Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 584/10

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1960/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, odrzucił skargę K. D. K. na pismo Burmistrza Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z uwagi na to, iż pisma wymienione w skardze nie zawierają aktów z zakresu administracji publicznej, to ich zgodność z prawem nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną złożył K. D. K., zaskarżając to postanowienie w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. 1. art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) poprzez błędne uznanie, że przedmiot skargi nie dotyczy decyzji administracyjnej,
2. 2. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.a w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 1 § 1 oraz w zw. z art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez nieprzeprowadzenie przez sąd z urzędu dowodu w postaci dokumentów z akt sprawy, w tym wniosku o zawarcie umowy najmu z dnia [...] lutego 2009 r.,
3. 3. art. 106 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 104 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 k.p.a.poprzez błędne uznanie, że pismo Burmistrza Dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] września 2009 r. oraz pismo Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie stanowią decyzji administracyjnych, podczas gdy zawarte w nich rozstrzygnięcia co do praw i obowiązków skarżącego wydane zostały w następstwie skierowania wniosku o zawarcie umowy najmu z dnia [...] lutego 2009 r.,
4. 4. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 ustawy o ustroju sądów administracyjnych poprzez niezasadne odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, podczas gdy zaskarżone akty administracyjne organów administracyjnych są niezgodne z prawem i nie mogą pozostać w obrocie prawnym,
5. 5. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi na podstawie błędnej interpretacji treści pism wskazanych w treści skargi,
6. 6. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 – 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi, bez zapoznania się z materiałem dowodowym umożliwiającym stwierdzenie, iż skarga jest dopuszczalna i zasadna,
7. 7. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że organy administracji, których decyzje zostały zaskarżone prawidłowo zbadały swoją właściwość,
8. 8. art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. poprzez nie zbadanie akt sprawy administracyjnej, w szczególności przez pominięcie wniosku o zawarcie umowy najmu z dnia [...] lutego 2009 r., nie dokonanie prawidłowej analizy zaskarżonych dokumentów, co doprowadziło do niezasadnego odrzucenia skargi.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przyjęto domniemanie właściwości sądów powszechnych. Wyjątek od tej reguły zawarty jest w treści art. 184 Konstytucji RP, zgodnie z którym "Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej (...)"

Rozwinięciem powyższego przepisu jest przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych).

Zakres kontroli działalności administracji publicznej, wykonywanej przez sądy administracyjne wyznacza natomiast art. 3 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym sądy administracyjne są właściwe do orzekania w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że odmowa dodatkowego wynajęcia samowolnie zajętej części lokalu wspólnego nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że charakter prawny aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje różnorodne działania podmiotów publicznych z wyłączeniem jednak tych działań, które rodzą bezpośrednio skutki cywilnoprawne. Tymczasem przedmiotem wniosku skarżącego była zmiana – rozszerzenie – stosunku cywilnoprawnego, jaki łączy go z m. st. Warszawa jako właścicielem nieruchomości.

Propozycja skarżącego o rozszerzenie umowy najmu poprzez dodatkowe wynajęcie na rzecz K. D. K. części lokalu wspólnego jest ofertą w rozumieniu prawa cywilnego. Natomiast odmowa zmiany zakresu umowy najmu lokalu mieszkalnego jest odrzuceniem tej oferty. Strony przedmiotowej umowy najmu łączy stosunek prawny o charakterze cywilnoprawnym. Strona domagająca się zmiany umowy najmu ma zapewnioną ochronę prawną, której może dochodzić na drodze postępowania cywilnego. To z kolei wyłącza kognicję sądu administracyjnego do rozpoznania skargi na pismo informujące o braku zgody na zmianę zakresu umowy najmu, a sprawa niniejsza jako sprawa cywilna należy do właściwości sądu powszechnego. Prawidłowo zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2010 r. odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a., z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.