. I OSK 560/06 i z dnia 23 września 2010 r. I OSK 1553/09), że postępowanie regulujące wydawanie zaświadczeń (art. 217–220 k.p.a.) nie służy poszukiwaniu i ujawnianiu majątków dłużników. Do tego służą bowiem przepisy egzekucyjne zawarte w Kodeksie postępowania cywilnego, a w szczególności wskazany tam tryb wyjawiania majątku dłużnika (art. 913 i nast. k.p.c.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie i zgodnie z obowiązującym prawem wskazał, że treść żądanych przez skarżącego informacji dotyczy zarówno nieruchomości należących do A.K. jak i informacji dotyczących samego dłużnika.
Te ostatnie informacje, zgodnie z art. 24 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania zaskarżonego postanowienia, podlegają szczególnej ochronie i mogą być udostępnione z wyjątkami wskazanymi w ustawie tylko podmiotom, które wykażą swój interes prawny w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie ustalił, że strona wnosząca skargę kasacyjną nie wykazała istnienia po jej stronie takiego interesu. Przedmiotem jej żądania nie było bowiem uzyskanie urzędowego poświadczenia określonych faktów, jak o tym stanowi art. 217 k.p.a., lecz uzyskanie informacji z ewidencji gruntów, a zatem nie informacji o konkretnych, wskazanych przez stronę skarżącą gruntach, budynkach czy lokalach, lecz poszukiwanie nieznanego majątku nieruchomego określonego dłużnika.
Należy więc uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył wskazanego w podstawie skargi kasacyjnej przepisu art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. stanowiącego, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Strona skarżąca nie wykazała też w jaki sposób Sąd I instancji naruszył przepis art. 174 Konstytucji RP stanowiący, że Sądy i Trybunały wydają wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać więc za nieuzasadnione. Skutkuje to oddalenie tej skargi zgodnie z art. 184 p.p.s.a.