Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 stycznia 2011 r. odrzucił skargę T. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. w sprawie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego oraz zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Zarząd Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy w dniu [...] kwietnia 2010 r. podjął uchwałę nr [...] o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu T. B. na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy.
Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy zarządzeniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...].
W tej sytuacji Zarząd Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy w dniu [...] maja 2010 r. podjął uchwałę nr [...] o niezakwalifikowaniu i nieumieszczeniu T. B. na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy.
O powyższej uchwale poinformowano T. B. pismem z dnia [...] czerwca 2010 r., doręczonym jej w dniu 17 czerwca 2010 r.
Pismem z dnia 21 lipca 2010 r. T. B., na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 52 §4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwała Zarząd Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy do "usunięcia naruszeń prawa poczynionych w uchwale Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] zmienionej uchwałą z dnia 27 maja 2010 r., nr [...]". W uzasadnieniu pisma skarżąca podkreśliła, że spełnia wszystkie kryteria przewidziane dla osób ubiegających się o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów lokalowych miasta.
W odpowiedzi na powyższe pismo, Zarząd Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. poinformował skarżącą, że Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy zarządzeniem z dnia [...] maja 2010 r. w ramach nadzoru nad działalnością dzielnic, stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. W przedmiotowym piśmie wskazano jednocześnie, że w dniu [...] maja 2010 r. podjęta została uchwała nr [...], która jest jedyną obecnie funkcjonującą w obrocie prawnym oraz że decyzja dotycząca niezakwalifikowania i nieumieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu nie uległa zmianie. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 13 sierpnia 2010 r.
W tej sytuacji T. B. pismem z dnia [...] września 2010 r., sprecyzowanym w dniu 3 listopada 2010 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] maja 2010 r. nr [...]. Skarga złożona została osobiście przez skarżącą w Wydziale Obsługi Mieszkańców urzędu Miasta Stołecznego Warszawy w dniu 21 września 2010 r.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że podstawę do zaskarżenia uchwały rady gminy stanowi art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przy czym Sąd zaznaczył, że do oceny zachowania terminu do złożenia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 21 lipca 2010 r. T. B. wystąpiła do Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego uchwałą z dnia 27 maja 2010 r. Odpowiedź na powyższe wezwanie doręczona została skarżącej w dniu 13 sierpnia 2010 r. Sąd stwierdził, że termin do wniesienia skargi określony w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi upływał w dniu 13 września 2010 r. Z tego względu skarga złożona w dniu 21 września 2010 r. została złożona z przekroczeniem terminu określonego w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jako spóźniona podlegała, na podstawie art. 58 §1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzuceniu.
T. B. wniosła od powyższego postanowienia skargę kasacyjną, zaskarżając postanowienie w całości. Skargę kasacyjną oparła na:
- 1. naruszeniu art. 58 § 1 pkt 2 i art. 53 §1 i 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne ich zastosowanie,
- 2. naruszeniu §24 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, poprzez pominięcie organu mającego prawo udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wywodziła, że nie otrzymała odpowiedzi na jej wezwanie Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy do usunięcia naruszenia prawa i w związku z tym w terminie wskazanym w art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy, skargę na wyżej wymienioną uchwałę na podstawie art. 3 §2 pkt 6 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wywodziła, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż skierowane do niej pismo z dnia 2 sierpnia 2010 r. Burmistrza Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy, jest odpowiedzią organu, o której mowa w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 176 w związku z art. 185 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego była skarga kasacyjna T. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 2141/10 o odrzuceniu skargi T. B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy nr [...] z dnia 27 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, pomocnymi w sprawie będą rozstrzygnięcia zagadnień prawnych, zawarte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07 (ONSAiWSA 2007 nr 3 poz.
- 70) i z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 nr 6 poz. 90).
W uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 2/07 NSA stwierdził, że "1. Przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) 2. Skarga na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu do załatwienia wezwania (art. 35 § 3 K.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania". W uchwale z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 NSA stwierdził, że "Uchwała zarządu dzielnicy m.st.
Warszawy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 §2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.)".
W sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarżąca wniosła skargę z uchybieniem terminu o którym stanowi art. 53 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). W artykule tym wskazano, że "W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa".
Zasadniczą kwestią jest ustalenie zachowania bądź uchybienia terminów dla dokonania poszczególnych czynności procesowych z jednoczesnym uwzględnieniem kompetencji organów uprawnionych w sprawie.
W dniu 21 lipca 2010 r. skarżąca skierowała do Zarządu Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu – Burmistrza Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy – została doręczona skarżącej w dniu 13 sierpnia 2010 r. i wydaje się, że od tego dnia należałoby liczyć termin do wniesienia skargi, mając na uwadze art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowisko to jest jednak błędne. Zgodnie z §6 pkt 8) uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy "W zakresie gminnych zasobów lokalowych, położonych na obszarze właściwej dzielnicy, ochrony praw lokatorów i dodatków mieszkaniowych oraz jednostek organizacyjnych m.st. Warszawy, których działalność statutowa dotyczy zarządu zasobem lokalowym, przekazuje się dzielnicom do wykonywania następujące zadania i kompetencje: rozpatrywanie i załatwianie wniosków o najem lokali m.st.
Warszawy położonych na obszarze dzielnicy, w tym lokali socjalnych, a także wydawanie skierowań do zawarcia umowy najmu tych lokali oraz potwierdzanie nabycia uprawnień po zmarłym najemcy". Jednocześnie w §3 wskazanej w zdaniu poprzednim uchwały określono, że "W zakresie zadań i kompetencji przekazanych dzielnicom m.st. Warszawa jest reprezentowane na zewnątrz przez zarząd właściwej dzielnicy". Zasadnie zatem wskazuje skarżąca, że skierowane do niej pismo z dnia 2 sierpnia 2010 r. Burmistrza Dzielnicy Praga Południe Miasta Stołecznego Warszawy, nie jest odpowiedzią organu, o której mowa w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "W przypadkach, o których mowa w art. 52 §3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa". Art. 52 §4 wskazanej w zdaniu poprzednim ustawy stanowi, że "W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania".
Skoro w sprawie właściwy organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, to termin, w którym należało wnieść skargę wynosił 60 dni od dnia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Skarżąca wniosła wezwanie o usunięcie naruszenia prawa w dniu 21 lipca 2010 r. i od tego dnia należy liczyć termin przewidziany w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin ten upłynął w dniu 19 września 2010 r. Mając jednak na uwadze, że dniem tym była niedziela, to upływ terminu nastąpił w dniu 20 września 2010 r., a więc wniesiona w dniu 21 września 2010 r. skarga została wniesiona z uchybieniem 60-dniowego terminu przewidzianego w art. 53 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mimo usprawiedliwionego, postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu, dotyczącego kwestii organu właściwego do udzielenia odpowiedzi na wezwanie o usunięcie naruszenia prawa, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu odpowiada prawu ze względu na uchybienie terminu do wniesienia skargi.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna w części nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.