Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 882/12 oddalił skargę M. W. na decyzję Dowódcy [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2011.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
M. W. wnioskiem z dnia 16 maja 2012 r. wystąpił do Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] o przyznanie mu, zgodnie z § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 ze zm.), jednorazowego dodatku specjalnego za rok 2011 w wysokości 520 % kwoty pobieranego przez niego dodatku specjalnego o charakterze stałym.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 94 i 95 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) oraz § 9a ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r, odmówił przyznania M. W. jednorazowego dodatku specjalnego za 2011 r. W uzasadnieniu swej decyzji organ wyjaśnił, że jednorazowy dodatek specjalny jest dodatkiem rocznym przyznawanym żołnierzowi zawodowemu za całoroczną służbę na stanowisku związanym bezpośrednio z wykonywaniem lotów, a nie za pełnienie takiej służby przez część roku. Żołnierzowi, który przez okres pełnego roku nie pełni służby w składzie personelu latającego, dodatek taki nie może być zatem przyznany. M. W. nie spełnia przesłanek do otrzymania przedmiotowego dodatku.
Po pierwsze, jednorazowy dodatek specjalny przysługuje żołnierzowi zawodowemu, a M. W. od dnia 31 maja 2011 r. nie jest już żołnierzem zawodowym. Po drugie, oczywistym jest, że wnioskodawca nie wykonał rocznego indywidualnego planu szkolenia lotniczego, gdyż w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej pozostawał tylko do dnia 31 maja 2011 r. Wykonanie tylko części rocznego indywidualnego planu szkolenia lotniczego, nawet przy zrealizowaniu wymaganej, minimalnej ilości godzin lotu, wyklucza możliwość przyznania jednorazowego dodatku specjalnego za dany rok, po zakończeniu tego roku kalendarzowego.
Dowódca [...], po rozpatrzeniu odwołania M. W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przyznanie jednorazowego dodatku specjalnego, o jakim mowa w § 9a ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r, wymaga spełnienia następujących warunków: 1) posiadania co najmniej 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego, 2) pobierania do końca poprzedniego roku kalendarzowego miesięcznego dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów, 3) bezawaryjnego wykonania zadań określonych w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego oraz 4) zrealizowania określonej ilości godzin lotów szkoleniowych. Wymagany limit lotów -w przypadku członka personelu latającego wojskowego statku powietrznego innego niż samolot naddźwiękowy - wynosi co najmniej 40 godzin w okresie roku.
W ocenie organu odwoławczego M. W. spełnił jedynie dwa ze wskazanych warunków, bowiem w 2011 r. wykonał szkolenie w wymiarze ponad 40 godzin oraz posiada wymagany staż zawodowej służby wojskowej. Nie zrealizował natomiast w całości indywidualnego rocznego planu szkolenia lotniczego, bowiem szkolenie planowo trwa do grudnia danego roku, a skarżący pełnił służbę do tylko dnia 31 maja 2011 r. Ponadto skarżący nie otrzymał w grudniu 2011 r. miesięcznego dodatku specjalnego, gdyż wówczas nie był już żołnierzem zawodowym. M. W. nie nabył więc prawa do przedmiotowego jednorazowego dodatku specjalnego za 2011 r. Wobec poprawnej treść końcowego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. ewentualne naruszenia przepisów procesowych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie mogły mieć i nie miały wpływu na wynik sprawy.
Powyższą decyzję Dowódcy [...] M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i § 9 a ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych poprzez uznanie, że jednym z warunków przyznania jednorazowego dodatku specjalnego jest zrealizowanie indywidualnego, trwającego do grudnia danego roku kalendarzowego; rocznego planu szkolenia lotniczego oraz poprzez uznanie, że przesłanką otrzymania jednorazowego dodatku specjalnego jest pobieranie do końca poprzedniego roku kalendarzowego miesięcznego dodatku specjalnego z tytułu wykonywania lotów, podczas gdy pobieranie dodatku specjalnego o charakterze stałym ma wpływ jedynie na wysokość a nie na nabycie prawa do jednorazowego dodatku specjalnego.
W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że jednym z warunków jednorazowego dodatku specjalnego jest otrzymywanie przez żołnierza dodatku specjalnego. Zatem osoba, która przed końcem roku kalendarzowego przestała być żołnierzem zawodowym i do końca roku nie zachowała uprawnień do dodatku specjalnego nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania jej jednorazowego dodatku specjalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. o sygn. akt III SA/Łd 882/12, wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę M. W. W pisemnych motywach swego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że skarżący w dniu wygaśnięcia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej posiadał co najmniej 10-letni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz że w okresie od stycznia do maja 2011 r. wykonał bezawaryjnie wojskowym statkiem powietrznym zadania określone w indywidualnym planie szkolenia lotniczego w wymiarze lotów nie niższym niż 40 godzin, a ponadto że pobierał w okresie ponad 10 lat miesięczny dodatek specjalny, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
Spór dotyczy natomiast tego, czy w zaistniałych okolicznościach faktycznych skarżącemu przysługiwał za rok 2011 jednorazowy dodatek specjalny przewidziany w § 9 a ust. 1 cyt. rozporządzenia. Przedmiotowy jednorazowy dodatek specjalny przyznawany jest po zakończeniu roku kalendarzowego żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 9 rozporządzenia, czyli żołnierzowi, który w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Dodatkowo zgodnie z § 9 a ust. 1 rozporządzenia niezbędne także jest posiadanie co najmniej 10-letniego stażu zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz bezawaryjne wykonanie przez żołnierza zadań określonych w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego w wymiarze lotów nie niższym niż 40 godzin. Wysokość jednorazowego dodatku specjalnego zależna jest od kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym.
Przy czym staż zawodowej służby wojskowej oraz kwota dodatku o charakterze stałym ustalane są na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który przyznawany jest jednorazowy dodatek specjalny (§ 9 a ust. 4 rozporządzenia). W ocenie WSA w Łodzi powyższe warunki mają charakter równorzędny i muszą być spełnione łącznie. Organy wojskowe prawidłowo przyjęły, że skarżący wszystkich tych kryteriów nie spełnił. Jednorazowy dodatek przyznawany jest żołnierzowi zawodowemu zajmującemu określone stanowisko, spełniającemu warunki do otrzymania stałego dodatku specjalnego za wykonywanie lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych. Tymczasem M. W. takiego stanowiska w dniu 31 grudnia 2011 r. już nie zajmował. Służbę, w ramach której wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, pełnił bowiem tylko do dnia 31 maja 2011 r., to jest do czasu wygaśnięcia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Oznacza to, że od dnia 1 czerwca 2011 r. nie pobierał on dodatku specjalnego o charakterze stałym. Ma to istotne znaczenie, gdyż w przepisie § 9 a ust. 1 rozporządzenia mowa jest o "dodatku pobieranym". Wysokość jednorazowego dodatku specjalnego w sposób nierozerwalny jest związana z wysokością dodatku specjalnego o charakterze stałym i to wysokością tego dodatku w ostatnim dniu roku kalendarzowego, za który omawiane świadczenie ma być przyznane. Wysokość dodatku specjalnego o charakterze stałym w określonej dacie stanowi więc kwotę wyjściową dla obliczenia jednorazowego dodatku specjalnego, Przepisy rozporządzenia nie przewidują możliwości wyliczenia dodatku w oparciu o inne parametry. Analiza przepisu § 9 a rozporządzenia prowadzi zatem do wniosku, że sporny dodatek przyznawany jest żołnierzom zawodowym, którzy na zakończenie danego roku kalendarzowego pełnią w dalszym ciągu służbę na stanowisku służbowym związanym z wykonywaniem lotów w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, co wiąże się z otrzymywaniem przez nich stałego miesięcznego dodatku specjalnego.
Dodatkowym warunkiem jest ponadto bezawaryjne wykonanie w okresie roku kalendarzowego lotów wojskowymi statkami powietrznymi w wymiarze nie niższym niż określony w rozporządzeniu. Skarżący -pomimo wykonania lotów w wymaganym wymiarze 40 godzin - nie zrealizował w całości indywidualnego rocznego planu szkolenia lotniczego. Z charakteru indywidualnego rocznego planu szkolenia wynika, że trwa ono od stycznia do grudnia danego roku kalendarzowego. Tymczasem skarżący realizował indywidualny roczny plan szkolenia lotniczego tylko od stycznia do maja 2011 r. Wymóg wykonywania szkolenia w ramach pełnego roku kalendarzowego wynika wprost z treści § 9 a rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Plan roczny to plan obejmujący cały rok kalendarzowy, a nie jego część.
Sąd I instancji wskazał również, że wypłacany żołnierzowi zawodowemu jednorazowy dodatek specjalny ma dodatkowo charakter motywacyjny. Dodatek ten ma zachęcać do długoletniego pełnienia służby na stanowiskach służbowych związanych z wykonywaniem lotów i powstrzymać odpływ z wojska wyszkolonych żołnierzy. Zatem wypłata jednorazowego dodatku specjalnego żołnierzowi zawodowemu, który nie pełni już służby na stanowisku związanym z wykonywaniem lotów, nie stanowiłaby bodźca do pełnienia służby na tego rodzaju stanowisku. Przyczyna, z powodu której doszło do zaprzestania lotów nie ma przy tym znaczenia, ponieważ istotne jest tylko to, że dany żołnierz zawodowy w określonej dacie lotów już nie wykonywał.
Zdaniem WSA w Łodzi jednorazowego dodatku specjalnego nie można też uznać za formę zapłaty za wykonanie przez żołnierza zawodowego odpowiedniej liczby godzin lotów. Gdyby celem omawianej regulacji prawnej była zapłata jedynie za wykonane loty, to dodatek ten byłby wypłacany po wykonaniu odpowiedniej ilości godzin lotów, bez konieczności oczekiwania na zakończenie roku kalendarzowego.
Z tych względów, w ocenie Sądu I instancji, interpretację przepisów, stanowiących materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć, uznać należy za prawidłową. Organy nie naruszyły też treści art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w uzasadnieniach podjętych decyzji prawidłowo wyjaśniły, jakie okoliczności faktyczne wzięły pod uwagę i na tej podstawie wyciągnęły logiczne wnioski.
W skardze kasacyjnej M. W., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Łd 882/12 w całości, domagając się uchylenia tego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie:
- 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu I instancji w zakresie przyjętego przez ten Sąd stanu faktycznego, który warunkowałby dokonywanie ocen prawnych, czy skarżącemu przysługuje za rok 2011 jednorazowy dodatek specjalny;
- 2. art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, mimo nieokreślenia stanu faktycznego sprawy oraz nieustosunkowania się do zgłoszonych w skardze zarzutów, co spowodowało, że Sąd I instancji ograniczył się i odniósł ocenę prawidłowości podjętych decyzji wyłącznie do przepisu § 9a ust. 1 - 4 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia, z pominięciem ocen odnoszonych do art. 80 ust. 1 oraz art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, nie zwracając uwagi, że w decyzji organu I instancji odmawiano skarżącemu prawa do jednorazowego dodatku specjalnego nie na podstawie § 9a ust. 1 rozporządzenia, lecz na podstawie art. 94 i art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, które określają, jakie świadczenia przysługują żołnierzom zwalnianym ze służby wojskowej i jednorazowego dodatku specjalnego nie wymieniają, oraz z tego względu, że skarżący, zdaniem organu I instancji, utracił przymiot żołnierza zawodowego;
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie jako wyłącznie prawidłowego i błędnie interpretowanego § 9a ust. 1 rozporządzenia oraz przyjęcie, że skarżący nie spełnia przesłanek określonych w rozporządzeniu, choć stan faktyczny sprawy, który miałby to uzasadniać, nie został jasno wyeksponowany, z pominięciem przepisu art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych;
- 4. art. 80 ust. 5b w związku z art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i w związku z § 9a ust. 1 rozporządzenia, poprzez niewłaściwą interpretację normy prawnej mającej zastosowanie do sytuacji skarżącego zwalnianego z zawodowej służby wojskowej w miesiącu maju 2011 r. i w konsekwencji błędne sformułowanie oceny prawnej, że w sytuacji skarżącego § 9a ust. 1 rozporządzenia wyklucza przyznanie mu jednorazowego dodatku specjalnego za bezawaryjne wykonywanie zadań określonych w jego indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego w wymiarze lotów nie niższym niż 40 godzin.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, że Sąd nie bacząc na to, że z mocy ustawy, tj. art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżącemu przysługuje za 2011 r. jednorazowy dodatek specjalny przewidziany w § 9a ust. 1 rozporządzenia, dokonał oceny, że organy wojskowe obu instancji odmawiające wypłaty tego dodatku działały zgodnie z prawem. Sąd swoich ocen nie odniósł do treści art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki (m.in., o których mowa w ust. 1 pkt 1 art.
80) przyznaje się te dodatki (w tym dodatek specjalny jednorazowy, o którym mowa w § 9a ust. 1 rozporządzenia) w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. Sąd I instancji nie dokonał własnych ustaleń faktycznych i nie wskazał, jakie okoliczności uznał za element niewątpliwego stanu fatycznego sprawy, w tym czy i w jakiej wysokości skarżący pobierał dodatek specjalny w ostatnim roku służby, przez jaki okres czasu go pobierał (dodatek specjalny o charakterze stałym, a nie dodatek jednorazowy). Nazwa dokumentu "roczny plan szkolenia lotniczego", został przez Sąd przedstawiony w odmiennej od tej nazwy funkcji (roli), a mianowicie jako przesłanka warunkująca przyznanie dodatku, choć w przepisie tym akcentowano jako tytuł przyznawania dodatku nie tego rodzaju plan, który winien być realizowany w ciągu roku kalendarzowego, lecz bezawaryjne wykonywanie zadań ujętych w tego rodzaju dokumencie przez czas co najmniej 40 godzin. Literalne brzmienie § 9a ust. 1 rozporządzenia zostało doprowadzone w wywodzie Sądu I instancji do postaci karykaturalnej i niemającej nic wspólnego z faktycznym literalnym brzmieniem tego przepisu.
W ocenie skarżącego kasacyjnie art. 80 ust. 5b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie pozostawia wątpliwości, że dodatki specjalne (w tym jednorazowy) przyznaje się także w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania i 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym, lecz nie "po zakończeniu roku kalendarzowego".
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dowódca [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W piśmie tym organ podkreślił między innymi, że skarżący kasacyjnie w swych wywodach pominął fakt, że kwestia dodatków należnych mu w ostatnim miesiącu pełnienia służby została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. Skarżący decyzji kończących to postępowanie nie kwestionował, a zatem stały się one prawomocne w I instancji. M. W. pomylił ponadto jednorazowy dodatek specjalny, uregulowany w § 9a rozporządzenia w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych, z przewidzianą w § 9 tego rozporządzenia instytucją miesięcznego dodatku o charakterze stałym. Wskutek takiej pomyłki skarżący błędnie zaprezentował stanowisko, że dodatek jednorazowy przysługuje mu w ostatnim miesiącu pełnienia służby w zależności od okresu jego otrzymywania.
Tymczasem z § 7 ust. 1 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że instytucja przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu jego otrzymywania, ma zastosowanie jedynie do dodatków o charakterze stałym, nie zaś do dodatków o charakterze jednorazowym. Z samej istoty pojęcia dodatku jednorazowego wynika, że w tym przypadku można mówić jedynie o tym, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania mu jednorazowego dodatku specjalnego a nie o "okresie otrzymywania dodatku". Dlatego instytucja przyznawania dodatku w ostatnim miesiącu pełnienia służby w ogóle nie znajduje zastosowania do dodatku o charakterze jednorazowym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie można dopatrzeć się żadnej z takich wad, która mogłaby świadczyć o nieważności postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego zaskarżonym wyrokiem. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpatrzeniu w granicach wyznaczonych sformułowanymi w niej podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem. Analizując wniesiony środek odwoławczy w tym zakresie, uznać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż postawione w nim zarzuty są niezasadne i częściowo błędnie sformułowane.
Podstawę kasacyjną mogą stanowić naruszenia prawa określone w art. 174 pkt.1 i pkt.2 P.p.s.a. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej powołano się na obydwie wymienione tam podstawy. W takiej sytuacji co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie strona skarżąca kasacyjnie wytknęła Sądowi I instancji złamanie przede wszystkim art.141 § 4 P.p.s.a. Uchybienie to miało przy tym polegać na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu faktycznego, który warunkowałby prawidłowość oceny, czy skarżącemu przysługiwał wnioskowany jednorazowy dodatek specjalny za 2011 r. Zarzut ten jest całkowicie chybiony. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że art.141 § 4 P.p.s.a. jest przepisem o charakterze formalnym. Określa on jedynie wymogi konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, wskazując, iż pisemne motywy takiego orzeczenia winny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Wadliwość pisemnych motywów wyroku może więc stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na podstawie przewidzianej w art.174 pkt.2 P.p.s.a. jedynie wtedy, gdy w uzasadnieniu orzeczenia brak ustawowych elementów lub gdy jest ono sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co w szczególności może mieć miejsce wówczas, gdy wojewódzki sąd administracyjny w swym uzasadnieniu nie zawarł stanowiska dotyczącego stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. W takich tylko sytuacjach wadliwość uzasadnienia wyroku może być zwalczana wytykiem złamania samego art. 141 § 4 P.p.s.a i kwalifikowana jako naruszenie przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy i dlaczego został przyjęty, to art. 141 § 4 P.p.s.a nie może stanowić wystarczającej, samodzielnej podstawy kasacyjnej. Za pomocą wyłącznie takiego zarzutu nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego ani też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, które elementy stanu faktycznego ustalonego przez organ przyjął jako podstawę orzekania i dlaczego. Podał ponadto i wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego oraz odnosząc się do innych kwestii istotnych w sprawie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada dyspozycji 141 § 4 P.p.s.a., dlatego zarzut naruszenia tego przepisu uznać należy za nieuzasadniony.
Usprawiedliwionych podstaw nie ma również zarzut dotyczący art.151 P.p.s.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji złamał ten przepis, gdyż oddalił skargę M. W., nie zauważając, że organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania jednorazowego dodatku specjalnego z "powodu art. 94 i art.95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych a nie z powodu § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Podnosząc taki zarzut autor skargi kasacyjnej chyba niezbyt uważnie zapoznał się z treścią decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012. Tymczasem z decyzji tej wprost wynika, że organ I instancji odmówił przyznania przedmiotowego świadczenia wyłącznie z tej przyczyny, iż uznał, że M. W. nie spełnia wszystkich przesłanek przewidzianych w § 9 a ust. 1 rozporządzenia sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
Ten zatem przepis stanowił materialnoprawną podstawę odmowy przyznania skarżącemu omawianego dodatku. W podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej powołano wprawdzie także art. 94 i art. 95 ustawy pragmatycznej, ale w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia prawidłowo stwierdzono, że przepisy te nie mają w niniejszej sprawie zastosowania. Unormowania tam przewidziane dotyczą bowiem odrębnych instytucji, a mianowicie należności przysługujących żołnierzom zwalnianym ze służby. Natomiast jednorazowy dodatek specjalnych bezspornie do takich świadczeń nie należy. Stanowisko organu zasługuje w tym zakresie na akceptację. Zastrzeżenia skarżącego kasacyjnej, sprzeczne z treścią kwestionowanej decyzji, nie dawały więc jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia przez Sąd I instancji rozpatrywanej skargi.
Tym samym zarzut złamania zaskarżonym wyrokiem art.151 P.p.s.a. ocenić należy za całkowicie chybiony. Należy też mieć na uwadze, że do naruszenia art.151 P.p.s.a. może dojść wówczas, gdy sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, nie oddala tej skargi. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż WSA w Łodzi oddalił skargę właśnie z tej przyczyny, że uznał ją za bezzasadną. Przepis art.151 P.p.s.a. został zatem zastosowany prawidłowo.
W skardze kasacyjnej sformułowano także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednak ustosunkować się do tego wytyku. Będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie może bowiem doprecyzować za stronę skarżącą postawionych przez nią zarzutów i formułować za nią uzasadnienia skargi kasacyjnej. Wnoszący skargę kasacyjną w ogóle nie wyjaśnił, w jaki sposób w jego ocenie miało dość do złamanie tego przepisu. Brak jakichkolwiek argumentów w tym zakresie czyni powyższy zarzut gołosłownym i wyklucza dopuszczalność jego weryfikacji w postępowaniu kasacyjnym.
Dodać również należy, że art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy P.p.s.a, określa jeden ze sposobów rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny a nie proces dochodzenia do tego rozstrzygnięcia. Skarżący kasacyjnie, stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy P.p.s.a. zobowiązany jest jako normę odniesienia podać stosowny przepis procedury administracyjnej, który w jego ocenie został naruszony przed organami administracji publicznej lub inny przepis procesowy, który miał być złamany w trakcie rozpoznania skargi. Tymczasem autor skargi kasacyjnej takich odniesień nie poczynił i nie powiązał art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy P.p.s.a. z przepisami procesowymi, jakie miały być ewentualnie złamane przez Sąd I instancji, czy zostały pominięte lub nie zostały zauważone przez ten Sąd w trakcie sprawowanej przezeń kontroli działalności administracji publicznej. Także i z tej przyczyny błędnie skonstruowany zarzut nie podlegał kontroli kasacyjnej.
Zamierzonego przez wnoszącego skargę kasacyjną skutku nie mogły też odnieść zarzuty dotyczące prawa materialnego. Chybiony jest przede wszystkim wytyk dotyczący art.80 ust.5 b ustawy służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zauważyć przy tym należy, że przepis ten już po wniesieniu skargi kasacyjnej został uchylony art. 1 pkt.47 c ustawy z dnia 11 października 2013 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2013, poz.1355). W rachubę może zatem wchodzić tylko przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji.
Skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art.80 ust.5 b ustawy służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zakwestionował wprost jedynie błędną interpretację powołanego przepisu. Nie sformułował natomiast zarzutu niewłaściwego zastosowania art.80 ust.5 b powołanej ustawy. Zauważyć w związku z tym należy, że ani Sąd I instancji ani organy wojskowe nie dokonywały wykładni tej normy. Oczywistym zatem jest, że art.80 ust.5 b ustawy pragmatycznej nie mógł być złamany w sposób sugerowany przez stronę. Dodać również trzeba, czego chyba nie zauważył autor skargi kasacyjnej, że art. 80 ust.5 b ustawy dotyczył zachowania w ostatnim miesiącu służby prawa do otrzymywanych wcześniej dodatków, o których mowa w ust.1 pkt.1 i 2, czyli dodatku specjalnego o charakterze stałym (art.80 ust.1 pkt. 1 ustawy w zw. z § 7 cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r.) oraz dodatku służbowego (art.80 ust.1 pkt.2 ustawy).
Kwestia zachowania przez M. W. prawa do tych dodatków w ostatnim miesiącu służby została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu. Niniejsza sprawa dotyczyła natomiast przyznania jednorazowego dodatku specjalnego, a zatem zupełnie innego świadczenia, do którego regulacja zawarta w art.80 ust.5b ustawy nie miała w ogóle zastosowania. Z tych względów chybione są zarzuty dotyczące powołanego przepisu wojskowej ustawy pragmatycznej oraz przepisu tego powiązanego z art.151 i art. 145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy P.p.s.a. Zaskarżonym wyrokiem przepisów tych bowiem nie naruszono.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego usprawiedliwionych podstaw nie ma ponadto zarzut dotyczący naruszenia § 9 a ust.1 rozporządzenia sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Wykładnia zastosowana przez Sąd I instancji, a poprzednio organy wojskowe orzekające w niniejszej sprawie, jest bowiem prawidłowa. Powołany przepis błędnie interpretuje jedynie skarżący kasacyjnie. Skarżący swe rozważania bezzasadnie ogranicza przy tym tylko do § 9 a ust.1 rozporządzenia, mimo że normy współkształtujące warunki otrzymywania jednorazowego dodatku specjalnego zawarte są też w pozostałych jednostkach redakcyjnych wspomnianego paragrafu. Rozważany przepis nie powinien być więc interpretowany w oderwaniu od pozostałych ustępów § 9 a, w szczególności jego ustępu 4. Ich dopełnieniem jest również § 9 ust.1, do którego wprost odsyła § 9 a ust.1 rozporządzenia. Wszystkie te przepisy muszą być odczytywane łącznie, gdyż dopiero razem tworzą regulację zupełną.
Zgodnie z § 9 a ust.1 pkt.1 rozporządzenia żołnierzowi zawodowemu, o którym mowa w § 9 ust.1, posiadającemu co najmniej dziesięcioletni staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego, który wykonał bezawaryjnie zadania określone w indywidualnym rocznym planie szkolenia lotniczego, w wymiarze co najmniej 40 godzin lotów innym (niż samolot naddźwiękowy) wojskowym statkiem powietrznym, po zakończeniu roku kalendarzowego przyznaje się jednorazowy dodatek specjalny w wysokości 300% kwoty pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym. W przepisie § 9 ust.1 rozporządzenia mowa jest zaś o żołnierzu zawodowym, który w ramach obowiązków wynikających z opisu zajmowanego stanowiska służbowego wykonuje loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych oraz otrzymuje z tego tytułu miesięczny dodatek specjalny.
Natomiast § 9 ust.4 stanowi, że dla celów ustalania jednorazowego dodatku, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się staż zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz kwotę dodatku o charakterze stałym, o którym mowa w § 9 ust. 1, ustalone na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który żołnierzowi zawodowemu jest przyznawany ten dodatek.
Z treści przytoczonych przepisów wynika, że uprawnienie do spornego dodatku zależy od spełnienia ściśle określonych warunków. Sam fakt bezawaryjnego wykonania niezbędnej ilości godzin lotu oraz posiadania wymaganego stażu służby pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego nie może zatem stanowić wystarczającej przesłanki przyznania omawianego świadczenia. Odmienne twierdzenia skarżącego kasacyjnie pozostają w sprzeczności z dyrektywą racjonalnego prawodawcy. Jeżeli prawodawca rzeczywiście zamierzałby "premiować" żołnierzy tylko za zrealizowanie ustalonego limitu lotów oraz staż służby, to wyraźnie zawarłby w rozporządzeniu taką regulację. Przede wszystkim przyznałby prawo do jednorazowego dodatku specjalnego już po spełnieniu tych warunków a nie dopiero zakończeniu roku kalendarzowego, a ponadto wysokość jednorazowego dodatku specjalnego - co do zasady - uzależniłby na przykład od ostatnio pobieranego dodatku, o którym mowa w § 9 ust. 1, a nie od kwoty dodatku specjalnego o charakterze stałym, ustalonej na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który żołnierzowi zawodowemu jest przyznawane omawiane świadczenie.
Skoro w rozporządzeniu nabycie prawa do jednorazowego dodatku specjalnego powiązano z innymi jeszcze warunkami, to logicznym jest, że wszystkie takie przesłanki muszą zachodzić łącznie. Wyjątki w tym zakresie mogą wchodzić w grę tylko wówczas, gdy prawodawca dopuścił taką możliwość.
Jednorazowy dodatek przyznawany jest, co ponownie należy podkreślić, po zakończeniu roku kalendarzowego. Przysługuje on żołnierzowi, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia, czyli żołnierzowi zawodowemu, który do ostatniego dnia roku kalendarzowego, za który ma być mu przyznany omawiany dodatek, w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska "w ciągu roku kalendarzowego" wykonywał loty w składzie załóg wojskowych statków powietrznych, określone w indywidualnym rocznym planie szkolenia, realizując przy tym bezawaryjnie określony limit takich zadań oraz pobierając przyznany mu z tego tytułu specjalny dodatek o charakterze stałym. Wysokość jednorazowego dodatku specjalnego zależy od wysokości "pobieranego dodatku specjalnego o charakterze stałym", czyli od aktualnej wysokości takiego świadczenia ustalanej na ostatni dzień roku kalendarzowego, za który jednorazowy dodatek jest przyznawany.
Na ostatni dzień roku kalendarzowego ustala się również staż zawodowej służby wojskowej pełnionej przez żołnierza bezpośrednio w składzie personelu latającego. Jedyny wyjątek w tym zakresie przewiduje ust.5 § 9a rozporządzenia. Przepis ten stanowi, że przedmiotowy jednorazowy dodatek specjalny przyznaje się również żołnierzowi zawodowemu, który w trakcie roku kalendarzowego został zwolniony ze stanowiska służbowego, o którym mowa w § 9 ust. 1, i przeniesiony do rezerwy kadrowej w związku ze skierowaniem na studia lub naukę do szkoły wojskowej albo niewojskowej oraz na staż, kurs lub specjalizację. Dodatek ustala się wówczas na podstawie stażu zawodowej służby wojskowej pełnionej bezpośrednio w składzie personelu latającego oraz kwoty dodatku o charakterze stałym, o którym mowa w § 9 ust. 1, ustalonych na ostatni dzień zajmowania stanowiska służbowego przed przeniesieniem do rezerwy kadrowej.
Powyższy wyjątek potwierdza regułę, że jednorazowy dodatek specjalny przysługuje żołnierzowi zawodowemu i to żołnierzowi, który - co do zasady - do ostatniego dnia roku kalendarzowego zajmował stanowisko, o którym mowa w § 9 ust. 1 i z tego tytułu do końca roku z tego tytułu otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym. Odstępstwo w tym zakresie dotyczy wyłącznie ściśle określonego kręgu adresatów. Mogą z niego skorzystać jedynie osoby, które do końca roku zachowały wprawdzie status żołnierza zawodowego, ale nie zajmowały już wskazanego stanowiska i nie pobierały specjalnego dodatku o charakterze stałym w związku wcześniejszym przeniesieniem ich do rezerwy kadrowej z uwagi na skierowanie ich w trakcie danego roku kalendarzowego na studia, staż czy specjalizację.
Wykładnia językowa i systemowa powołanych przepisów dowodzi, że podstawowym warunkiem przyznania jednorazowego dodatku specjalnego jest zachowanie statusu żołnierza zawodowego do końca danego roku kalendarzowego. Osoba, która przed końcem danego roku przestała być żołnierzem zawodowym, siłą rzeczy nie spełnia też pozostałych kryteriów warunkujących nabycie prawa do takiego świadczenia Dodać należy, że definicję legalną żołnierzy zawodowych zawiera art.6 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 11 września 2003 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przepis ten wyjaśnia w sposób powszechnie obowiązujący, że w rozumieniu przepisów wojskowej pragmatyki służbowej sformułowanie "żołnierz zawodowy" oznacza żołnierzy pełniących stałą lub kontraktową zawodową służbę wojskową. Nie jest wprawdzie istotne, czy dochodzący roszczeń jest żołnierzem, czy też były żołnierzem. Ważne jest natomiast to, z jakiego stosunku prawnego dana osoba wywodzi swe roszczenia, a przede wszystkim czy status żołnierza zawodowego we wskazanym znaczeniu posiadała ona w dacie decydujące o nabyciu, lub nie, określonych uprawnień.
Z powyższych względów nieuprawniony jest zarzut dotyczący § 9a ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Sąd I instancji prawidłowo bowiem zinterpretował ten przepis i ocenił sposób jego zastosowania przez organy wojskowe. Skoro M. W. nie zachował statusu żołnierza zawodowego do końca roku kalendarzowego 2011 r, to oczywistym jest, że nie spełniał wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do jednorazowego dodatku specjalnego., Zatem przedmiotowe świadczenie za 2011r. nie mogło być mu przyznane.
Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art.204 pkt.1 P.p.s.a.