Postanowienie NSA z 22 kwietnia 2010 r., I OSK 69/10

Sąd

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 kwietnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. G.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Ol 614/09 o odrzuceniu skargi

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek przewodniczący

Sprawa

w sprawie ze skargi E. G. na pismo Prezydenta Miasta Olsztyna z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zwiększenia kwoty na dofinansowanie szkolenia bezrobotnego p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 30 listopada 2009 r. o sygn. akt II SA/Ol 614/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę E. G. na pismo Prezydenta Miasta Olsztyna z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie zwiększenia kwoty na sfinansowanie szkolenia bezrobotnego.

Jak wynika z uzasadnienia, wnioskiem z dnia 15 lipca 2008 r. E. G. jako osoba bezrobotna zwróciła się do Miejskiego Urzędu Pracy w O. o indywidualne skierowanie na szkolenie w zakresie wyrobu biżuterii artystycznej podnosząc, że po szkoleniu planuje rozpoczęcie działalności gospodarczej w tym przedmiocie.

Pismem z dnia 23 lipca 2007 r. Dyrektor Miejskiego Urzędu Pracy w O., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta O., poinformował E. G. o pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku. Podał przy tym, że zgodnie z przyjętymi kryteriami - zatwierdzonymi przez Miejską Radę Zatrudnienia w O. - Urząd sfinansuje koszty szkolenia do wysokości 2.983,98 zł., to jest do kwoty stanowiącej równowartość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia na dzień złożenia wniosku o indywidualne skierowanie na szkolenie. Wskazał ponadto, że pozostałe koszty szkolenia oraz koszty związane z zakwaterowaniem i dojazdem będzie ona zobowiązana pokryć z własnych środków.

W trakcie realizacji tego kursu - wnioskiem z dnia 10 września 2008 r. – E. G. zwróciła się do Dyrektora Miejskiego Urzędu Pracy w O. o zwiększenie kwoty przeznaczonej na szkolenie w zakresie wyrobu biżuterii artystycznej do wysokości 200% średniej krajowej.

W odpowiedzi organ wskazał, że koszt kursu "Projektowanie i wytwarzanie biżuterii I stopnia", zgodnie ze złożoną przez instytucję szkoleniową ofertą, wynosi 2.900 zł. i jest w 100% finansowany przez Urząd Pracy ze środków Funduszu Pracy. W związku z powyższym uznał, że nie ma możliwości sfinansowania kwoty kursu podanej w piśmie z dnia 10 września 2008 r.

Kolejnym pismem z dnia 29 września 2008 r. (nazwanym "odwołaniem") E. G. zwróciła się do Prezydenta Miasta O. o ponowne rozpatrzenie jej wniosku i sfinansowanie kosztów przedmiotowego szkolenia w wysokości 200% przeciętnego wynagrodzenia, wskazując na potrzebę doskonalenia zdobytych już umiejętności.

Pismem z dnia [...] września 2008r., nr [...], Prezydent Miasta O. poinformował E. G., że sprawa nie może być załatwiona zgodnie z jej oczekiwaniami z uwagi na ograniczone limitem środki Funduszu Pracy przeznaczone na aktywizację zawodową osób bezrobotnych.

W dniu 9 czerwca 2009r. E. G. zaskarżyła powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając Prezydentowi Miasta O. naruszenie prawa materialnego, poprzez ograniczenie regulaminem, obowiązującym w Miejskim Urzędzie Pracy w O., ustawowego limitu środków na sfinansowanie szkolenia oraz niezgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej gospodarowanie środkami przeznaczonymi na finansowanie szkoleń.

Odrzucając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, iż jest ona niedopuszczalna. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie.

Sąd I instancji wskazał, iż rozstrzygnięcie organu podjęte w niniejszej sprawie podlega na mocy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który dopuszcza wniesienie skargi na inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, kognicji sadów administracyjnych.

W przedmiotowej sprawie wnioskowane przez skarżącą uprawnienie wynika z art. 40 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. 2008, Nr 69, poz. 415 ze zm.), który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego pisma (30 września 2008r.) stanowił, że starosta (a więc także Prezydent Miasta O. będący starostą grodzkim) kieruje bezrobotnego na wskazane przez niego szkolenie, jeżeli uprawdopodobni, że szkolenie to zapewni uzyskanie odpowiedniej pracy lub podjęcie działalności gospodarczej, koszt tego szkolenia nie przekroczy 200% przeciętnego wynagrodzenia, a także jest spełniony przynajmniej jeden z warunków, o których mowa w ust. 1 tego przepisu.

Sąd wojewódzki podkreślił, że stosownie do art. 53 § 3 P.p.s.a., skarga ta powinna być jednak wniesiona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarga E. G. została wniesiona z uchybieniem terminu. Doręczenie pisma Prezydenta Miasta O. z dnia [...] września 2008 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nastąpiło bowiem 24 października 2008r., a wniesienie skargi do Sądu - 9 czerwca 2009r. W tych okolicznościach, merytoryczne rozpatrzenie skargi E. G. dopuszczalne byłoby jedynie w sytuacji, gdyby Sąd na wniosek skarżącej postanowił o przywróceniu terminu do wniesienia przedmiotowego środka zaskarżenia. Ponieważ w niniejszej sprawie wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został rozpatrzony przez Sąd negatywnie, skargę wniesioną z uchybieniem 30-dniowego terminu Sąd I instancji oddalił.

W skardze kasacyjnej (mylnie nazwanej "zażaleniem") do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. G., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zaskarżyła w całości powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż skarżąca nie została prawidłowo pouczona o przysługujących jej środkach zaskarżenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, iż w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.

Stosownie natomiast do art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Natomiast, jak to wynika z art. 53 § 2 P.p.s.a., skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie doręczenie pisma Prezydenta Miasta O. z dnia 30 września 2008r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, nastąpiło 24 października 2008r., a wniesienie skargi do Sądu - 9 czerwca 2009 r. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo ocenił, iż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie została ona prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia skargi, należy stwierdzić, że zgodnie z zasadami ustalonymi w stosownych przepisach, strona może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, wskazując, że uchybienie terminu było spowodowane zastosowaniem się do błędnego pouczenia organu administracji.

W niniejszej sprawie E. G. skorzystała z takiej możliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 24 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 614/09 odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Orzeczenie to stało się prawomocne wobec oddalenia zażalenia skarżącej na to postanowienie przez Naczelny Sąd Administracyjny (postanowieniem z dnia 16 listopada 2009r., Sygn. akt I OZ 1055/09).

W powołanym wyżej orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "Jakkolwiek w orzecznictwie i literaturze przyjęto, że przesłanką usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności jest brak pouczenia o środkach zaskarżenia, to oceniając tę przesłankę, przez pryzmat okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie, nie może być wzięta pod rozwagę, bowiem z akt administracyjnych sprawy nie wynika, ażeby skarżąca nie otrzymała pouczenia. Choć o przysługujących środkach zaskarżenia nie dowiedziała się z przedmiotowego pisma Prezydenta Miasta O. z dnia 30 września 2008 r., to informacje taką po raz pierwszy otrzymała przy piśmie z dnia 16 stycznia 2009 r., w którym wyjaśniono, iż "(...) w przypadku wydania decyzji administracyjnej (dotyczy decyzji o zarejestrowaniu, przyznaniu dodatku szkoleniowego oraz wstrzymaniu wypłaty dodatku szkoleniowego) przysługuje prawo odwołania do Wojewody Warmińsko - Mazurskiego za pośrednictwem Miejskiego Urzędu Pracy w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Zapis widnieje na każdej otrzymanej przez Panią decyzji. Wniosek o skierowanie na szkolenie został rozpatrzony pozytywnie. Pismo nie jest decyzją administracyjną więc nie przysługuje tryb odwołania zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego. (...) Może Pani złożyć skargę na działania Urzędu do Prezydenta Miasta O., który jest dysponentem Funduszu Pracy (...)" - (k. 111 akt administracyjnych). Po raz drugi informację taką otrzymała skarżąca w piśmie z dnia 20 kwietnia 2009 r., będącym odpowiedzią na interpelację obywatelską, w którym to w sposób szczegółowy została pouczona o procedurze załatwiania odwołań kierowanych do Prezydenta Miasta O. (k.140 akt administracyjnych)".

Należy dodać, że jeżeli sąd nie odrzucił skargi wniesionej po terminie z powodu złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, to późniejsze prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu jest dla sądu wiążące. W jednym i drugim przypadku (przywrócenia terminu lub oddalenia wniosku o przywrócenie terminu) sąd dokonuje prawomocnego ustalenia, że terminowi do wniesienia skargi w istocie uchybiono, co musi skutkować odrzuceniem skargi (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, T. Woś, H. Knysiak- Molczyk, M. Romańska, Warszawa 2005 r.).

Reasumując, skoro zgodnie z art. 53 § 2 P.p.s.a., skargę do sądu wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa,, to należy podzielić stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż skarga jest niedopuszczalna, gdyż została wniesiona z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 53 par. 2 P.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.