Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1071/23 (dalej wyrok z 12 października 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.S. i M.B. (dalej skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania i jego umorzenia z mocy prawa (k. 28,39-42v, 46 akt sądowych).
Skargę kasacyjną od wyroku z 12 października 2023 r. wywiedli skarżący, zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie - w wypadku stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, że zachodzi wyłącznie naruszanie przepisów prawa materialnego wnoszę - o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i uznanie w całości skargi od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z [...] marca 2023 r. nr [...]; zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na ich rzecz [zwrotu] niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucili naruszenie:
- 1. art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej ppsa) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej kpa) przez nieustalenie wszystkich stron postępowania w niniejszej sprawie na dzień wydania decyzji i wyroku z 12 października 2023 r. i zapewnienia im czynnego udziału w sprawie;
- 2. art. 158 § 2 kpa przez jego niezastosowanie przez organ II instancji, w sytuacji gdy pierwotna decyzja dekretowa spowodowała nieodwracalne skutki prawne, a tym samym, organ był obowiązany do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji;
- 3. art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491, dalej ustawa nowelizująca) przez zastosowanie tej normy, w sytuacji gdy norma ta jest sprzeczna z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej Konstytucja RP);
- 4. art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP przez [ich] niezastosowanie i pozbawienie prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym;
- 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 151 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 ppsa przez brak należytej kontroli decyzji administracyjnej pod względem jej zgodności z prawem oraz pominięcie całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego, skutkujące oddaleniem skargi, w sytuacji gdy powinna ona zostać uwzględniona; bezzasadne uznanie przez sąd administracyjny, że organ nadzorczy nie naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. art. 107 § 3 kpa przez niedokonanie wyczerpujących ustaleń, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia i zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą K 2/22 z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa, jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2, a także art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP przez to, że pozbawia prawnej ochrony prawa do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (k. 59-65 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Warunkiem zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 ppsa jest stwierdzenie przez sąd związku tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania przed jednym z wymienionych w przepisie organów będzie miał charakter prejudycjalny w stosunku do sprawy sądowoadministracyjnej.
Przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich zawisła sprawa o sygn. K 2/22 o stwierdzenie, że art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, a także z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946). W uzasadnieniu swojego wniosku Rzecznik podniósł, że jego zastrzeżenia budzi przyjęte w zaskarżonym przepisie rozwiązanie intertemporalne, które nakazuje umorzenie niektórych postępowań pozostających w toku.
Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się, m.in., wokół zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej do toczącego się postępowania w niniejszej sprawie, pokrywając się zasadniczo swoim zakresem z wnioskiem Rzecznika. Pomiędzy rozpoznawaną sprawą a postępowaniem przed Trybunałem zachodzi zatem, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, związek, o którym stanowi art. 125 § 1 pkt 1 ppsa, co uzasadnia zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich.
Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 i art. 131 ppsa, zawiesił postępowanie kasacyjne.