Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2006 r., II SA/Wa 1801/05, oddalił skargę Ireneusza G. wniesioną na decyzję Wojewody M. z dnia 9 sierpnia 2005 r. (...), w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z dnia 9 sierpnia 2005 r., (...) Wojewoda M. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa i art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99 poz. 1001 ze zm./ utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia 20 czerwca 2005 r., (...) o zwrocie przez Ireneusza G. nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. w kwocie 7.225,20 zł brutto w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależnie świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Złożone w dniu 23 kwietnia 2003 r. przez Ireneusza G. na karcie rejestracyjnej oświadczenie, iż jest osobą niezatrudnioną, okazało się nieprawdziwe w związku z treścią świadectwa pracy potwierdzającego zatrudnienie w. wym. w okresie od dnia 1 marca 1994 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. na podstawie umowy o pracę /świadectwo to złożono w związku z ubieganiem się o przyznanie świadczenia przedemerytalnego/. Zgodnie zaś z art. 76 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy nienależne świadczenie to m.in. świadczenie pieniężne, które zostało wypłacone na podstawie nieprawdziwego oświadczenia.
Z ustaleń organu wynika, że skarżący Ireneusz G., po okresie pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, zarejestrował się w dniu 23 kwietnia 2003 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. Starosta P. decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 r., nr 702/4/03 przyznał mu od dnia zarejestrowania tj. 23 kwietnia 2003 r. status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 597,90 zł miesięcznie na okres nieprzekraczający 12 miesięcy od dnia 1 maja 2003 r.
W dniu 12 maja 2004 r. Ireneusz G. ponownie zarejestrował się w urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego i złożył świadectwo pracy wystawione w dniu 1 maja 2004 r. przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w S. w likwidacji, potwierdzające jego okres zatrudnienia od dnia 1 marca 1994 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. w niepełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku likwidatora bez prawa do wynagrodzenia i bez prawa do urlopu.
Decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 r. Starosta P. wznowił postępowanie w sprawie ustalenia statusu bezrobotnego i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych i na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa wydał w dniu 28 czerwca 2004 r. decyzję (...), mocą której uchylił decyzję z dnia 25 kwietnia 2003 r. przyznającą Ireneuszowi G. od dnia 23 kwietnia 2003 r. status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2003 r. oraz orzekł o odmowie uznania wymienionego za osobę bezrobotną od dnia 23 kwietnia 2003 r., a także o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2003 r. W wyniku złożonego odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody M. z dnia 12 sierpnia 2004 r., (...).
W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody M. z dnia 9 sierpnia 2005 r. o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych i decyzji ją poprzedzającej, zarzucając im sprzeczność z obowiązującym prawem, nielogiczność, a także niesłuszność. Wnoszący skargę uważa, że spełnia wszystkie przesłanki do zarejestrowania jako bezrobotny, co potwierdził rejestrując się w PUP w P. w dniu 23 kwietnia 2003 r. po okresie pobierania renty i oświadczył, że nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej, ponieważ likwidował Spółdzielnię nie pobierając żadnego wynagrodzenia i zasiłek dla bezrobotnych mu się należał. Podał, że z powodu pracy w charakterze likwidatora pozbawiono go z jednej strony prawa do zasiłku a z drugiej prawa do świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga Ireneusza G. nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./ oddalił skargę.
Sąd wskazał, iż podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który w ust. 1 przewiduje, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach, świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.
Z akt sprawy wynika, że pobrane przez Ireneusza G. świadczenie pieniężne tj. zasiłek dla bezrobotnych za okres od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. w kwocie 7.225,20 zł brutto było nienależne gdyż skarżący, który zarejestrował się w dniu 23 kwietnia 2003 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. i decyzją z dnia 25 kwietnia 2003 r. przyznano mu od dnia rejestracji status bezrobotnego i prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2003 r. w istocie pozostawał w zatrudnieniu w tym czasie co, potwierdziło przedstawione przez niego w dniu 12 maja 2004 r. świadectwo pracy.
Wobec ujawnienia tego faktu w ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo uznał, że złożone przez Ireneusza G. na karcie rejestracyjnej w dniu 23 kwietnia 2003 r. oświadczenie, iż nie pozostaje on w zatrudnieniu okazało się nieprawdziwe. W konsekwencji, spowodowało to wydanie w trybie nadzwyczajnym przez Starostę P. w dniu 28 czerwca 2004 r. decyzji uchylającej decyzję z dnia 25 kwietnia 2003 r. uznającą skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 23 kwietnia 2003 r. oraz przyznającą mu zasiłek dla bezrobotnych od dnia 1 maja 2003 r. Jednocześnie decyzją tą orzeczono o odmowie uznania wymienionego za osobę bezrobotną od dnia 23 kwietnia 2003 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia 1 maja 2003 r. Ostateczna decyzja w tym przedmiocie wydana przez Wojewodę M. w dniu 12 sierpnia 2004 r., wobec jej niezaskarżenia, stała się prawomocna.
W ocenie Sądu z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych nie naruszają przepisów prawa będących podstawą ich wydania, ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Od powyższego wyroku Ireneusz G. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez przyjęcie, że skarżący rejestrując się w dniu 23 kwietnia 2003 r. jako osoba bezrobotna złożył nieprawdziwe oświadczenie, iż nie pozostaje w zatrudnieniu i tym samym wypełnił dyspozycję art. 76 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, co stanowiło podstawę nałożenia na niego obowiązku zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych w łącznej kwocie 7.225,20 zł. Zdaniem skarżącego, art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, stanowi samodzielną podstawę orzekania o zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych i to tylko w przypadkach w tym przepisie wskazanych. Powyższe oznacza, że organ orzekający o zwrocie pobranego świadczenia powinien ustalić wszystkie konieczne do rozstrzygnięcia przesłanki, w tym konkretnym przypadku, konieczne zatem było ustalenie, że Ireneusz G. uzyskał świadczenie na podstawie nieprawdziwego oświadczenia lub sfałszowanego dokumentu, albo też w wyniku wprowadzenia w błąd Urzędu Pracy w P. W rozpatrywanej sprawie nic takiego jednak nie miało miejsca. Skarżący z mocy uchwały członków Spółdzielni został powołany na likwidatora spółdzielni bez wynagrodzenia oraz bez prawa do urlopu. W ocenie skarżącego zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym powołanie na likwidatora oznacza powołanie osoby do przeprowadzenia “likwidacji", a zatem osiągnięcie określonego skutku w postaci prawnej i faktycznej likwidacji spółdzielni. Zgodnie z art. 22 par. 1 Kp przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Umowa, która łączyła skarżącego ze Spółdzielnią nie była umową o pracę. Nie wyznaczono mu ani miejsca, ani czasu świadczenia pracy, nie ustalono mu także wynagrodzenia za nią. W ocenie skarżącego świadectwo pracy z dnia 30 maja 2004 r. nie stanowi dowodu, że skarżący pozostawał w stosunku pracy.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że poza przypadkami określonymi w par. 2 art. 183 p.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie występują, Sąd II instancji związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie oparta została na podstawie opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. tj. zarzucie naruszenia prawa materialnego - art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez przyjęcie, że skarżący rejestrując się w dniu 23 kwietnia 2003 r. jako osoba bezrobotna złożył nieprawdziwe oświadczenie, iż nie pozostaje w zatrudnieniu, skutkiem czego został zobowiązany do zwrotu pobranego zasiłku dla bezrobotnych.
Zgodnie z powołanym art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. 2004 nr 99 poz. 1001 ze zm./ osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
Stosownie do art. 76 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, za nienależne pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.
Powołana przez skarżącego podstawa skargi kasacyjnej, sprowadzająca się wyłącznie do zarzutu naruszenia prawa materialnego w istocie oznacza, że skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji jako podstawa dokonanej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Skarga kasacyjna nie powołuje jednak w swej podstawie zarzutu naruszenia prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć znaczenie dla wyniku sprawy /art. 174 pkt 2 p.p.s.a./.
W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny związany jest ustaleniami faktycznymi, poczynionymi w zaskarżonym wyroku. Musi uznać te ustalenia za prawidłowe i na tej podstawie faktycznej ocenić zarzut naruszenia prawa materialnego. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny nie może wypowiedzieć się w kwestii, czy skarżący tak - jak twierdzi - pobierał należne świadczenie, które otrzymał na podstawie prawdziwego oświadczenia o niepozostawaniu w zatrudnieniu.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zostało podkreślone, że jeżeli strona wnosząca skargę kasacyjną nie podniosła w niej zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wówczas granicami skargi kasacyjnej /art. 183 par. 1 ustawy/ i obligowany jest do uznania za wiążącą w sprawie ocenę okoliczności faktycznych sprawy, dokonaną w zaskarżonym wyroku /por. wyrok NSA z 30.09.2005 r. I FSK 133/05 - Lex 173149/.
Z oceny tej wynika zaś, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w pełni uprawniał do stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż pobrany przez skarżącego w okresie od dnia 1 maja 2003 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. zasiłek dla bezrobotnych stanowił świadczenie nienależne w rozumieniu art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 2ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W konsekwencji takiej oceny, chybiony staje się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że w niniejszej sprawie wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Starosty P. z dnia 25 kwietnia 2003 r. w przedmiocie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, /ostateczną decyzją Wojewody M. z dnia 12 sierpnia 2004 r./ zaistniały uzasadnione podstawy do wydania decyzji będącej przedmiotem kontroli dokonanej w zaskarżonym wyroku.
Z tych względów skargą kasacyjną jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.