Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Gl 1313/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę E. K. na pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Jaworznie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie spraw uczniów.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż E. K. w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagała się zmiany decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] wydanej przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Jaworznie, która ocenia i podsumowuje sprawdzian w szóstej klasie szkoły podstawowej córki skarżącej J. S. W treści skargi kwestionowano wynik egzaminu J. S., który był oceniany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w Jaworznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucając skargę stwierdził, że sprawa ta nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Ostateczny wynik sprawdzianu szóstoklasisty nie jest ustalany w ramach postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie ma on bowiem charakteru władczego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony. Ocena sprawdzianu stanowi wyłącznie wynik sprawdzenia wiedzy egzaminowanej osoby poprzez ustalenie poprawności udzielonych odpowiedzi i przyznanie za to punktów. Nie kreuje się w ten sposób żadnego stosunku administracyjnoprawnego. Komisja egzaminacyjna wystawiając ocenę potwierdza jedynie określony stan faktyczny, na który nie ma żadnego bezpośredniego wpływu i możliwości jego modyfikacji.
Prawa skarżącej do ponownej oceny sprawdzianu były natomiast chronione poprzez zapis § 146 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, na mocy którego egzaminowany może zgłosić zastrzeżenia do dyrektora komisji okręgowej, jeżeli uzna, że w trakcie sprawdzianu albo egzaminu zostały naruszone przepisy dotyczące jego przeprowadzania. W konsekwencji jego zastosowania przeprowadzono kolejną weryfikację pracy egzaminacyjnej córki skarżącej przez powołany zespół ekspertów. Nie można zatem postawić tezy, że ustalenie wyniku sprawdzianu umiejętności jest pozbawione jakiejkolwiek formalnej i merytorycznej kontroli.
Ponadto, zdaniem WSA, wynik czy ewentualnie sprawdzenie pracy egzaminacyjnej nie mogą być również uznane za czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż nie mają one charakteru publicznoprawnego.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniosła E. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", poprzez przyjęcie, że pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Jaworznie nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu tego przepisu oraz art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie.
W uzasadnieniu wnosząca skargę kasacyjną wskazała, że pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Jaworznie jest decyzją administracyjną, bowiem o charakterze decyzji nie przesądza forma ale treść.
Zdaniem strony skarżącej ostateczny wynik sprawdzianu szóstoklasisty jest ustalany w ramach postępowania administracyjnego, które kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Ma ona bowiem charakter władczego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony. Ocena sprawdzianu stanowi wynik sprawdzenia wiedzy egzaminowanej osoby przez ustalenie poprawności udzielonych odpowiedzi i przyznanie za to punktów. Komisja egzaminacyjna nie ma wprawdzie bezpośredniego wpływu na stan fatyczny, jednak wystawiając ocenę działa w sposób władczy, podejmuje czynność w sprawie indywidualnej i skierowaną do oznaczonego podmiotu, dotyczącą uprawnienia tego podmiotu. Tym samym są spełnione wszystkie przesłanki uznania takiej czynności za decyzję administracyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zasady ustalania wyniku sprawdzianu ucznia klasy VI szkoły podstawowej zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 83, poz. 562 ze zm.). Zgodnie z § 32 ust. 1 powołanego rozporządzenia w klasie VI szkoły podstawowej jest przeprowadzany sprawdzian poziomu opanowania umiejętności ustalonych w standardach wymagań będących podstawą przeprowadzania sprawdzianu w ostatnim roku nauki w szkole podstawowej, określonych w odrębnych przepisach. Stosownie natomiast do § 48 ust. 5 wynik sprawdzianu ustala komisja okręgowa na podstawie liczby punktów przyznanych przez egzaminatorów. Wynik ten jest ostateczny (§ 48 ust.
6) i nie wpływa on na ukończenie szkoły (§ 51 ust. 1). Jednakże uczeń może, na podstawie § 146 ust. 1 rozporządzenia, w terminie 2 dni od daty sprawdzianu zgłosić zastrzeżenia do dyrektora komisji okręgowej, jeżeli uzna, że w trakcie sprawdzianu albo egzaminu zostały naruszone przepisy dotyczące jego przeprowadzania. Dyrektor komisji okręgowej rozpatruje zastrzeżenia w terminie 7 dni od daty ich otrzymania. Rozstrzygnięcie dyrektora komisji okręgowej jest ostateczne (§ 146 ust. 2).
Z treści powyższej regulacji wynika, że sprawdzian w klasie VI szkoły podstawowej jest formą komisyjnej oceny poziomu kształcenia absolwentów szkół podstawowych. Punktacja tego sprawdzianu stanowi wyłącznie wynik kontroli wiedzy egzaminowanej osoby poprzez ustalenie poprawności udzielonych odpowiedzi. Komisja egzaminacyjna ustalając wynik tego sprawdzianu potwierdza jedynie określony stan faktyczny, na który nie ma bezpośredniego wpływu i ustala liczbę prawidłowych odpowiedzi.
Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej, iż pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Jaworznie jest decyzją administracyjną należy podkreślić, że decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata w sprawie indywidualnej. Ocena ze sprawdzianu nie ma natomiast takiego charakteru, ponieważ komisja nie rozstrzyga w sposób władczy o przyznaniu komuś określonego prawa, a rolą egzaminatorów jest wyłącznie sprawdzenie pracy i przyznanie odpowiedniej liczby punktów. Komisja okręgowa ustalając wynik sprawdzianu na podstawie ocenionych przez egzaminatorów prac nie kreuje żadnego stosunku prawnego. Należy zatem uznać, że ocena sprawdzianu w klasie VI szkoły podstawowej nie stanowi decyzji administracyjnej ze względu na brak bezpośredniego oddziaływania zewnętrznego.
Ocena ta nie jest wydawana również w ramach postępowania administracyjnego, ponieważ samo świadectwo ukończenia szkoły nie stanowi decyzji administracyjnej w podanym powyżej znaczeniu. Ten charakter oceny przesądza, że nie może ona być uznana za czynność z zakresu administracji publicznej o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Jak zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że odmowa zmiany punktacji na egzaminie maturalnym nie stanowi decyzji administracyjnej ani czynności z zakresu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 838/07, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Po 783/09 czy też postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2027/05). W orzeczeniach tych akcentuje się pogląd, że ewentualne uznanie dopuszczalności skargi na ocenę z egzaminu maturalnego i jej uwzględnienie prowadziłoby w istocie do uchylenia tej oceny, a tym samym doszłoby do sytuacji, w której nie istniałby w obrocie wynik egzaminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd ten pozostaje aktualny w sytuacji kwestionowania wyniku sprawdzianu w klasie VI szkoły podstawowej.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.