Postanowienie NSA z 19 maja 2006 r., I OSK 613/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 19 maja 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 36/06 o odrzuceniu skargi Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania

Sprawa

w sprawie zobowiązania D. K. do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia oddalić skargę kasacyjną

Skład

Sędzia NSA Zbigniew Rausz przewodniczący

Uzasadnienie

Gmina [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], którym uchylono postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] zobowiązujące D. K. do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i umorzono postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucając skargę Gminy [...] powołał się na pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 19 maja 2003 r. (OPS 1/03, ONSA 2003/4/115) zgodnie z którym powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowo-administracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Tym samym Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna jako złożona przez podmiot nie mający do tego legitymacji i orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 lutego 2006 r. złożyła [...], wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Na podstawie art. 174 pkt 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Gmina zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 50 i art. 58 § 1 pkt 6 ppsa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na odrzucenie skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż postanowienie, które zostało wydane przez Wójta Gminy [...] w dniu [...] i uchylone przez SKO nie dotyczy rozgraniczenia ale tylko kosztów postępowania rozgraniczeniowego, kosztu wynajęcia geodety, który dokonał rozgraniczenia. Wójt i każdy organ prowadzący postępowanie administracyjne ma pełne prawo, zgodnie z art. 261 i następnymi kpa, wydawać postanowienia zobowiązujące stronę do zwrotu kosztów postępowania i następnie koszty te egzekwować na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W razie sporu Gmina ma prawo bronić swych racji i interesów także przed sądem administracyjnym. Art. 50 § 1 ppsa stwierdza, że uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest KAŻDY kto ma w tym interes prawny. Przepis ten nie ogranicza prawa do skargi tylko dla stron postępowania. Oczywistym jest, że Gmina ma interes prawny i majątkowy by wyegzekwować od strony koszty postępowania rozgraniczeniowego poniesione przez Gminę w interesie strony i na jej wniosek. Gmina nie może tracić pieniędzy publicznych na wydatki będące następstwem kłótni rodzeństwa, stron postępowania rozgraniczeniowego, o majątek spadkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

W sprawie niniejszej należy podzielić pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, iż Gmina [...] nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...].

Należy bowiem stwierdzić, iż bez względu na przedmiot sprawy i jego rzeczywisty związek z interesem prawnym gminy, gmina nie jest stroną postępowania administracyjnego, w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, dotyczącej osoby trzeciej, w której decyzję wydaje wójt tej gminy; ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnieni do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego. Pojęcie strony definiują art. 28 i 29 kpa, z których wynika, ze stroną w postępowaniu administracyjnym nie może być organ powołany z mocy prawa do wydawania decyzji administracyjnej w sprawie objętej postępowaniem. Organ taki ma bowiem obowiązek wydania decyzji zgodnej z prawem niezależnie od tego, czy pozostaje ze stroną w stosunkach uzależnionych od treści decyzji. W roli tego organu nie ma miejsca na jego własny interes prawny lub obowiązek także wówczas, gdy w rzeczywistości decyzja dotyka jego praw lub obowiązków. Taka pozycja organu zapobiega równoczesnemu występowaniu w charakterze strony kierującej się własnym interesem i zabiegającej o uzyskanie korzystnej dla siebie decyzji.

Należy przy tym dodać, że na podstawie określonych kompetencji, gmina realizuje władztwo administracyjne i działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków i wtedy może występować w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Jednakże, gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania w drodze decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego.

Pogląd powyższy jest zgodny z przyjętą w tej mierze linią orzeczniczą Wojewódzkich Sądów Administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażoną m. in w powołanej przez Sąd I instancji uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawidłowo postanowieniem z dnia 15 lutego 2006 r. odrzucił skargę Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zobowiązania D. K. do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego

Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną Gminy [...] należało oddalić.