Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 180/06 uchylił zaskarżoną przez U. G. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków od zasiłku rodzinnego.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia 1 września 2005 r. Prezydent Miasta Z., na zasadzie art. 6, art. 8, art. 20 w związku z art. 3 pkt 11 oraz art. 32 ust. 2 i art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.), odmówił przyznania U. G. prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku na dziecko, A. G., za okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. W uzasadnieniu ustalił, iż miesięczny dochód gospodarstwa domowego rodziny G. wynosi 553,53 zł na osobę i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 504 zł. W skład tej rodziny, w ocenie organu, wchodzą wnioskodawczyni, jej mąż i dwoje dzieci. Nie wliczył do rodziny I. G., która ukończyła 25 rok życia i legitymuje się orzeczeniem o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, wszak z tego tytułu rodzinie nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Po rozpatrzeniu odwołania U. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia i rozważania organu pierwszej instancji. W szczególności stwierdził, że decyzją z dnia [...] utrzymano w mocy decyzję odmawiającą przyznania odwołującej się świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką jej męża – I. G., toteż nie można jej zaliczyć do rodziny dla potrzeb niniejszej sprawy. Tymczasem osiągnięty dochód wynoszący miesięcznie [...] zł przekracza kryterium dochodowe ustalone na 2.016 zł i to o [...] zł, czyli o kwotę wyższą niż najniższy dodatek rodzinny. Dlatego prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku na małoletnią A. G. nie przysługiwało, stąd odwołanie nie mogło odnieść skutku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego. Wywiodła, że organy wadliwie ustaliły skład i dochód rodziny, co czyni błędnym kwestionowane rozstrzygnięcie.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podkreślił, iż organy powoływały się na decyzje odmawiające prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakowoż wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/GI 179/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w tym przedmiocie, podważając zasadność odmowy przyznania tego świadczenia.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało w ocenie Sądu uwzględnić to orzeczenie, które usunęło decyzję przesądzającą zagadnienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jeżeli zatem w materii świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną I. G., a co za tym idzie w zakresie liczby członków rodziny i jej dochodu sprawa jest w toku, bo w obrocie prawnym funkcjonuje zaledwie nieostateczna decyzja o odmowie przyznania tego świadczenia, zaś z motywów wspomnianego wyroku wynika możliwość odmiennego rozstrzygnięcia, za trafne uznał Sąd uchylenie również decyzji dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatku do niego. Zdaniem Sądu, w zależności od treści ostatecznej decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego winno zostać rozstrzygnięte żądanie rozpatrywane w niniejszej sprawie. Ustalenie składu rodziny G. oraz jej dochodów ma wpływ na wynik niniejszej sprawy o zasiłek rodzinny i dodatek do niego. W nowych okolicznościach sprawy wymaga ona poczynienia nowych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych w tym zakresie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 pkt 16 w związku z art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że: "błędnie ustalono strukturę rodziny poprzez wyłączenie ze składu rodziny niepełnosprawnej I. G., która ukończyła 25 lat i rodzina z tego tytułu nie otrzymuje świadczenia pielęgnacyjnego, na skutek czego dochód rodziny przekroczył ustawowe kryterium dochodowe o 198,13 zł, czyli o kwotę wyższą niż najniższy zasiłek rodzinny (WSA błędnie wskazał, iż kwota przekroczenia dotyczy dodatku rodzinnego zamiast zasiłku rodzinnego), w związku z czym nie zostały przyznane świadczenia rodzinne na dziecko, A. G.. Zdaniem Sądu niezaliczenie niepełnosprawnej I. G. do składu rodziny skutkowało wyższym dochodem rodziny w przeliczeniu na osobę, przekraczającym kryterium dochodowe. Jednocześnie Sąd powołał się na swoje orzeczenie z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt IV SA/Gl 179/06 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, w którym uznał, iż opiekun prawny w osobie U. G., jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną I. G., będącą pełnoletnim dzieckiem jej męża J. G.".
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono tok postępowania w niniejszej sprawie oraz przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Przedstawiono też analizę tych przepisów i podkreślono, iż wyrok Sądu dotyczący odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest nieprawomocny. Organy zaś prawidłowo ustaliły, iż U. G. nie spełnia ustawowych warunków do uzyskania przedmiotowych zasiłków.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając skargę kasacyjna Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki naruszenia postępowania wskazane w § 2 tego przepisu. Oznacza to, że Sąd dokonuje oceny zaskarżonego wyroku zgodnie z podniesionymi w skardze kasacyjnej zarzutami i nie posiada uprawnień do ich zmiany, poprawiania czy uzupełniania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, a więc skarga kasacyjna została rozpoznana zgodnie z podniesionym zarzutem, przy czym zarzut ten nie jest zasadny.
Sąd nie naruszył powołanych przepisów, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie wskazało na czym miałoby polegać naruszenie prawa materialnego. Przy czym powołując art. 5 ww. ustawy nie wskazano również konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, który składa się z jedenastu ustępów i zawiera również punkty.
Natomiast art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera ustawową definicję pojęcia "rodziny" i Sąd tego przepisu prawa materialnego nie naruszył. Powołane bowiem w skardze kasacyjnej uzasadnienie tego zarzutu odnosi się do przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń co do struktury rodziny, co z oczywistych względów nie odnosi się do naruszenia prawa materialnego. Wskazać przy tym należy, iż podstawą uchylenia kwestionowanej decyzji było uchylenie nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach – decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Sądu I instancji ta okoliczność spowodowała konieczność uchylenia również decyzji w niniejszej sprawie i dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego winno być rozpoznane żądanie w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
To stanowisko Sądu nie zostało zakwestionowane skargą kasacyjną, chociaż ma zasadnicze znaczenie w sprawie. Zaś brak zarzutu w tym zakresie uniemożliwia dokonanie oceny zaprezentowanego poglądu bowiem, jak to wskazano wyżej, rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do jej uzupełniania.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.