Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 lipca 2004 r. (...) Wojewoda M. uchylił w całości rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta W. z dnia 2 kwietnia 2003 r. (...), mocą którego orzeczono o zwrocie na rzecz Zofii R., Stanisława R., Wojciecha R. i Zbigniewa R. nabytej na własność Państwa w 1977 r. aktem notarialnym działki nr ewid. 33, o powierzchni 1.254 m2 z obrębu 6-11-04 w W. przy ul. D. nr 59 i odmówił dokonania zwrotu wymienionej wyżej nieruchomości.
Dnia 6 października 2004 r. Wojciech R. w imieniu własnym i brata Zbigniewa R. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazaną wyżej decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie o zwrocie nieruchomości lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie wyjaśnił, iż przesyłkę adresowaną do skarżącego z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem złożono w dniu 6 sierpnia 2004 r. w placówce pocztowej Warszawa 85. W dniu 16 sierpnia 2004 r. powtórnie ją awizowano i wobec niepodjęcia jej przez adresata w terminie do dnia 23 sierpnia 2004 r. zwrócono ją do nadawcy. Przyjmując więc, że doręczenie tej decyzji nastąpiło z dniem 23 sierpnia 2004 r., a złożenie skargi w placówce pocztowej miało miejsce w dniu 6 października 2004 r., zasadny byłby wniosek o uchybieniu terminu do złożenia skargi. Przedmiotowa decyzja została jednak do skarżącego ponownie wysłana w dniu 1 września 2004 r. pocztą i doręczenie jej nastąpiło w dniu 6 września 2004 r. Zatem w tym przypadku termin do wniesienia skargi należałoby uznać za zachowany.
Postanowieniem z dnia 10 lutego 2005 r., wydanym w sprawie I SA/Wa 1696/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Wojciecha R. i Zbigniewa R. na podstawie art. 58 par. 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu Sąd, wskazał, iż decyzja adresowana do Wojciecha R. została mu doręczona w trybie art. 44 Kpa w dniu 13 sierpnia 2004 r. Termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 13 września 2004 r., natomiast skargę wniesiono w dniu 6 października 2004 r., a zatem ze znacznym uchybieniem terminu. Natomiast Zbigniewowi R., zamieszkałemu na terytorium RPA zaskarżoną decyzję doręczono w dniu 15 września 2004 r., co wynika ze stempla pocztowego, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Jako podstawę prawną wniesionej skargi kasacyjnej strona wskazała naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 par. 1 pkt 2 w związku z art. 53 par. 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na przyjęciu, iż skarga na przedmiotową decyzję została złożona po upływie terminu do jej wniesienia. Wskazane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W motywach skargi podniesiono, iż decyzja Wojewody M. została doręczona W. R. pocztą. Dokumentacja posiadana przez skarżącego, to jest: koperta ze stemplami pocztowymi, numerem decyzji oraz notatka poczyniona przez odbiorcę na kopercie, świadcząca o tym, iż odebrał on przesyłkę, nadaną na poczcie w dniu 2 września 2004 r. - w dniu 6 września 2004 r., przeczą twierdzeniu Sądu o dokonaniu doręczenia w trybie art. 44 Kpa.
Strona twierdzi jednocześnie, że nie otrzymała żadnego zawiadomienia, iż pismo, którego była adresatem zostało złożone w placówce pocztowej na okres 7 dni. Jako dowód załączono do skargi notarialnie poświadczone odpisy decyzji oraz koperty, w której owa decyzja została przesłana W. R. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Problematyka doręczania pism w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w przepisach art. 39-49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z przepisów tych wynika, iż ustawodawca wprowadził tak zwaną "kolejności doręczeń". I tak, w przypadku osób fizycznych pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy /art. 42 par. 1 Kpa/. W przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania /art. 43/. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres siedmiu dni w swojej placówce. Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w par. 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, lub gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w par. 1 art. 44 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął, iż decyzja Wojewody M. została doręczona Wojciechowi R. w trybie art. 44 Kpa w dniu 13 sierpnia 2004 r. Tymczasem z akt administracyjnych sprawy wynika, iż przedmiotowa decyzja została nadana na poczcie przesyłką poleconą w dniu 4 sierpnia 2004 r. W dniu 6 sierpnia 2004 r. koperta została opatrzona podpisem doręczyciela oraz stemplem pocztowym o treści: mieszkanie zamknięte, adresat nieobecny, awizowano UP W. 85, zawiadomienie włożono do skrzynki listowej. W dniu 16 sierpnia 2004 r. przesyłkę powtórnie awizowano i wobec niepodjęcia jej w terminie, w dniu 23 sierpnia 2004 r. nastąpił jej zwrot do organu. Na poświadczeniu odbioru, załączonym do tej koperty widnieje jednocześnie odręczna adnotacja dokonana prawdopodobnie przez pracownika organu: "w dniu 01.09.2004 r. wysłano ponownie" oraz podpis. Za tymi dokumentami załączone jest do akt administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji, opatrzone datą 6 września 2004 r. i podpisem odbiorcy.
Na tą okoliczność zwrócił uwagę Wojewoda M., udzielając odpowiedzi na skargę. Natomiast Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia o odrzuceniu skargi, ustosunkował się tylko do doręczenia w trybie art. 44 Kpa. Pominął natomiast zupełnie okoliczność doręczenia zaskarżonej decyzji adresatowi w dniu 6 września 2004 r. Nie ustalił i nie rozważył przyczyn, dla których organ ponownie podjął decyzję o przesłaniu przesyłki Wojciechowi R. Sąd uchylił się od oceny kwestii skuteczności osobistego doręczenia decyzji. Tymczasem, gdyby uznać za skuteczne doręczenie, które miało miejsce w dniu 6 września 2004 r., wówczas skargę Wojciecha R. złożoną w dniu 6 października 2004 r. należałoby ocenić, jak wniesioną z zachowaniem ustawowego terminu.
Zauważyć także trzeba, iż doręczenie zastępcze tworzy jedynie domniemanie doręczenia pisma, które można stosunkowo łatwo obalić. Wystarczy, że adresat pisma będzie stanowczo utrzymywał, że nic nie wiedział o pozostawienia mu pisma w urzędzie, ponieważ na drzwiach swojego mieszkania, czy w skrzynce odbiorczej, nie znalazł żadnej informacji o tym fakcie. Twierdzenie takie musi być jednak wiarygodne, czyli strona musi jej uprawdopodobnić.
Przytoczone wyżej uchybienia, w zakresie wszechstronnego ustalenia i rozważenia okoliczności związanych z doręczeniem decyzji skarżącemu, miały niewątpliwie istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia na podstawie art. 185 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.