Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Juliana Ś. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Zdrowotnych w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie realizacji ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. o zmianie ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 95 poz. 473/. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na treść art. 3 par. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przedmiocie decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie w sprawie, a także postanowień rozstrzygających sprawę do istoty, postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Sąd I instancji uznał, iż organ pozostaje w bezczynności wówczas, gdy nie podejmuje w terminie czynności, do której był zobowiązany przepisami prawa. Dlatego też zarzut skarżącego, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie realizuje ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. nie wyczerpuje ustawowych przesłanek zawartych w art. 3 par. 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący nie wskazuje bowiem aktów, decyzji, bądź czynności, które organ zobowiązany był podjąć zgodnie z art. 3 par. 2 pkt 1-4 ww. ustawy. To zaś oznacza, iż skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 par. 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Od postanowienia z dnia 3 listopada 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Julian Ś. złożył sporządzoną przez adwokata skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 3 par. 2 pkt 4 i art. 58 par. 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędną ich wykładnię. Podniósł, iż Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dopuścił się rażącej bezczynności, nieprzeliczając składnika socjalnego z kwoty bazowej od dnia 1 stycznia 1996 r. do dnia 1 stycznia 2004 r. oraz niedokonując ustawowej waloryzacji wypłaty świadczenia za IV kwartał 1995 r. Zdaniem składającego skargę kasacyjną, niewydanie stosownych decyzji spowodowało naruszenie prawa poprzez brak przepisów wykonawczych Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Dodał, iż błędne nazwanie sprawy przez skarżącego w skardze do sądu nie jest podstawą odrzucenia skargi. Sąd I instancji niezasadnie przyjął, iż nie jest to sprawa z zakresu obowiązków wynikających z ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 220 par. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
Z kolei art. 221 ww. ustawy stanowi, iż pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Stosownie zaś do par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 221 poz. 2193/ wpis od skargi kasacyjnej oraz od skargi o wznowienie postępowania wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł.
Od wniesionej przez adwokata skargi kasacyjnej Juliana Ś. nie uiszczono wpisu stałego w wysokości 100 zł. Podlega ona zatem odrzuceniu przez Sąd bez dodatkowego wezwania do uzupełnienia braku.
Nie jest to jednakowoż jedyna wada skargi kasacyjnej, skutkująca jej odrzuceniem.
Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto ustawodawca wprowadził w art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dwojakiego rodzaju wymagania, którym odpowiadać powinna skarga kasacyjna. Po pierwsze powinna czynić zadość wymaganiom formalnym, stawianym dla pisma w postępowaniu sądowym /określonym w art. 46 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Niespełnienie wymagań formalnych stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 powołanej wyżej ustawy.
Po drugie skarga kasacyjna powinna spełniać wymagania szczególne, właściwe tylko dla niej. Są to wymagania materialne i składają się na nie:
- - oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
- - przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,
- - wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Rozróżnienie wymagań formalnych i materialnych jest istotne. Braki formalne mogą zostać usunięte, wymagania materialne zaś prowadzą do niedopuszczalności skargi kasacyjnej. Są to braki, które wyłączają zakwalifikowanie pisma do skargi kasacyjnej, wykluczają dopuszczalność ich uzupełnienia, powodując niedopuszczalność kasacji /B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2003, s. 467/.
Po myśli zaś art. 183 par. 1 ww. ustawy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Oznacza to, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co powoduje, iż winny być one prawidłowo określone w samej skardze. Należy zatem powołać konkretne przepisy prawa, którym sąd uchybił, uzasadnić zarzut ich naruszenia, a w razie zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazać, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona przez Juliana Ś., a sporządzona przez adwokata, nie spełnia wszystkich wymagań materialnych, określonych w art. 176 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koniecznym warunkiem uznania, iż strona powołuje się w skardze kasacyjnej na jedną z podstaw kasacji jest wskazanie, które przepisy oznaczone numerem artykułu /paragrafu, ustępu, punktu/ ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów lub też stawiania hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy podstawa kasacji. Powołanie przez wnoszącego skargę kasacyjną, jako jedną z podstaw kasacji, art. 58 par. 1 pkt, pomijając jednak numer punktu, powoduje, iż jedna z przesłanek materialnych skargi kasacyjnej nie została zachowana.
Art. 58 par. 1 w punktach od 1 do 6 wskazuje sześć samodzielnych podstaw odrzucenia skargi. Skarżący w skardze kasacyjnej nie wskazał, którą z tych podstaw sąd I instancji naruszył, wydając zaskarżone postanowienie, co stanowi już samodzielną przesłankę odrzucenia skargi kasacyjnej.
Nie jest to jednakowoż jedyne naruszenie wymogów materialnych określonych w art. 176. Wywody bowiem skargi kasacyjnej, iż "wniknięcie w sedno sprawy prowadzi do wniosku, że jest to sprawa z zakresu obowiązków wynikających z ustawy" nie mogą stanowić uzasadnienia naruszenia przez sąd przepisów prawa procesowego, a na naruszenie takich przepisów powołuje się skarżący.
W piśmiennictwie wyrażany jest pogląd, iż spośród wymagań prawnych, jakie spełnić musi skarga kasacyjna najistotniejsze znaczenie ma przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz właściwie dobrany wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Brak jednego z tych istotnych elementów skargi kasacyjnej sprawia, iż wniesione pismo nie może być uznane za ważnie wniesioną skargę kasacyjną, co przekreśla możliwość nadania jej dalszego biegu /A. Skoczylas, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2004 r., FSK 209/04/.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 220 par. 3 w związku z art. 221 oraz art. 180 w związku z art. 182 par. 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.