Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 1243/14 oddalił skargę H. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 1994 r., nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku H. B., stwierdził, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie z dnia [...] maja 1952 r., nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom B.i J. małż. B. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. Kw nr [...] /dot. nazwa nr [...] dz. 1/ w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...] oraz udziałów przypadającym tym lokalom w części budynku i jego urządzeń, które służą do użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowania wieczyste nabywcom tych lokali wydane zostało z naruszeniem prawa, a w pozostałej części stwierdził jego nieważność. Jak wynika ze strony 4 decyzji została ona skierowana m.in. do H. B., wnioskodawcy postępowania.
W dniu 22 sierpnia 2013 r. do Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wpłynął wniosek H. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] czerwca 1994 r.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził niedopuszczalności ww. wniosku.
Organ odwoławczy podał, że w niniejszej sprawie wystąpiła przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności odwołania - wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r.
Zdaniem Ministra, okolicznością mającą istotne znaczenie przy badaniu kwestii dopuszczalności złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest to, że decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa była skierowana do kilku stron. Zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie ukształtowało w konsekwencji prawa i obowiązki nie tylko wnioskodawcy, tj. H. B., ale także innych osób, które uzyskały w toczącym się postępowaniu status strony. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa weszło do obrotu prawnego. W aktach sprawy znajdują się bowiem zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r. Minister zaznaczył, że zwrotne potwierdzenie odbioru doręczenia decyzji wnioskodawcy nie zawiera podpisu, ale znajdujące się w aktach własnościowych dokumenty w sposób nie budzący wątpliwości potwierdzają, iż decyzja ta została również prawidłowo doręczona H. B..
Organ odwoławczy wskazał następnie, że decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r., z chwilą doręczenia jej stronom postępowania, wywołała określone skutki prawne, wpływając na prawa i obowiązki jej adresatów. Zachodząca potrzeba ochrony pewności prawa w stosunku do pozostałych stron postępowania, wynikająca z art. 16 k.p.a., powoduje, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony po przeszło 19 latach należy uznać za niedopuszczalny. Nie jest możliwe po tylu latach wzruszenie decyzji przy pomocy zwykłego środka odwoławczego, jakim jest niewątpliwie określony w art. 127 § 3 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skoro nawet nadzwyczajne środki weryfikacji decyzji przewidują w tym zakresie pułap czasowy dla ich zastosowania, tj. w przypadku instytucji wznowienia postępowania, w zależności od wagi uchybienia, 10 lub 5 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, w przypadku zaś instytucji stwierdzenia nieważności upływ 10 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji w przypadku niektórych wad skutkuje niemożnością stwierdzenia jej nieważności.
Od postanowienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 7 lutego 2014 r. H. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie jest uzasadniona mimo, że niektóre zarzuty skargi zasługiwały na uwzględnienie.
Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie brak dowodu na to, iż decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. została doręczona mu w sposób, o którym mowa w art. 39 k.p.a. (np. poprzez doręczenie za pośrednictwem poczty lub za pośrednictwem pracownika organu w siedzibie Ministerstwa). Nie ma również dowodu na to, aby kwestionowana decyzja została skarżącemu ustnie ogłoszona bowiem brak w aktach sprawy protokołu, o którym mowa w art. 67 § 2 pkt 5 k.p.a. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że przesyłka pocztowa została nadana za pośrednictwem poczty w dniu 15 czerwca 1994 r. (nr nadawczy 48778), jednakże na "zwrotce" brak podpisu skarżącego kwitującego odbiór tej decyzji.
Wobec tego błędne jest stanowisko Ministra Infrastruktury i Rozwoju, że w niniejszej sprawie miało miejsce doręczenie skarżącemu powyższej decyzji. Sąd zauważył, że uszło uwadze organu, iż czym innym jest formalne doręczenie decyzji w trybie przepisów Rozdziału 8 Działu I k.p.a., a czym innym pozyskanie egzemplarza tej decyzji przez pełnomocnika skarżącego z innych źródeł, które nie rodzi skutków prawnych, związanych z uruchomieniem terminu do wniesienia środka odwoławczego. Minister Infrastruktury i Rozwoju pominął to, że skarżący konsekwentnie zaprzecza, aby kiedykolwiek przedmiotowa decyzja została mu doręczona.
Sąd uznał jednak, że zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Wskazał, że jednym z przypadków obligujących organ odwoławczy do zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. jest wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem 14 – dniowego terminu do jego wniesienia (art. 129 § 2 w zw. z art 127 § 3 k.p.a.). W przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym brało udział wiele podmiotów i niektórym osobom została doręczona decyzja kończąca postępowanie w pierwszej instancji, osoba, która uważa, że została pozbawiona udziału w postępowaniu np. poprzez niedoręczenie jej decyzji pierwszoinstancyjnej, może wnieść odwołanie/wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 – dni, liczonym od najpóźniejszej daty doręczenia decyzji osobie, którą organ uznał za stronę postępowania. Decyzja administracyjna wchodzi do obrotu prawnego nawet wówczas, gdy została doręczona jakiemukolwiek podmiotowi zewnętrznemu, nawet, gdy ów podmiot nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a..
Jeżeli osoba twierdząc, że została pozbawiona udziału w postępowaniu, uchybi temu terminowi, wówczas może domagać się wznowienia postępowania administracyjnego, z powołaniem się na przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Takie stanowisko wypracowane w praktyce orzeczniczej realizuje zasadę trwałości decyzji administracyjnych, o której mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Decyzja organu administracji uzyskuje bowiem w rozsądnym terminie walor ostateczności, co zamyka postępowanie administracyjne prowadzone w trybie zwykłym i stabilizuje skutki prawne jakie decyzja wywołuje. Z drugiej strony osoba, która uważa, że nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym we wszystkich lub niektórych jego stadiach (np. nie doręczono jej decyzji) ma możliwość obrony swoich praw poprzez żądanie wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Sąd wskazał, że istotne znaczenie dla niniejszej sprawy miało to, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie mógł być rozpatrywany merytorycznie. Środek odwoławczy wniesiony przez skarżącego od decyzji wydanej kilkanaście lat wcześniej jest spóźniony przez co nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w rozumieniu art. 134 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że najpóźniejszą datą doręczenia decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. jest dzień 22 czerwca 1994 r.
W tym dniu decyzję doręczono m.in. H.S. (właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] i współużytkownikowi wieczystemu gruntu, którego decyzja dotyczyła). Wobec tego termin na wniesienie przez H. B. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął z dniem 6 lipca 1994 r. Od dnia 7 lipca 1994 r. decyzja ta stała się ostateczna.
Sąd dostrzegł to, że w decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. zostało zawarte błędne pouczenie, co do prawa wniesienia od decyzji skargi do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie nie miał jednak zastosowania art. 112 k.p.a, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek z osób wskazanych w rozdzielniku egzemplarzy decyzji zastosowała się do tego błędnego pouczenia - skorzystała z prawa do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Wobec tego, zdaniem Sądu, Minister Infrastruktury i Rozwoju na tle stanu faktycznego niniejszej sprawy prawidłowo zastosował przepis art. 134 k.p.a. Trafnie zarzucił skarżący, że w niniejszej sprawie nie wystąpił przypadek niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a stan faktyczny sprawy uprawniał organ odwoławczy jedynie do oceny, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego. Tego rodzaju uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, skoro w obu tych przypadkach skutek jest taki sam – postępowanie odwoławcze zostaje zakończone na etapie wstępnym, a środek odwoławczy nie jest rozpatrywany merytorycznie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zwrócił uwagę, że nie jest tak jak twierdzi skarżący, że w każdym czasie, nawet po upływie kilkunastu lat, można złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji, która weszła do obrotu prawnego. Przyjęcie takiego stanowiska świadczyłoby o tym, że zbędna jest możliwość weryfikacji decyzji w trybie wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Strona pozbawiona udziału w całym postępowaniu administracyjnym lub pewnym jego stadium mogłaby bowiem w każdym czasie złożyć wniosek o doręczenie decyzji pierwszoinstancyjnej, a następnie złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Sądu, brak doręczenia decyzji jednej ze stron nie świadczy o tym, że decyzja, nawet po upływie długiego czasu, nie stała się ostateczna. Przeciwnie, taka decyzja uzyskała walor ostateczności, a jej weryfikacja z tego powodu jest możliwa w ramach trybu nadzwyczajnego – instytucji wznowienia postępowania, uruchamianego jedynie na wniosek strony, która uważa, że bez własnej nie brała udziału w całym postępowaniu lub pewnym jego stadium (art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 147 k.p.a.), złożony w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.).
Natomiast poza zakres niniejszej sprawy wykraczały ustalenia, który podmiot wymieniony jako adresat w decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. był w rzeczywistości stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Ocena terminowości wniesienia środka odwoławczego w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. oparta jest na przesłance o charakterze formalnym, natomiast przesłanka posiadania interesu prawnego do bycia stroną postępowania administracyjnego ma charakter materialnoprawny. Wobec tego Minister Infrastruktury i Rozwoju, wydając rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. nie oceniał, czy adresaci decyzji z 1994 r. mieli status stron postępowania nieważnościowego w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł H. B., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1. naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art 6 k.p.a. poprzez brak rzeczywistej kontroli legalności postanowienia poprzez niewskazanie podstawy prawnej uzasadniającej stwierdzenie, że postanowienie odpowiada prawu, oraz poprzez brak wskazania podstaw prawnych twierdzeń Sądu zawartych w wyroku,
- 2. naruszenie art 151 p.p.s.a. w zw. z art 110 k.p.a. i art 16 k.p.a. w zw. z art 129 §2 k.p.a. w zw. z art 127 §3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek błędnego powiązania pojęcia "wejścia decyzji do obrotu prawnego" z pojęciem "ostateczności decyzji", podczas gdy przepisy prawa łączą pojęcie ostateczności decyzji z upływem terminu od doręczenia decyzji podmiotowi, któremu przysługuje środek zaskarżenia,
- 3. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. i art. 146 §2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek przyjęcia, że w wypadku niedoręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu administracyjnym zastosowanie znajduje instytucja wznowienia postępowania, podczas gdy instytucja ta nie dotyczy decyzji, które nie są ostateczne, zaś niedoręczenie decyzji jako czynność dokonywana po jej wydaniu nie mogłaby być w żadnym przypadku podstawą uchylenia decyzji na skutek wznowienia postępowania,
- 4. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 16 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek stwierdzenia, że decyzja staje się ostateczna pomimo braku doręczenia wskutek upływu czasu, podczas gdy jedynym przepisem regulującym kwestię ostateczności decyzji jest art. 16 k.p.a. łączący walor ostateczności decyzji z przysługiwaniem środków zaskarżenia od decyzji,
- 5. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji stwierdzenia przez Sąd uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo, że postanowienie stwierdzało niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,
- 6. naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 129 §2 k.p.a. w zw. z art 127 §3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi z uwagi na stwierdzenie przez Sąd uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pomimo niedoręczenia skarżącemu decyzji, podczas gdy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy biegnie od dnia, w którym podmiotowi uprawnionemu do jego złożenia doręczono decyzję,
- 7. naruszenie art 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 §1 k.p.a., art. 11 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na skutek odwrócenia reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w zasadach ogólnych kpa, tj. stwierdzenie - wbrew wnioskom wynikającym z zasad ogólnych - że stronę postępowania administracyjnego obciążają konsekwencje wadliwości postępowania organu administracji publicznej.
W oparciu o powyższe, skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto skarżący kasacyjnie wniósł o wskazanie, mając na uwadze art.190 p.p.s.a., że jedyną regułą określającą początek biegu terminu na złożenie zwyczajnego środka zaskarżenia jest reguła wskazująca, że termin ten biegnie od dnia doręczenia, stronie uprawnionej do złożenia środka zaskarżenia, orzeczenia wydanego w postępowaniu administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Dokonując kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji z dnia 18 listopada 2014 r., Naczelny Sąd Administracyjny miał na uwadze, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) w postępowaniu kasacyjnym rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej następuje w granicach skargi kasacyjnej przy uwzględnieniu z urzędu przesłanek nieważności postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Skargę kasacyjną oparto na podstawie określonej w art.174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając naruszenie przepisów postępowania. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do próby wykazania błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że pomimo braku doręczenia H. B. decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. istnieją podstawy do uznania, że decyzja ta stała się ostateczna, a także że niedoręczenie tej decyzji jednej ze stron postępowania administracyjnego jest przesłanką do wznowienia postępowania, nie zaś do występowania z wnioskiem o jej doręczenie i z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy od wymienionej decyzji, jako decyzji nieostatecznej.
Na wstępie rozważań należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w aktach administracyjnych sprawy brak dowodu na skuteczne prawnie doręczenie H.B. decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. Okoliczności wskazane przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia niewątpliwie wskazują na to, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi H. B. – M.T., czy to przez doręczenie pocztowe, czy przez osobisty odbiór, lecz nie ma na tę okoliczność dowodu ani doręczenia pocztowego, ani osobistego pokwitowania decyzji. Potwierdzeniem otrzymania przez pełnomocnika H. B. decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. są jedynie znajdujące się w aktach postępowania administracyjnego pisma M.T.: z dnia 7 września 1994 r. i z dnia 2 sierpnia 1995 r., wskazane również w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Jest to jednak, jak słusznie ocenił Sąd pierwszej instancji, niewystarczające dla przyjęcia prawidłowego doręczenia decyzji pełnomocnikowi H. B., ani też H. B., a to wobec braku jego podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji.
W tych okolicznościach powstaje pytanie, czy decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z [...] czerwca 1994 r. stała się ostateczna. Jak wynika z rozdzielnika decyzji, a także zwrotnych potwierdzeń jej odbioru została ona doręczona: S. R., J. i F.M., H. S., S.G., Urzędowi Rejonowemu, Urzędowi Dzielnicy Gminy Warszawa Żoliborz, Urzędowi m.st. Warszawy. Decyzja ta weszła zatem do obrotu prawnego, zaś walor ostateczności uzyskała z upływem terminu do jej zaskarżenia liczonego według ostatniego z doręczeń, czyli doręczenia dla H. S..
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zatem przyjął, że wskazana wyżej decyzja z dnia [...] czerwca 1994 r. stała się ostateczna z dniem 7 lipca 1994 r. Nastąpił bowiem upływ terminu do wniesienia odwołania dla podmiotów, którym doręczono decyzję. W tej kwestii niezasadne są wywody skarżącego kasacyjnie dotyczące interpretacji art.16 k.p.a., w zw. z art. 151 p.p.s.a., a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.110 k.p.a. i art.16 k.p.a. w zw. z art.129 § 2 k.p.a.
Trafnie również Sąd pierwszej instancji wywiódł, że w sytuacji niedoręczenia decyzji stronie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania określona w art.145 §1 pkt 4 k.p.a., co wynika z treści tego przepisu. Można jedynie dla przekonania strony skarżącej poprzeć to stanowisko poglądami piśmiennictwa prawnego. W literaturze przedmiotu wskazuje się, że podstawa wznowienia określona w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. – " strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu" opiera się na dwóch przesłankach: - po pierwsze, na fakcie nie brania udziału przez stronę w postępowaniu, - po drugie: na braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych prowadzonych przez organ administracji publicznej. Chodzi o udział w czynnościach, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak też udział, w których jest przewidziany w kodeksie.
A zatem obejmuje przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak też gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach postępowania administracyjnego. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie decyzji. Przez pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu należy zatem rozumieć przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to spraw, w których występuje wielość stron, gdy jednej ze stron nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji. W takich przypadkach strona ma prawo żądać wznowienia w sprawie postępowania (tak: A. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. CH.Beck. Wydanie 7, str.643 i 644 oraz System Prawa Administracyjnego pod red.R.Hauser, Z.Niewiadomski, A.Wróbel, Wyd. CH.Beck, Warszawa 2010, tom 9, str.254, teza 38).
W kontekście powyższego nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art.151 p.p.s.a. w zw. z art.145 §1 pkt 4 k.p.a. i art.146 §2 k.p.a.
Jak wyżej wskazano decyzja Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] czerwca 1994 r. stała się ostateczna, a zatem nie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ostateczna może być weryfikowana jedynie w nadzwyczajnych, określonych przepisami prawa przypadkami. Skoro nie przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to jest rzeczą prawnie oczywistą, że był on niedopuszczalny, co organ stwierdził zaskarżonym postanowieniem zgodnie z art.134 k.p.a. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia tego przepisu, jak i poczynione dywagacje należy uznać za niezasadne.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia art.151 p.p.s.a. w zw. z art.7 k.p.a., 8 k.p.a., art.9 k.p.a., art.10 §1 i art.11 k.p.a, gdyż nie doszło w sprawie do "odwrócenia reguł postępowania administracyjnego wyrażonych w zasadach ogólnych k.p.a." W sytuacji bowiem wadliwości ostatecznych decyzji administracyjnych stronie przysługują określone środki prawne celem ich weryfikacji.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak wyroku.