Postanowienie NSA z 6 czerwca 2008 r., I OSK 613/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 grudnia 2007r. sygn. akt II SA/Rz 819/07 o odrzuceniu skargi W. B. na opinię służbową okresową Dowódcy [...] z dnia [...] postanawia:

Skład

Sędzia NSA Anna Lech przewodniczący

Sentencja

odrzucić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 19 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 819/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę W. B. na opinię służbową okresową Dowódcy [...] z dnia [...], wskazując, że wydawanie okresowych opinii służbowych należy do sfery podległości służbowej między przełożonym a podwładnymi, które są wydawane w postępowaniu, które nie ma charakteru administracyjnego, a jedynie jest postępowaniem wewnętrznym, odrębnym i niezależnym, odbywającym się w ramach wewnętrznych struktur organów wojskowych, do którego nie mają również zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Od tego postanowienia skargę kasacyjną, zwaną "zażaleniem", złożył pełnomocnik W. B., adwokat S. S., wnosząc o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono "błędne zastosowanie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzące w efekcie do pozbawienia strony prawa do sądu, zagwarantowanego każdemu w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP".

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący dowodził o zaskarżalności do sądu administracyjnego spraw o roszczenia wynikające ze stosunku służbowego zawodowych żołnierzy.

Podniesiono, że wyczerpanie środków zaskarżenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego stanowi przesłankę dopuszczalności skargi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Dowódca [...] wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że opinia służbowa nie jest decyzją administracyjną.

Ponadto podniesiono, że rozkaz z dnia 5 lipca 2007 r. Szefa Sztabu Generalnego zwalniający skarżącego z zawodowej służby wojskowej był decyzją administracyjną, podlegającą kontroli sądowoadministracyjnej, zatem, gdyby podstawą zwolnienia skarżącego była o wydana wcześniej opinię służbową, to miał on możliwość skorzystania z odwołania się do Sadu od tej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.

Odnośnie natomiast oceny zasadności wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów procesowych, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym o szczególnym charakterze – i co za tym idzie – o szczególnych wymaganiach formalnych.

Przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, wprowadzony art. 175 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miał między innymi na celu zapewnienie temu środkowi odpowiedniego poziomu merytorycznego.

Treść art. 176 powołanej ustawy stanowi, że skarga kasacyjna powinna zawierać pewne elementy konstrukcyjne, charakterystyczne tylko dla skargi kasacyjnej, które mają charakter materialny i których brak uniemożliwia rozpoznanie sprawy, co w konsekwencji prowadzi do niedopuszczalności kasacji i odrzucenia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/4, ONSA i WSA 2004, nr 1, poz. 13).

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna oprócz wymagań określonych dla pism w postępowaniu sądowym, powinna zawierać:

• oznaczenie zaskarżonego orzeczenia,
• wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
• przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,
• wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia,
• oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Skarga kasacyjna pozbawiona powyżej wymienionych elementów jest dotknięta brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych i w związku z tym jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Braki skargi kasacyjnej w powyższym zakresie uniemożliwiają jej merytoryczne rozpoznanie, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznawać sprawy, domyślając się jedynie intencji autora skargi, mając wątpliwości interpretacyjne co do podstaw zaskarżenia, jego zakresu i formułowanych wniosków.

Zarzuty skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie sprowadzają się do stwierdzenia, że "błędnie zastosowano przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzące w efekcie do pozbawienia strony prawa do sądu, zagwarantowanego każdemu w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP". Skarga kasacyjna W. B. nie zawiera zatem wskazania przepisów, których naruszenia, zdaniem skarżącego, dopuścił się Sąd pierwszej instancji. Ogólne sformułowanie takiego zarzutu w skardze kasacyjnej jest bowiem niewystarczające (który to ogólny zarzut byłby dopuszczalny w przypadku złożenia zażalenia w rozumieniu przepisów o zażaleniu).

Zauważyć bowiem wypada, że Sąd pierwszej instancji prowadzi postępowanie polegające na ocenie legalności działania organów administracji publicznej na podstawie konkretnych przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Aby zatem skutecznie podnieść zarzut naruszenia zasady prawa do sądu należy wykazać, że sąd naruszając ściśle określone przepisy prawa wydał orzeczenie, które nie da się pogodzić z porządkiem prawnym demokratycznego państwa prawnego oraz, że w wyniku naruszenia tych konkretnie wskazanych przepisów sąd nie zapewnił skarżącemu dostępu do drogi sądowej.

W związku z tym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że wskazane wyżej braki czynią w niniejszej sprawie skargę kasacyjną niedopuszczalną, Sąd nie może bowiem domniemywać intencji autora skargi kasacyjnej, ani wnioskować, na czym strona skarżąca opiera swoje żądanie rozstrzygnięcia. Stąd też brak powyższego elementu konstrukcyjnego nie pozwala traktować przedmiotowego pisma jako skargi kasacyjnej podlegającej merytorycznemu rozpoznaniu. Inaczej mówiąc brak jednoznacznego określenia zarzutów skargi kasacyjnej powoduje, że skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.