Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 26 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 741/19

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 858/18, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2018 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego.

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy [...] decyzją z [...] maja 2018 r. odmówił T.W. przyznania na A.W. świadczenia wychowawczego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Wójt, powołując się na art. 4, art. 5 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. 2016 r., poz. 195 ze zm.) - zwanej dalej u.o.p.w.d., wskazał, iż z przedłożonych przez wnioskującą dokumentów wynika, że w skład jej rodziny wchodzi 5 osób, dochód miesięczny po doliczeniu dochodu uzyskanego w kwocie 3 468,06 zł wyniósł 4 098,11 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 819,62 zł. Dlatego też, świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko nie przysługuje, ponieważ miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekroczył kryterium dochodowe.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła T.W.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...], wskazując, że w analizowanej sprawie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., bowiem jak wynika z akt sprawy, córka strony – M.W. w dniu [...] grudnia 2016 r. zawarła umowę zlecenia z P.S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] na czas od dnia [...] grudnia 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. Następnie z tym zleceniodawcą zawarła kolejne umowy zlecenia, tj.: dnia [...] grudnia 2016 r. na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r., dnia 1 stycznia 2017 r. na okres od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., dnia 1 marca 2017 r. na okres od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2017 r., dnia 1 kwietnia 2017 r. na okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r., dnia 28 kwietnia 2017 r. na okres od 1 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r., dnia 1 czerwca 2017r. na okres od 1 czerwca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., od dnia 30 czerwca 2017 r. na okres od 1 lipca 2017 r. do 31 lipca 2017 r., dnia 1 sierpnia 2017 r. na okres od 1 sierpnia do 31 sierpnia 2017 r., dnia 1 września 2017 r. na okres od 1 września 2017r. do 30 września 2017 r., dnia 30 września 2017 r. na okres od 1 października 2017 r. do 31 października 2017 r., dnia 31 października 2017 r. na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r., dnia 1 grudnia na okres od 1 grudnia 2017r. do 31 grudnia 2017 r. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego wnioskująca zaznaczyła, że w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na który jest ustalone prawo do świadczenia wychowawczego lub po tym roku, nastąpiła utrata i nastąpiło uzyskanie przez członka rodziny dochodu.

Dalej Kolegium wyjaśniło, że rodzina skarżącej składa się z 5 osób i stanowi ją T.W., H.W. (mąż wnioskodawczyni) oraz dzieci: M.W. (urodzona [...] sierpnia 1996 r.) S.W. (urodzony [...] marca 2000 r.) i A.W. (urodzona [...] listopada 2001 r.). Dochodem rodziny w 2016 r. był dochód w kwocie 630,05 zł M.W. (uzyskany w okresie od 5 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.), ustalony na podstawie informacji uzyskanych w trybie art. 17 ust. 1 ustawy od organu podatkowego i ZUS oraz informacji PIT-11 wystawionej przez płatnika P.S. prowadzącego działalność pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] P.S., z których wynika, że dochód wyniósł 822,52 zł, składka ubezpieczenie społeczne wyniosła 112,60 zł, podatek należny wyniósł 0,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne wyniosła 79,87 zł; według wyliczenia: 822,52 zł - 112,60 zł - 79,87 zł = 630,05 zł. Dochód ten podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny na podstawie art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., tj. z uwzględnieniem liczby miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, tj. w tym przypadku przez 1 miesiąc. Dochód M.W. uzyskany w 2016 r. z tytułu zatrudnienia w [...] Sp. z o.o. jest dochodem utraconym (dowód: zaświadczenie wystawione przez [...] Sp. z o.o. dnia [...] listopada 2016 r.) i stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.p.w.d. nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. W 2016 r. T.W. nie uzyskała dochodu, a dochód uzyskany przez nią z tytułu zatrudnienia w okresie od 1 lutego do 30 lipca 2017 r. został utracony (świadectwo pracy z [...] czerwca 2017 r.) i stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. Dochód H.W. uzyskany w 2016 r. z tytułu zatrudnienia jest dochodem utraconym (świadectwo służby z dnia [...] września 2017 r. wystawione przez Komendę Powiatową Policji w [...]) i stosownie do art. 7 ust. 1 u.o.p.w.d. nie podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny. Od 22 września 2017 r. H.W. nabył prawo do emerytury, której wysokość netto wynosi 3 468,06 zł i stanowi dochód uzyskany zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3 u.o.p.w.d. W związku z powyższym miesięczny dochód rodziny T.W. po doliczeniu dochodu uzyskanego wyniósł 4 098,11 zł (630,05 zł + 3 468,06 zł), natomiast dochód na osobę w rodzinie wyniósł 819,62 zł i przekroczył kryterium dochodowe 800 zł.

Prawidłowo zatem, w ocenie Kolegium, odmówiono T.W. przyznania świadczenia wychowawczego na córkę A.W.

Skargę na powyższą decyzję wniosła T.W. zarzucając jej naruszenie:

• art. 2 pkt 19 lit. c u.o.p.w.d., przez jego niezastosowanie i przyjęcie, że utrata dochodu córki zaszłaby w przypadku całkowitego rozwiązania stosunku pracy, podczas gdy utrata ta zachodzi również w sytuacji zmniejszenia tego dochodu z tego tytułu, który powoduje ograniczenie środków finansowych;
• art. 7 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez złą interpretację końcowego sformułowania "jeżeli dochód ten uzyskiwany jest w okresie na jaki ustalane jest prawo do zasiłku", w taki sposób, że dochód córki uzyskany w grudniu 2016 r., jako jedyny z jej wynagrodzeń wzięty pod uwagę do przeliczenia dochodu na osobę, nie jest uzyskiwany w takiej samej wysokości w chwili składania wniosku i znacznie odbiega od spornego dochodu, ponadto w artykule tym nie ma mowy o ciągłości uzyskanego zatrudnienia, a o wysokości dochodu, który musi być tożsamy z tym w dniu składania wniosku jak i z roku bazowego. Utrata dochodu nie jest powiązana tylko i wyłącznie z utratą zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. Córka zawiera comiesięczne umowy zlecenia, gdzie wynagrodzenie jest zależne od ilości przepracowanych godzin, które narzuca jej zleceniodawca i jej świadczenia są różne, niemal w każdym miesiącu;
• art. 2 pkt. 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., przez złe wyliczenie dochodu córki jaki uzyskała w grudniu 2016 r., który to obydwa organy wyliczyły na kwotę 630,05 zł; córka w roku bazowym do czerwca była jeszcze uczniem szkoły średniej, w grudniu tegoż roku rozpoczęła świadczenie usług na umowy zlecenia nie przekraczając zarobkiem kwoty wolnej od podatku tj. 3091 zł, tym samym nie ma podatku należnego, a nie ulega wątpliwości, iż w PIT-11 za 2016 r., zaliczka pobrana przez płatnika została pobrana i wynosiła 59 zł, a ponieważ zaliczki na podatek są pobierane od dochodu i nie stanowią stałego elementu wynagrodzenia, dlatego też córka nie mogła otrzymać takiego dochodu jak i wyliczyły organy za miesiąc grudzień 2016 r., lecz pomniejszony o kwotę zaliczki;
• art. 2 pkt. 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 3 u.o.p.w.d., przez złe wyliczenie dochodu męża, poprzez pominięcie obliczenia 9% składki na ubezpieczenie zdrowotne z dochodu uzyskanego z tytułu uzyskania prawa do emerytury, jak zrobiono to w przypadku córki (inna kwota na PIT11 i inna podana przez organy), nadto kwota składki zdrowotnej męża na decyzji wynosi 381,37 zł po poprawnym jej przeliczeniu wynosić powinna 442,8 zł, tym samym obniżyć kwotę dochodu uzyskanego męża;
• art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organy nie podjęły analizy wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, poprzez złe wyliczenie dochodów córki i męża, nie zweryfikowany został również dochód jaki córka uzyskała w dniu złożenia wniosku, czy jest identyczny jak ten z roku bazowego, jak również to czy kontynuuje zatrudnienie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w przywołanym na wstępie wyroku uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a.

Uzasadniając wydany wyrok Sąd wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 2 u.o.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. W myśl art. 5 ust. 1 u.o.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie. Stosownie do art. 5 ust. 3 u.o.p.w.d., świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 u.o.p.w.d.). Natomiast, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem przepisów art. 7 ust. 1-3a, które regulują przypadki utraty i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d.). Z powyższych uregulowań, jak wskazał Sąd, wynika jednoznacznie, że uzyskanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego.

Sąd podkreślił, że w niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczył przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko na okres od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r., zatem rokiem kalendarzowym (bazowym), z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2016.

Sąd wskazał, że w świetle niewątpliwych ustaleń organu wynika, że rodzina skarżącej składa się z 5 osób i stanowi ją T.W., H.W. (mąż skarżącej) oraz dzieci: M.W., S.W. i A.W. Organy ustaliły, iż miesięczny dochód rodziny wyniósł 4 098,11 zł (630,05 zł + 3 468,06 zł), natomiast dochód na osobę w rodzinie wyniósł 819,62 zł (tj. 4.098,11 zł: 5 osób) i przekroczył kryterium dochodowe 800 zł.

W przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne co do sposobu wyliczenia dochodu H.W. i M.W. z tytułu zatrudnienia w firmie [...] Sp. z o.o. nie są kwestionowane. Sporną kwestią okazało się zastosowanie i wykładnia przepisów prawa materialnego w zakresie zakwalifikowania dochodu, jaki osiągnęła M.W. z tytułu umów zlecenia w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym [...] P.S., co miało wpływ na wyliczenie dochodu rodziny, a tym samym na treść kontrolowanej decyzji.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy niezasadnie przyjęły, że dochodem rodziny w 2016 r. był dochód w kwocie 630,05 zł M.W. (uzyskany w okresie od 5 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r.) na zasadzie art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d., tj. z uwzględnieniem liczby miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, tj. w tym przypadku przez 1 miesiąc.

Sąd wyjaśnił, że przyjmując wskazany sposób zaliczenia dochodu M.W. organ popadł bowiem w sprzeczność, z jednej strony wskazując, że podstawą zaliczenia tegoż dochodu są przepisy dotyczące uzyskania dochodu (art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d.), a następnie stwierdzając, że wobec zaistnienia w tym przypadku przesłanek art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d. nie stosuje się przepisów dotyczących uzyskania dochodu.

Niewątpliwie w myśl art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą. Zgodnie z wyżej cytowanym przepisem w przypadku, gdy członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracił dochód z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą, nie stosuje się przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu.

W ocenie Sądu taka też sytuacja dotyczy M.W.. Skoro do M.W. w związku z zawieraniem kolejnych, wymienionych w stanie faktycznym umów zlecenia ma zastosowanie art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., to nie można dochodu jaki otrzymała w grudniu 2016 r. (w roku bazowym) traktować jako dochodu uzyskanego (a tym samym nie może znaleźć zastosowania przyjęty przez organ art. 2 pkt 20 lit. c w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d.), lecz jako dochód podlegający zaliczeniu zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d.

W tym przypadku dochód córki skarżącej osiągnięty przez nią w grudniu 2016 r. (po stosownych odliczeniach) należało rozliczyć jako przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli wskazany dochód jako uzyskany przez M.W. w roku bazowym 2016 r., organy winny podzielić przez 12 miesięcy. Dopiero tak wyliczony dochód M.W. podlega doliczeniu do dochodów pozostałych członków rodziny (w tym przypadku H.W.), stanowiąc w myśl art. 2 pkt 4 u.o.p.w.d. składnik dochodu rodziny (suma dochodów członków rodziny).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ dopuścił się w kontrolowanej sprawie naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię wskazanych przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenia skargi, względnie przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na rzecz Kolegium kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi Kolegium zarzuciło naruszenie:

• art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d., polegające na jego błędnej wykładni skutkującej przyjęciem, że nie można dochodu osiągniętego przez członka rodziny w związku z podjęciem w roku bazowym zatrudnienia lub innej pacy zarobkowej, traktować jako dochodu uzyskanego (a tym samym nie ma zastosowania art. 2 pkt 20 lit. w zw. z art. 7 ust. 2 u.o.p.w.d.), lecz jako dochód podlegający zaliczeniu zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d.;
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 151 p.p.s.a, polegające na tym, że Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, gdy skarga podlegała oddaleniu w okolicznościach wskazanych w decyzji;
• art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez nieuzasadnione, a wiążące wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń oraz oceny dokonanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku.

Przedmiotem wniosku złożonego przez T.W. w dniu [...] kwietnia 2018 r. było przyznanie jej świadczenia wychowawczego w okresie świadczeniowym 2017/2018 na A.W., która stała się pierwszym dzieckiem w rodzinie z uwagi na ukończenie przez syna skarżącej S. 18 lat w dniu 24 marca 2018 r.

Zgodnie z art. 4 u.o.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka (ust. 2). Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18. roku życia (ust. 3). Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800 zł.

Przez dochód, zgodnie z art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d., ustawa rozumie dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, zaś dochód członka rodziny, zgodnie z art. 2 pkt 2 u.p.p.w.d., to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3, a dochód rodziny, to suma dochodów członków rodziny (art. 2 pkt 4 u.p.p.w.d.).

Tym samym, w celu rozpoznania wniosku T.W. należało ustalić dochód jej rodziny w 2016 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd instancji słusznie uznał, że do dochodu rodziny skarżącej należało zaliczyć dochód jej córki M.W. uzyskany w grudniu 2016 r. na podstawie art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d.

Zgodnie z tym przepisem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wyrejestrowania lub rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.

Powołany przepis został dodany przez art. 15 pkt 3 ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin z 7 lipca 2017 r., zmieniającej ustawę o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z dniem 1 sierpnia 2017 r. Nowa regulacja wyłącza stosowanie przepisów dotyczących utraty i uzyskania dochodu wyłącznie w sytuacji, gdy wnioskodawca lub członek jego rodziny utraci dochód z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a następnie - w okresie 3 miesięcy - uzyska dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy, lub zamawiającego dzieło, lub też ponownie rozpocznie pozarolniczą działalność gospodarczą

Niekwestionowane okoliczności zatrudnienia M.W. wypełniają hipotezę art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d. M.W. w dniu [...] grudnia 2016 r. zawarła umowę zlecenia z P.S. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe [...] na czas od dnia 5 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. Następnie z tym samym zleceniodawcą zawarła kolejne umowy zlecenia, tj.: dnia [...] grudnia 2016 r. na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 stycznia 2017 r., dnia 1 stycznia 2017 r. na okres od 1 lutego 2017 r. do 28 lutego 2017 r., dnia 1 marca 2017 r. na okres od 1 marca 2017 r. do 31 marca 2017 r., dnia 1 kwietnia 2017 r. na okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 kwietnia 2017 r., dnia 28 kwietnia 2017 r. na okres od 1 maja 2017 r. do 31 maja 2017 r., dnia 1 czerwca 2017r. na okres od 1 czerwca 2017 r. do 30 czerwca 2017 r., od dnia 30 czerwca 2017 r. na okres od 1 lipca 2017 r. do 31 lipca 2017 r., dnia 1 sierpnia 2017 r. na okres od 1 sierpnia do 31 sierpnia 2017 r., dnia 1 września 2017 r. na okres od 1 września 2017r. do 30 września 2017 r., dnia 30 września 2017 r. na okres od 1 października 2017 r. do 31 października 2017 r., dnia 31 października 2017 r. na okres od 1 listopada 2017 r. do 30 listopada 2017 r., dnia 1 grudnia na okres od 1 grudnia 2017r. do 31 grudnia 2017 r.

Zauważyć w tym miejscu należy, że z treści przepisu art. 7 w zw. z art. 2 pkt 1 u.o.p.w.d. wynika jednoznacznie, iż przy ustalaniu dochodu rodziny w celu ustalenia prawa do zasiłku wychowawczego bierze się pod uwagę w zwykłym trybie zdarzenia prawne mające wpływ na wysokość tego dochodu (utrata bądź uzyskanie dochodu), które miały miejsce nie tylko w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ale przede wszystkim utratę bądź uzyskanie dochodu, które nastąpiły po roku kalendarzowym, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego.

W tej sytuacji, jak słusznie uznał Sąd I instancji, do dochodu uzyskanego przez M.W. w okresie od 5 grudnia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. nie mogły mieć zastosowania przepisy o utracie i uzyskaniu dochodu, w tym art. 7 ust. 2 ustawy. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Przepis ten ma zatem zastosowanie do dochodu uzyskanego, z którym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia, z uwagi na znajdujące w sprawie zastosowanie wyłączenia z art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d.

Dochód ten powinien zatem, jak słusznie uznał Sąd I instancji, podlegać zaliczeniu do dochodu rodziny zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 2 u.o.p.w.d. Przepis ten stanowi zaś, że dochodem członka rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3a.

Dlatego też, prawidłowo Sąd I instancji stwierdził, że dochód uzyskany w grudniu 2016 r. przez M.W. należało podzielić przez 12 miesięcy i dopiero tak wyliczony dochód podlegać powinien doliczeniu do dochodów pozostałych członków rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela tym samym pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2020 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 3516/18, dotyczącej również złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego.

Sąd I instancji dokonując prawidłowej wykładni art. 7 ust. 3a u.o.p.w.d. i uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], z uwagi na błędne wyliczenie dochodu T.W., wyraził przy tym prawidłowe wskazania co do dalszego postępowania, do czego zobowiązany był na podstawie art. 153 p.p.s.a.

Wskazania Sądu I instancji nakazują bowiem dochód M.W. osiągnięty w grudniu 2016 r. rozliczyć jako przeciętny miesięczny dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalone jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli wskazany dochód organy winy podzielić przez 12 miesięcy i dopiero tak wyliczony dochód M.W. powinien podlegać doliczeniu do dochodów pozostałych członków rodziny, stanowiąc w myśl art. 2 pkt 4 u.o.p.w.d. dochód rodziny.

Powyższe wskazania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego są prawidłowe i wynikają z przyjętego przez Sąd I instancji i w pełni zaakceptowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, zaliczenia dochodu M.W. osiągniętego w grudniu 2016 r., jako dochodu do którego nie mają zastosowania przepisy o utracie i o uzyskaniu dochodu.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżąca w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.