Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przedłużenia czasowej rejestracji pojazdu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem z dnia [...] października 2007 r. J. C. wystąpił do Prezydenta Białegostoku o rejestrację pojazdu marki [...]. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. organ zarejestrował pojazd czasowo na okres 30 dni, wydając pozwolenie czasowe oraz tablice rejestracyjne. Następnie w dniu [...] listopada 2007 r., w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją, przedłużono ważność pozwolenia czasowego do dnia 1 grudnia 2007 r. Dnia [...] listopada 2007 r. wnioskodawca wystąpił o przedłużenie terminu czasowej rejestracji pojazdu do czasu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie rejestracji.
W dniu [...] grudnia 2007 r. organ poinformował stronę o braku podstaw prawnych do ponownego przedłużenia ważności pozwolenia czasowego ponad termin określony w art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. W wyniku złożonego przez J. C. zażalenia na bezczynność Prezydenta Białegostoku w sprawie przedłużenia tymczasowej rejestracji przedmiotowego samochodu osobowego marki [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r., wskazało organowi I instancji 14 dniowy termin do załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej.
W związku z powyższym Prezydent Miasta Białegostoku, decyzją z dnia [...] maja 2008 r., odmówił przedłużenia czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepis art. 74 ust. 3 ustawy- Prawo o ruchu drogowym przewiduje jednorazową możliwość przedłużenia terminu czasowej rejestracji na okres 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu, zaś obowiązujące przepisy prawa nie przewidują sytuacji dalszego przedłużenia terminu czasowej rejestracji.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. C. podniósł zarzut naruszenia art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie zakresu korzystania z prawa własności, które to ograniczenie nie jest konieczne w demokratycznym państwie oraz w sposób naruszający istotę tego prawa, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ograniczenie własności w sposób naruszający istotę tego prawa oraz art. 33 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady równego traktowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż na gruncie art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym przedłużenie czasowej rejestracji może być dokonane wyłącznie jeden raz na okres 14 dni.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku J. C. ponownie podniósł zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, iż czasowa rejestracja pojazdu z urzędu następuje w wypadkach, gdy zachodzi potrzeba sprawdzenia lub uzupełnienia dokumentów. Zgodnie z treścią art. 74 ust. 3 i ust. 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni, a termin ten może być jednorazowo przedłużony o 14 dni w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu. Posiłkując się poglądami z orzecznictwa, jak i literatury przedmiotu, Sąd stwierdził, iż termin czasowej rejestracji z urzędu może być przedłużony o 14 dni, i to tylko jeden raz, w celu wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu.
Skarżący, posiadając już raz wydłużony okres czasowej rejestracji (o 14 dni), żądał kolejnego wydłużenia terminu do czasu wydania ostatecznej decyzji kończącej postępowanie o rejestrację pojazdu. W ocenie Sądu I instancji żądanie skarżącego zostało słusznie zakwalifikowane jako niezgodne z przepisem art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co też prawidłowo oceniły organy orzekające w sprawie.
Sąd I instancji stwierdził ponadto, iż w rozpoznawanej sprawie, zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP nie mogły zostać uznane za zasadne. Organy działały w oparciu o prawidłowo wskazane podstawy prawne, nie uchybiając przy tym normom prawa procesowego określonym w kpa. W ocenie Sądu, przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej nie została złamana żadna z konstytucyjnych zasad. Wyrażone w ustawie - Prawo o ruchu drogowym przepisy art. 74 ust. 3 nie nastręczają obaw, co do ograniczenia podstawowych praw jednostki wyrażonych w ustawie zasadniczej.
W skardze kasacyjnej skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 31 ust. 3, art. 33 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji o odmowie przedłużenia rejestracji czasowej pojazdu, mimo że w oparciu o przepis ustawy skarżący wnosił o taką rejestrację ze względu na konieczność przeprowadzenia dodatkowych badań technicznych.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej wskazał, iż odmowa przedłużenia rejestracji czasowej narusza konstytucyjne prawa właściciela pojazdu, gdyż istotnie ogranicza możliwość korzystania z prawa własności. Jedyną kwestią sporną w sprawie jest rok produkcji pojazdu – błaha z punktu widzenia interesu publicznego i nieusprawiedliwiająca tak daleko idącej ingerencji w konstytucyjnie chronione prawo własności. Tak znaczne ograniczenie prawa własności nie jest konieczne w sytuacji, gdy pojazd nie stwarza zagrożenia dla ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego nie ma przeszkód, aby dokonać czasowej rejestracji do czasu ostatecznego wyjaśnienia sprawy.
Jednocześnie pełnomocnik strony zwrócił uwagę na fakt, iż data produkcji pojazdu została zmieniona przez diagnostę jedynie na podstawie telefonicznych konsultacji z pracownikiem salonu [...] poprzez bezprawne naniesienie zmiany na akt własności. Na tę okoliczność osoba ta nie została przesłuchana w charakterze świadka a organy nie zasięgnęły opinii biegłego w sprawie roku produkcji pojazdu.
Powołując takie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi na zasadzie art. 188 p.p.s.a. bądź też o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, a poza kontrolą pozostawała natomiast zgodność orzeczenia z innymi przepisami prawa.
Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie błędnej wykładni art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) w związku z art. 31 ust. 3, art. 33 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
Punkt wyjścia dla rozważań stanowią przepisy art. 74 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z ich treścią czasowej rejestracji dokonuje się, po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu, z urzędu, wydając pozwolenie czasowe i zalegalizowane tablice rejestracyjne. Instytucja czasowej rejestracji pojazdu ma na celu zweryfikowanie przez organ administracji dokumentów załączonych do wniosku o rejestrację. Czynności podejmowane przez organ administracji po dokonaniu czasowej rejestracji sprowadzają się co do zasady do sprawdzenia własności pojazdu i jego cech identyfikacyjnych. Jak wynika z art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym czasowej rejestracji dokonuje się na okres nieprzekraczający 30 dni. Ustawodawca dopuścił możliwość przedłużenia okresu czasowej rejestracji w związku z koniecznością wyjaśnienia spraw związanych z rejestracją pojazdu. Zastrzegł jednak, iż termin ten może zostać przedłużony jednorazowo o 14 dni.
Brzmienie powyższych uregulowań uprawnia twierdzenie, iż brak jest podstaw prawnych do wielokrotnego przedłużania okresu czasowej rejestracji. Jednoznaczna konstrukcja przepisów art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie stwarza również warunków do odmiennej ich wykładni. W konsekwencji za nieuzasadniony należy uznać zgłoszony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 74 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w szczególności poprzez błędną jego wykładnię.
Jednocześnie należy wskazać, iż przepisy art. 74 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie przewidują możliwości przedłużenia czasowej rejestracji na żądanie strony do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.
Autor skargi kasacyjnej podniósł również zarzut, iż odmowa kolejnej czasowej rejestracji pojazdu godzi w konstytucyjnie chronione prawo własności. Istotnie ogranicza bowiem możliwość korzystania z przedmiotu własności jako prawa konstytucyjnie zagwarantowanego, co narusza art. 31 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Ponadto autor środka zaskarżenia podniósł, iż spór dotyczący roku produkcji pojazdu wynika jedynie z faktu jego nabycia poza granicami kraju. Wskazuje to z kolei na naruszenie zasady równego traktowania wyrażonej w art. 33 ust. 1 Konstytucji.
Z powyższymi wywodami nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż przedmiotem oceny przez Sąd I instancji była decyzja o odmowie przedłużenia terminu rejestracji czasowej. Decyzja ta nie wywołuje bezpośrednich skutków w sferze prawa własności. Stąd też nie można twierdzić, iż godzi ona w to konstytucyjnie chronione prawo obywatela. Odmowa przedłużenia terminu czasowej rejestracji pojazdu wywołuje ten skutek, iż organ administracji zobowiązany jest do podjęcia decyzji w przedmiocie rejestracji pojazdu. Rozstrzygnięcie organu przybiera postać odmowy rejestracji pojazdu bądź jego rejestracji. Dopiero te akty mają bezpośredni wpływ na faktyczną możliwość użytkowania przedmiotu własności.
Tym samym argumenty zawarte w skardze kasacyjnej dotyczące m. in. nieprawidłowości przy ustalaniu przez organ administracji daty produkcji pojazdu samochodowego mogły być podnoszone skutecznie jedynie w postępowaniu w przedmiocie rejestracji pojazdu.
Jeśli zaś idzie o zarzut naruszenia art. 33 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiący o zasadzie równości kobiet i mężczyzn w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym, to w kontekście rozpoznawanej sprawy jest on zupełnie chybiony. Z uwagi natomiast na fakt, iż Naczelny Sąd Administracyjny, działając jako sąd kasacyjny, nie jest uprawniony do uzupełniania ani do poprawiania wskazanych przez stronę skarżącą podstaw skargi kasacyjnej, kwestia naruszenia powyższej normy ustawy zasadniczej musi pozostać poza zakresem rozpoznania Sądu.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.