Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2005 r.(sygn.4/II SA/Ka 1838/03),po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. G. na decyzje samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]Nr [...] oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego H. G. z powodu wystąpienia rażących dysproporcji między niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym.Organ odwoławczy wyjaśnił, że wnioskodawca spełniał ustawowe kryteria niezbędne do przyznania dodatku mieszkaniowego, ale z wywiadu środowiskowego wynika że jest posiadaczem samochodu osobowego, ogrodu działkowego a pomieszczenia w mieszkaniu oznaczają się wysokim standardem i są wyposażone w nowoczesny sprzęt AGD i audiowizualny.
W skardze do Sądu H.G. podniósł, że wszystko co posiada zakupił za pieniądze zapracowane przez 20-letni okres pracy, ma na utrzymaniu 2 uczących się synów i poważnie chorą, niepracującą żonę. W odpowiedzi na te skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie,ponawiając argumenty uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżona decyzję uznał, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie jest zasadne w sferze materialnoprawnej, a co najmniej nieprzekonujące i przedwczesne. Zdaniem Sądu, przepis art. 7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71,poz.734)ma jednoznaczne brzmienie.Chodzi w nim o wyeliminowanie przypadków, w których dodatek mieszkaniowy byłby wypłacany na rzecz osób, których stan majątkowy pozwala na uiszczanie opłat związanych z mieszkaniem, a które wykazują dochody uzasadniające prawo do tego świadczenia.Przepis ten dotyczy przypadków, gdy wnioskodawcy dysponują dochodami nie dającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo dowodów, a więc przede wszystkim osoby osiągające dochody nielegalnie.Dysproporcja między deklarowanymi dochodami a rzeczywistym stanem majątkowym musi być rażąca, a wiec istotna,oczywista i niewątpliwa.Rażąca dysproporcja i nieuzasadnione przyznanie pomocy są pojęciami cennymi.Osiągania innych dochodów niż zadeklarowane przez H.G. organy orzekające nie wykazały.W ocenie wskazanych w powołanym przepisie przesłanek należy zachować ostrożność i odnosić je do indywidualnej sytuacji wnioskodawcy.Dla ich wystąpienia nie będzie miał z reguły znaczenia majątek nabyty wcześniej, przed okresem, w jakim wnioskodawca domaga się dodatku, chyba że zostanie wykazana możliwość spieniężania części majątku, albo wykazane zostanie nabycie za środki nieustalone, albo wydatki na daną rzecz przekroczą normalne koszty.Należy ustalić pewien standard majątkowy – wzorzec –odnoszący się generalnie do wszystkich osób i uwzględniający podnoszenie się poziomu życia społeczeństwa.Nie jest już luksusem telewizor, magnetowid, a nawet samochód a wyposażenie mieszkania w podstawowy sprzęt AGD jest norma.
W przypadku H.G. nie wydaje się,by przekroczył on standard życia, jaki sprzeciwiałby się przyznaniu mu pomocy.Gdyby w istocie wartość samochodu jak twierdzi skarżący wynosiła 4000 zł to jego sprzedaż pozwoliłaby na zaspokojenie potrzeb w krótkim okresie, po czym pomoc zewnętrzna byłaby uzasadniona.
Przy rozpatrywaniu takich spraw niezbędna jest dalekowzroczność i szersze myślenie.Takich okoliczności nie uwzględniły organy orzekające i dlatego wydane decyzje nie mogły się ostać.W wyniku ponownego rozpoznania sprawy należy uzupełnić materiał sprawy i ustalić kiedy i za jakie środki zostały zakupione poszczególne przedmioty o których wspominano w uzasadnieniach decyzji, ocenić materiał dowodowy, ustalić stan faktyczny i stosownie do wyników tych ustaleń podjąć i umotywować decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego – art.7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że samochód nie został nabyty w czasie objętym staraniem o dodatek, co świadczyłoby o innych źródłach dochodu, których organy nie wykazały. Nie ustalono również ani nie wyjaśniono pod względem potrzeb skarżącego i jego rodziny wydatków na utrzymanie pojazdu i ewentualnych strat w razie jego sprzedaży.W uzasadnieniu skargi kasacyjnej krytycznie analizowano stwierdzenia Sądu dotyczące potrzeby i charakteru niezbędnych ustaleń, zarzucając błędne przyjęcie, że w powołanym przepisie chodzi o majątek nabyty w czasie starań o dodatek mieszkaniowy i że rażąca dysproporcja ma się odnosić przede wszystkim do osób wykonujących nieformalnie odpłatną pracę i ukrywających źródło zatrudnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Powołany przepis art. 7 ust.3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych(Dz.U. Nr 71,poz.734 ze zm.) w dacie orzekania stanowił, że organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego jeżeli w wyniku wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe.
W myśl art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.W rozpoznawanej sprawie nie zachodziły przesłanki dotyczące nieważności postępowania a tym samym granice rozpoznania określał zarzut błędnej wykładni powołanego wyżej przepisu. Z tego punktu widzenia powołanie się na błędną wykładnię przepisu art. 7 ust.3 pow.ustawy,ze wskazaniem że polegała ona na przyjęciu że samochód wnioskodawcy nie został nabyty w czasie objętym staraniem o dodatek, co świadczyłoby o innych źródłach dochodu, których organy nie wykazały i że nie ustalono ani nie wyjaśniono pod względem potrzeb skarżącego i jego rodziny wydatków na utrzymanie pojazdu i ewentualnych strat w razie sprzedaży pojazdu,w oczywisty sposób – jako nie związane z błędną wykładnią - nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Powołany w skardze kasacyjnej zarzut nie dotyczy błędnej wykładni powołanego przepisu przez Sąd I instancji ale poczynionych przez Sąd w sprawie ustaleń i stwierdzenia braków postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do samochodu wnioskodawcy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszone argumenty dotyczą nie tylko kwestii samochodu ale także innych wytycznych i ustaleń. Wadliwie sformułowany zarzut skargi kasacyjnej nie mógł zatem odnieść żądanego skutku. Sąd stwierdzając,że naruszone zostały przepisy art. 145 § 1 pkt c i a P.p.s.a. wskazał, że należy poczynić dodatkowe ustalenia, dokonać oceny całokształtu zebranego materiału i dopiero wtedy rozważyć czy zachodzi rażąca dysproporcja między wykazanymi niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Istotnie, można uznać za zbyt daleko idącą ocenę Sądu iż na gruncie powołanego przepisu chodzi o osoby, które dysponują dochodami nie dającymi się udowodnić w drodze dopuszczonych przez prawo, w tym przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych dowodów, a więc przede wszystkim o osoby osiągające je nielegalnie.
Wadliwe w pewnym zakresie uzasadnienie,poprzez użycie zwrotu "przede wszystkim", nie pozwala uznać zaskarżonego orzeczenia za błędne i nie odpowiadające prawu w kontekście dalszych wywodów i wytycznych Sądu.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 1543,poz. 1270 ze zm.)należało orzec jak w sentencji.