Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2005 r. VI SA/Wa 460/04, oddalił skargę "P." Spółki z o.o. w [...], na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] [...], którą – na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w związku z art. 87 ust. 1 tej ustawy oraz art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.) – nałożono na wykonującą transport drogowy Spółkę karę pieniężną w wysokości 800 zł, gdyż podczas kontroli pojazdu samochodowego załoga nie okazała wymaganych wykresówek z urządzenia rejestrującego czas pracy kierowców, a przyrząd kontrolny działał nieprawidłowo.
Sąd podzielił stanowisko organów inspekcji transportu drogowego, że karze pieniężnej podlega podmiot wykonujący transport drogowy – nie zaś kierowca pojazdu, którym transport jest wykonywany – zatem wyłącznie przedsiębiorca, który ma stosowną licencję, niezależnie od swej winy nawet wówczas, kiedy naruszenia przepisów dopuścił się kierowca pojazdu.
Sąd uznał nadto, że wskazanie przez każdy z organów inspekcji transportu drogowego innego numeru drogi krajowej, na której przeprowadzono kontrolę pojazdu, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż nałożenie kary pieniężnej nie było zależne od rodzaju drogi, zarazem miejsce kontroli zostało określone przez podanie nazwy miejscowości.
Wnosząc skargę kasacyjną Spółka "P." jako jej podstawy przytoczyła:
- 1. "naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 p.s.a., polegające na oddaleniu skargi na decyzję administracyjną naruszającą niżej wskazane przepisy prawa materialnego i procesowego;
- 2. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87 ust. 3, art. 92 ust. 1 pkt 2 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm), w związku z art. 15 ustawy z dnia 24 czerwca 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.), poprzez uznanie, że dopuszczalne jest wymierzenie sankcji administracyjnej o charakterze prawno-karnym na przedsiębiorcę zamiast na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za nie okazanie wymaganych przez prawo dokumentów pomimo tego, że przedsiębiorca swoim działaniem nie naruszył przepisów prawa, a nadto nie ma on żadnych prawnych, ani faktycznych możliwości uniknięcia odpowiedzialności w sytuacji, gdy kierujący pojazdem (inny przedsiębiorca), stanowiącym jego własność, nie okazuje dokumentów, w które został przez przedsiębiorcę wyposażony oraz poprzez nałożenie takiej kary w sytuacji, gdy przedsiębiorca jest odpowiedzialny wyłączenie za wyposażenie kierowcy w wymagane dokumenty, w tym zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju oraz obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku;
- 3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo tego, że zachodziła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), co uprawniało Sąd do uwzględnienia skargi i stwierdzenia nieważności decyzji uwagi na skierowanie jej do osoby nie będącej stroną w sprawie tj. przedsiębiorcy będącego właścicielem kontrolowanego pojazdu, a nie do osoby kierującej pojazdem (innego przedsiębiorcy) odpowiedzialnej na zasadzie winy za nie okazanie wymaganych przez ww. przepisy prawa dokumentów;
- 4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 141 § 4 p.s.a, poprzez nie ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz błędne uznanie przez Sąd, że dla wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, obojętne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. wskazanie miejsca, w którym miało mieć miejsce naruszenie przepisów prawa oraz nie wyjaśnienie czy w niniejszej sprawie skarżący przedsiębiorca wyposażył kierujących pojazdem w wymagane dokumenty, a oni jedynie ich nie okazali, czy też kierujący pojazdem dokumentów tych nie okazali, gdyż przedsiębiorca pomimo ciążącego na nim obowiązku w wymagane dokumenty ich nie wyposażył."
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono przede wszystkim, że ustawa o transporcie drogowym odróżnia kontrolę dotyczącą przedsiębiorców od kontroli dotyczącej kierowców, stąd przedsiębiorca odpowiada tylko za własne uchybienia, nie zaś za uchybienia kierowcy, jeżeli nie zostało dowiedzione, aby uchybienie kierowcy było wynikiem zaniedbania przedsiębiorcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Kontroli organów inspekcji ruchu drogowego podlegają zarówno przedsiębiorcy, jak i kierowcy pojazdów samochodowych, wykonujący transport drogowy, jednak wykonującym transport drogowy – w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy transporcie drogowym – jest wyłącznie przedsiębiorca, gdyż – stosownie do art. 93 ust. 1 powołanej ustawy – karę pieniężną, w każdym przypadku, nakłada się właśnie na przedsiębiorcę.
Nie ma bowiem znaczenia prawnego, czy podlegającego karze pieniężnej naruszenia przepisów dopuścił się przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy, czy też kierowca, wykonujący przewozy na rzecz przedsiębiorcy, gdyż zawsze odpowiada przedsiębiorca na zasadzie ryzyka związanego z działalnością gospodarczą w zakresie transportu drogowego.
Wobec powyższego – orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.