Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I SAB/Wa 212/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę W. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w swojej skardze strona zawarła szereg zarzutów dotyczących funkcjonowania organów administracji, w tym Burmistrza Miasta Brwinowa oraz Urzędu Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania w sprawie, wskazując, iż pismem z dnia [...] września 2009 r. przekazało skargę strony na działalność Burmistrza Miasta Brwinowa Radzie Miasta i Gminy Brwinów. Kolegium podniosło również, że skarga dotyczyła zarzutu nierozpoznania skargi na działalność Burmistrza w związku z nienależytym wykonywaniem zadań przez podległego mu Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Brwinowie. Odrzucając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że jej przedmiot nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, wskazanym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zdaniem Sądu w istocie skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie nosi cechy skargi obywatelskiej, rozpoznawanej według przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, jednakże na załatwienie takiej skargi, lub bezczynność w tym przedmiocie, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Z uwagi na powyższe Sąd I instancji orzekł o odrzuceniu skargi W. K. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K., reprezentowany przez radcę prawnego-pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
- - art. 3 § 2, art. 52 § 3 P.p.s.a. oraz art. 237 § 4 w zw. z art. 37 § 1 Kpa poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że nie jest on kompetentny do rozpoznania skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie,
- - art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 149 P.p.s.a. w zw. z art. 8 Kpa przejawiające się tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podkreślił, że w jego opinii Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie władny jest rozpoznać skargę na bezczynność organu, nawet jeśli jej przedmiotem jest bezczynność w przedmiocie załatwienia skargi na niewłaściwe działanie innego organu administracji publicznej. Ponadto wskazano na art. 52 § 3 P.p.s.a., który – zdaniem skarżącego – winien mieć zastosowanie w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi W. K. była bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie skarg i wniosków strony dotyczących działalności innych organów administracji publicznej, w tym Burmistrza Miasta Brwinowa i podległych mu pracowników Urzędu Miasta. Zasadnie, w ocenie Sądu kasacyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że rozpoznawanie skarg w tym przedmiocie nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Wydaje się, że kasator wadliwości orzeczenia Sądu I instancji upatruje w tym, iż sprawa nie dotyczy skutków związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz bezczynności organu. Stanowisko to jest błędne. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. zakres kognicji sądu w sprawach skarg na bezczynność pokrywa się z kognicją sądów w sprawach ze skarg na akty lub czynności wymienione w przepisach poprzedzających, tj. art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej ustawy.
Innymi słowy, gdy niedopuszczalna jest droga sądowa w sprawach innych aktów lub czynności, wyłączona jest także możliwość wniesienia skargi na bezczynność w tych sprawach. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją.
Sąd I instancji trafnie bowiem zauważył, że skarga W. K. nosi wszelkie cechy skargi o jakiej mowa w art. 227 Kpa, która może dotyczyć w szczególności zaniedbania lub nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy lub ich pracowników. Skarga taka unormowana jest w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, a kontroli sądowoadministracyjnej nigdy nie podlegały sprawy ze skarg i wniosków, o których mowa w tym dziale. W postępowaniu uregulowanym przepisami tego działu kpa nie rozstrzyga się bowiem żadnej sprawy administracyjnej, jedynie informuje o sposobie załatwienia tej skargi. To samo dotyczy ewentualnej bezczynności organu w tym przedmiocie. Zupełnie niezrozumiałym wydaje się przy tym być zarzut naruszenia przez Sąd art. 237 § 4 w zw. z art. 37 § 1 Kpa, bowiem przepisy te stanowią jedynie o tym, że w razie niezałatwienia skargi w terminie stronie przysługuje możliwość wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia. Przepisy te nie znajdują jakiegokolwiek zastosowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc w żaden sposób nie mogły być przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszone.
Również pozostałe zarzuty postawione w skardze kasacyjnej nie znajdują uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie bowiem uznał, że skarga W. K. była niedopuszczalna i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł co do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, gdyż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. właściwy w tym zakresie jest wojewódzki sąd administracyjny, który jest w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji.