Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27.11.2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] 07.2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] 05.2005 r., nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd przywołał następujący stan faktyczny i prawny:
Decyzją z dnia [...]05.2005 r. Prezydent Miasta Tarnowa orzekł o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania wznowionego postanowieniem Prezydenta Miasta Tarnowa z dnia [...] 08.2005 r. w sprawie zakończonej decyzją Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia [...] 04.1986 r., nr [...], ustalającej odszkodowanie za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa oznaczoną jako działka [...] obrębu [...] o pow. 0,2767 ha. W decyzji z dnia [...] 04.1986 r. stwierdzono między innymi, iż w chwili przejęcia właścicielem przedmiotowej nieruchomości była nieznana z miejsca pobytu A. W. Ustalona kwota odszkodowania złożona została do depozytu sądowego, o czym orzekł Sąd Rejonowy w Tarnowie, I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia 9.09.1986 r., sygn. akt I Ns [...]. W dniu 7.10.1987 r. A. W. zgłosiła się do Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w Tarnowie wnosząc o wycofanie depozytu i wypłatę należnej jej kwoty odszkodowania, oświadczając, że w trakcie postępowania odszkodowawczego przebywała za granicą.
Organ podniósł, iż następnie w roku 2001 skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] 04.1986 r., podnosząc że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po rozpatrzeniu tego wniosku Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] 01.2002 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Orzeczenie to utrzymał w mocy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] 04.2002 r., nr [...]. Wyrokiem z dnia 26.03.2004 r., sygn. akt I SA 1263/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę od powyższej decyzji, zaś skarga kasacyjna od tego orzeczenia oddalona została przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2005 r., sygn. akt OSK 1296/04.
Pismem z dnia 20.07.2005 r. A. W. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Urzędu Miejskiego w Tarnowie z dnia [...] 04.1986 r., podkreślając brak udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie rzeczonej decyzji. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania strona wyliczyła biorąc za czas rozpoczęcia biegu terminu dzień doręczenia jej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11.05.2005 r., które nastąpiło w dniu 20.06.2005 r.
Postanowieniem z dnia [...] 08.2005 r. znak: [...], na podstawie art. 149 § 1 i 2 kpa organ wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie jednakże następnie doszedł do przekonania, że postępowanie to jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Zebrane dokumenty pozwoliły ustalić, że wprawdzie A. W. nie brała udziału w postępowaniu odszkodowawczym, lecz nie dochowała ona ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Początek tego terminu, określonego przepisem art. 148 § 2 kpa, należy liczyć od dnia, w którym strona zgłosiła się do Urzędu Miejskiego w Tarnowie, w celu wypłaty przyznanego odszkodowania, co nastąpiło w dniu 7.10.1987 r., a nie od daty doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Odwołanie od decyzji z dnia [...] 05.2005 r. wniosła A. W., reprezentowana przez adwokata. W wyniku rozpoznania tego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] 07.20007 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Tarnowa, podzielając stanowisko organu I instancji.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. W. domagała się zmiany rozstrzygnięcia, wznowienia postępowania wywłaszczeniowego i ewentualnego ustalenia odszkodowania za poniesione straty materialne i moralne jej samej oraz jej rodziny. W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, niewłaściwą ocenę wiarygodności przedstawionych dowodów oraz nie objęcie zakresem rozstrzygania całokształtu dowodów w chwili wydania ostatecznej decyzji. W ocenie wnoszącej skargę termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie winien być liczony od daty wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, że instytucja stwierdzenia nieważności postępowania nie służy usuwaniu wad postępowania administracyjnego, a brak udziału strony w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż stosownie do treści art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa tj. w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Okoliczności faktyczne w niniejszej sprawie pozwalają, zdaniem Sądu I instancji, stwierdzić jednoznacznie, że skarżąca o decyzji z dnia [...] 04.1986 r. wiedziała co najmniej w dniu 7.10.1987 r., w którym zgłosiła się do Urzędu Miejskiego w Tarnowie, w celu wypłaty przyznanego tą decyzją odszkodowania. Prawidłowo zatem, w ocenie Sądu, organy obu instancji uznały, że złożenie przez skarżącą w dniu 22.07.2005 r. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 04.1986 r. nastąpiło z przekroczeniem ustawowego terminu, co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę A. W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Ze skargą kasacyjną od powyższego wyroku wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. W., reprezentowana przez radcę prawnego, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Skarga kasacyjna oparta została o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
- 1. art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przez niezastosowanie tego przepisu, poprzez niedostrzeżenie, że Urząd Miejski w Tarnowie w postępowaniu administracyjnym uznał A. W. za zmarłą i nie informował jej o toczącym się postępowaniu, wobec czego nie brała ona w nim udziału bez własnej winy, co stanowiło wadę skutkującą nieważnością postępowania w rozumieniu art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a.,
- 2. art. 148 § 1 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, przez przyjęcie, że skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie miesięcznym liczonym od dnia doręczenia jej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.05.2005 r., sygn. akt OSK 1296/04, gdyż jako osoba uznana przez organ za zmarłą nie byłą informowana o przebiegu postępowania. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną wada ta skutkowała nieważnością postępowania w rozumieniu art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach określonych w § 2. W niniejszej sprawie żaden z tych przypadków nie ma miejsca. W takiej sytuacji Sąd odwoławczy ocenia tylko zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Podkreślić trzeba, iż opierając skargę kasacyjną na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa powołana w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), autor skargi winien wskazać konkretny przepis prawa procesowego regulujący postępowanie sądowoadministracyjne i wywieść, iż naruszenie go mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tzn., że gdyby sąd, kontrolując zaskarżony akt administracyjny pod względem zgodności z prawem, wskazanego naruszenia prawa się nie dopuścił, to wyrok byłby odmienny od zaskarżonego. Zarzucając uchybienie normom proceduralnym należy także powiązać ewentualne naruszenie przepisów postępowania przed organami z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie przed sądem administracyjnym.
W przedmiotowej sprawie autor skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie powiązał ani naruszenia tych przepisów z procedurą sądowoadministracyjną, ani też nie wykazał, iż naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może odnosić się zarówno do przepisów regulujących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i do przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej w żadnym wypadku nie zmienia dyspozycji zawartej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Wielokrotnie bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśniał, że przywołanie w skardze kasacyjnej przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako podstawy zaskarżenia określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.
Podkreślić też trzeba, iż sądy administracyjne procedują na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a nie kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego też nie mogą naruszać przepisów postępowania administracyjnego, a jedynie mogą wadliwie ocenić ich ewentualne naruszenie przez organy administracji. Stąd w celu podważenia stanu faktycznego przyjętego za podstawę orzekania przez Sąd pierwszej instancji, a ustalonego przez organy niezgodnie z obowiązującą je procedurą, zawartą w kodeksie postępowania administracyjnego, należy powiązać przytoczone w skardze kasacyjnej przepisy prawa administracyjnego procesowego z odpowiednimi regulacjami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym powiązanie to wynikać powinno zarówno z treści podstawy, jak i z treści uzasadnienia. W przedmiotowej sprawie powiązanie takie nie zostało przez autora skargi kasacyjnej dokonane, co uniemożliwiło skuteczną kontrolę i ocenę zaskarżonego wyroku.
Pełnomocnik A. W. powołała się wprawdzie na art. 183 § 1 pkt 5 P.p.s.a. podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi nieważność postępowania, jednakże z treści zarzutów wynika, że nieważność ta, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, miała miejsce w postępowaniu przed organami administracji, do którego w żaden sposób nie znajduje zastosowania przywołany przepis ustawy regulującej postępowanie sądowoadministracyjne.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.