Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1055/08, po rozpoznaniu skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie uchylił zaskarżoną decyzję.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. skierował na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy skarżącego M. Z., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii A i B, z powodu pisma Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. dotyczącego rozważenia możliwości skierowania skarżącego na badania lekarskie w związku z istniejącymi zastrzeżeniami, co do stanu zdrowia kierowcy. Decyzję o zwrócenie się do organu Sąd podjął mając na względzie fakt, że skarżący z trudem porusza się o dwóch kulach i jest osobą w podeszłym wieku, a nie posiada samochodu przystosowanego do swoich możliwości fizycznych, co zostało potwierdzone w protokołach rozprawy.
Po rozpoznaniu odwołania M. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji podnosząc, iż został przez organ pierwszej instancji naruszony art. 10 K.p.a., bowiem w istocie zainteresowany nie miał możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału dowodowego w sprawie, tj. kopii protokołów rozpraw przesłanych przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział [...] Grodzki, które wpłynęły do organu pierwszej instancji w dniu 17 kwietnia 2008 r.
Powyższą decyzję M. Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy –Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie i uchylenie decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia zamiast orzeczenia co do istoty sprawy. Wniesiono o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną, bowiem mając na uwadze treść art. 138 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: albo utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka, co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji, albo umarza postępowanie odwoławcze, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W niniejszej sprawie Kolegium nie wskazało na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani w znacznej części a tylko taka okoliczność uzasadniała wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, doszło do naruszenia art. 10 K.p.a., bowiem w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 K.p.a.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu, tych okoliczności Kolegium zupełnie nie rozważało, co stanowi uchybienie przepisom postępowania i co miało istotny wpływ na wynik postępowania skoro doprowadziło do wydania kasatoryjnej decyzji bez wskazania na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani w znacznej części, zwłaszcza w powiązaniu z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. określającym, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Niezasadne powstrzymywanie się przez organ od wydania decyzji lub uchylanie się od rozstrzygnięcia sprawy narusza art. 12 § 1 K.p.a., a w sprawie poddanej kontroli Sądu także art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Od powyższego wyroku złożono skargę kasacyjną, w której zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c/ poprzez uchylenie jedynie decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2008 r. zamiast uchylenia również poprzedzającej decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2008 r., pomimo iż decyzja ta obarczona była istotnym naruszeniem przepisów K.p.a. wyrażającym się skierowaniem odwołującego się na badania lekarskie pomimo braku jakiegokolwiek dowodu uzasadniającego wydanie takiej decyzji.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż rozstrzygnięcie Sądu jest niepełne, bowiem zdaniem skarżącego, winny być uchylone obie decyzje, a nie tylko decyzja drugoinstancyjna, ponieważ zostało naruszone prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu i prawo wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zarówno przed pierwszą jak i drugą instancją. Wyeliminowanie jedynie z obrotu prawnego decyzji SKO powoduje, iż nadal funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta Krakowa inicjująca całe postępowanie odwoławcze, a tylko uchylenie obu decyzji i ponowne przeprowadzenie całego postępowania administracyjnego pozwoliłoby na sanowanie błędów proceduralnych i umożliwienie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu. Powtórzono również argumentację zawartą w odwołaniu na temat protokołów z rozprawy, a także braku kompetencji asesora sądowego do oceny stanu zdrowia skarżącego i barku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. medycyny, powołując się w tym zakresie na wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 79/05. Również brak uchylenia decyzji pierwszej instancji znacznie wydłuża postępowanie i naraża skarżącego na negatywne konsekwencje.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy i w związku z tym podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.)
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę przesłanki nieważności postępowania określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do uzupełniania, poprawiania, czy tez zmiany wskazanych w skardze kasacyjnej zarzutów. Ponieważ w niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę zgodnie z przedstawionym zarzutem i stwierdził, że jest on całkowicie chybiony. Skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie do decyzji organu pierwszej instancji. Wskazać należy, iż Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę, która jest wniesiona na decyzję ostateczną.
W niniejszej sprawie taką decyzją jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2008 r. i ta decyzja podlegała ocenie legalności. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzja ta naruszała stosowne przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w związku z tym decyzję tę wyeliminował z obrotu prawnego.
Przy czym stanowisko Sądu pierwszej instancji, w konkluzji sprowadzało się do uznania, iż organ odwoławczy zbyt pochopnie uchylił decyzję pierwszoinstancyjną nie wyjaśniając czy naruszenie art. 10 K.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Stanowisko to w żaden sposób nie zakwestionowano skargą kasacyjną, a co za tym idzie Naczelny Sąd Administracyjny nie może się do niego ustosunkować. Natomiast przy takiej podstawie uchylenia zaskarżonej decyzji, Sąd pierwszej instancji nie miał żadnych przesłanek do odnoszenia się do decyzji Rady Miasta Krakowa. Przy czym mógłby wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organu pierwszej instancji tylko na podstawie art. 135 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa (tj. np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Jednakże w skardze kasacyjnej brak jest zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji tego przepisu, a co za tym idzie zgodnie ze wskazaną wyżej zasadą, Naczelny Sąd Administracyjny nie może dokonywać oceny zaskarżonego wyroku pod tym kątem.
Z tych wszystkich względów uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.