Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Ol 54/08, oddalił skargę A. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Olsztyna w przedmiocie wydania decyzji dotyczącej dofinansowania lampy BIOPTRON Pro.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 16 grudnia 2005 r. A. S. zwrócił się do Miejskiego Zespołu do Spraw Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w Olsztynie o dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny w postaci lampy Bioptron Pro ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w Olsztynie pismem z dnia [...] marca 2006 r. poinformował wnioskodawcę, że Komisja rozpatrzyła negatywnie jego wniosek o dofinansowanie zakupu lampy Bioptron.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r. wniesionym do Prezydenta Miasta Olsztyna A. S. zakwestionował prawidłowość rozstrzygnięcia Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych - odmowy dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego.
Prezydent Miasta Olsztyn pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. wyjaśnił wnioskodawcy tryb rozpoznawania przedmiotowego wniosku. Wskazał, że wniosek rozpatrzyła wieloosobowa komisja i podał kryteria, którymi kierowała się ta komisja. Podniósł ponadto, że limit środków z PFRON, które otrzymano na realizację ustawowych zadań, został zatwierdzony uchwałą Rady Miasta nr LVIII/768/06 z dnia 29 marca 2006 r. i jest rozdzielany stosownie do potrzeb osób uprawnionych.
W dniu 26 kwietnia 2006 r. A. S. ponownie zwrócił się do Prezydenta Miasta Olsztyna o przyznanie dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego.
W odpowiedzi organ administracji wskazał, iż wyczerpujące wyjaśnienia wnioskodawca otrzymał już w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalając skargę A. S. na bezczynność Prezydenta Miasta Olsztyna stwierdził, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącego z dnia 16 grudnia 2005 r. został rozpatrzony negatywnie przez komisję w dniu [...] marca 2006 r., o czym niezwłocznie poinformowano skarżącego pismem Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w Olsztynie. Niezadowolony z powyższego skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta Olsztyna pismem z dnia 4 kwietnia 2006 r., który udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] kwietnia 2006 r. W piśmie tym Prezydent Miasta wyjaśnił, że wniosek został rozpoznany przez wieloosobową komisję, a nie jednoosobowo - przez Dyrektora Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych. Wskazał, że limit środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które otrzymuje miasto na realizację ustawowych zadań, został rozdzielony na poszczególne zadania stosownie do potrzeb niepełnosprawnych mieszkańców miasta i zatwierdzony uchwałą Rady Miasta z dnia 29 marca 2006 r. (nr LVIII/768/06).
Podał również, jakie okoliczności bierze pod uwagę komisja rozpoznając wnioski o dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego. Komisja wniosek skarżącego rozpoznała negatywnie,, gdyż korzystał on już z tej formy dofinansowania.
W kolejnym piśmie z dnia 26 kwietnia 2006 r., kierowanym do Prezydenta Miasta Olsztyn, skarżący ponowił wniosek o przyznanie dofinansowania do zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, na które otrzymał odpowiedź pismem z [...] kwietnia 2006 r.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, iż nie można twierdzić, że organ administracji nie podjął żadnych czynności w sprawie ani też, że prowadził postępowania w sprawie. W ocenie WSA wniosek skarżącego został rozpoznany. Wprawdzie skarżący został poinformowany o sposobie rozstrzygnięcia pismem, a nie decyzją, jednakże kwestia, w jakiej formie prawnej powinna być załatwiona sprawa dofinansowania skarżącemu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny ze środków PFRON przez organ administracji publicznej, w sytuacji gdy przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, że sprawa podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, będzie rozstrzygana w odrębnym postępowaniu.
Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt I OSK 242/08, uchylający wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II SA/Ol 548/06.
W wyroku tym NSA zobowiązał Sąd I instancji do dokonania szczegółowej analizy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a następnie ustalenia, w jakiej formie sprawa skarżącego powinna być załatwiona.
W tej sytuacji WSA w Olsztynie nie uznał za zasadny zarzut skarżącego, iż organ nie wydał decyzji administracyjnej w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do tego czy sprawa winna zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, czy jedynie pismem informującym o sposobie załatwienia wniosku.
Skargę kasacyjną od wyroku wniósł A. S., zaskarżając orzeczenie w całości.
W skardze kasacyjnej zarzucono:
- 1. naruszenie prawa materialnego, tj. obrazę:
- - art. 12 § 1, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 w zw. z art. 104 § 1 i 2 kpa, przez uznanie, że organ administracji nie pozostawał w bezczynności z tego względu, że postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób odpowiadający przepisom prawa, a wniosek skarżącego, pomimo niezachowania ciążącego na organie obowiązku zakończenia postępowania w sprawie wydaniem decyzji, został rozpoznany w sposób prawidłowy i w terminie;
- - art. 104 kpa w zw. z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 96, poz. 861) przez ich niezastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy, pomijając przy ocenie bezczynności organu ocenę czy wniosek skarżącego został rozpoznany prawidłowo;
- 2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. poprzez:
- - naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i dalsze prowadzenie postępowania, mimo że w sprawie prawidłowe rozstrzygnięcia skargi na bezczynność zależało od wyniku postępowania w sprawie I OSK 242/08, ze skargi kasacyjnej A. S., którą NSA po rozpoznaniu przekazał do ponownego rozpoznania, co w istotny sposób wpłynęło na wynik sprawy, gdyż WSA w Olsztynie nie chcąc uwzględnić skargi na bezczynność stwierdził, że wiążącym co do sposobu i formy rozstrzygnięcia postępowania administracyjnego w sprawie dofinansowania zakupu lampy BIOPTRON będzie prawomocny wyrok, który zapadnie w tamtej sprawie.
Na tych podstawach wnoszący skargę kasacyjną wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w OIsztynie;
- 2. zasądzenie na rzecz wnoszącego skargę kasacyjną kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, mimo, że przedstawione zarzuty i służące ich poparciu argumenty nie w pełni znajdują aprobatę sądu drugiej instancji.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., w których to punktach ustawodawca wymienia zaskarżalne akty i czynności z zakresu administracji publicznej.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podejmuje stosownej czynności (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2000 r., sygn. akt IV SAB 153/98, LEX nr 48688). Oznacza to konieczność wydania przez organ decyzji przyznającej uprawnienie lub odmawiającej jego przyznania, bez przesądzania o jej treści w terminach określonych przez ustawodawcę
Przedstawione uwagi prowadzą do wniosku, że zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.
W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił się od analizy przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz, U. Nr123 poz.776) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002r. w sprawie określania rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr96 poz.861) i na ich podstawie nie wywiódł w jakiej formie Prezydent Miasta Olsztyna miał obowiązek odnieść się do pisma skarżącego z dnia 4 kwietnia 2006r. i z dnia 26 kwietnia 2006r..
Należy zauważyć, że Sąd I instancji dostrzegł ten problem, gdyż w uzasadnieniu wyroku wskazał, że sposób załatwiania niniejszej sprawy, czy to w formie decyzji czy też innego aktu bądź czynności, zostanie rozstrzygnięty w innym postępowaniu.
Skoro Sąd I instancji uchylił się od samodzielnego rozstrzygnięcia powyższego zagadnienia prawnego, powinien był zawiesić postępowanie w tej sprawie do czasu rozstrzygnięcia wątpliwości przez inny sąd w innej sprawi.
Tymczasem Sąd I instancji oddalił skargę, co oznacza, że nie stwierdził bezczynności organu choć, jak podniesiono w uzasadnieniu wyroku, nie wiedział w jakiej formie aktu lub czynności pismo skarżącego powinno być rozpatrzone.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kontrolowany wyrok jest niekonsekwentny. Sąd nie mógł zająć stanowiska, co do tego, czy organ jest w bezczynności czy też bezczynność nie zachodzi w sytuacji gdy nie zbadał w jakiej formie Prezydent Miasta Olsztyna powinien załatwić pisma skarżącego
Powyższe prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku na podstawie art.185 §1 P.p.s.a.