Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2012 r. (znak [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2012 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku w sprawie skargi A.S., dotyczącej przetwarzania przez P. S.A z siedzibą w W. jej danych osobowych w celach marketingowych; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz A.S. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. A.S. wystąpiła do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: GIODO) z wnioskiem o zaprzestanie przetwarzania jej danych osobowych w celach marketingowych przez P. S.A z siedzibą w W. – operatora sieci telefonii komórkowej [...], a także o podjęcie wszelkich przewidzianych prawem działań w celu temu zapobieżenia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu [...] października 2009 r. poprzez swojego pełnomocnika, a następnie osobiście w dniu [...] października 2009 r. złożyła pisemny sprzeciw wobec przetwarzania jej danych osobowych przez wymienioną powyżej Spółkę. Podała, że pismami z dnia [...] października 2009 r. i [...] listopada 2009 r. otrzymała zapewnienie, iż Spółka uwzględni sprzeciw i zaprzestanie przetwarzania jej danych osobowych co do przesyłania materiałów reklamujących nowe promocje, produkty i usługi oferowane przez P. S.A oraz innych informacji handlowych, których jest nadawcą. Wskazała, iż pomimo powyższego nieprzerwanie do dnia dzisiejszego Spółka przetwarza jej dane osobowe w zakresie objętym sprzeciwem, co w jej ocenie, ma charakter bezprawny.
W odpowiedzi na pisma GIODO, wzywające Spółkę do ustosunkowania się do twierdzeń zainteresowanej, P. S.A wyjaśnił, iż przetwarza dane osobowe A.S. w związku z realizacją umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartej z nią w dniu [...] listopada 2005 r. Podstawę prawną przetwarzania tych danych osobowych stanowi m.in. art. 23 ust. 1 pkt 1, pkt 3 i pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.). Dane te są przetwarzane w celach statutowych, świadczenia usług, a także archiwizacji.
Jednocześnie Spółka podała, że obecnie nie kontynuuje już procesu przetwarzania danych osobowych A.S. w celach marketingowych (dowód: wydruk z systemu przetwarzającego statusy uprawniające do działań marketingowych, na podstawie których prowadzone są działania marketingowe). W tej sytuacji, wobec oświadczeń wnioskodawczyni, wniesiony sprzeciw został skutecznie uwzględniony i odnotowany w dniu [...] grudnia 2009 r., a więc od tego momentu (tj. otrzymania SMS-a w trakcie procesowania sprzeciwu) nie była ona, jak i nie będzie adresatem przyszłych kampanii realizowanych w ramach podobnej korespondencji SMS lub innych form przekazu elektronicznego.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował A.S. o poczynionych w sprawie ustaleniach, wskazując, że wobec zaprzestania przez Spółkę kwestionowanego przetwarzania jej danych osobowych, stan zgodny z prawem został w sprawie przywrócony.
Niezależnie od powyższego, GIODO, dostrzegając potrzebę zasygnalizowania Spółce stwierdzonych nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych, polegających na bezzasadnie opóźnionym odnotowaniu sprzeciwu, a w konsekwencji niekontynuowanym w chwili obecnej, lecz stwierdzonym w przeszłości przetwarzaniu jej danych osobowych w celach marketingowych po zgłoszeniu sprzeciwu w tym zakresie, a także zwrócenia uwagi na konieczność zapobieżenia analogicznym uchybieniom w przyszłości, skierował do P. S.A wystąpienie z dnia [...] marca 2010 r., na podstawie art. 12 pkt 5 powołanej ustawy o ochronie danych osobowych.
A.S. pismem z dnia [...] marca 2010 r. wezwała GIODO do usunięcia naruszenia prawa i niezwłoczne wydanie w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego oraz uczynieniu zadość gwarancjom procesowym w toku postępowania administracyjnego.
Organ pismem z dnia [...] marca 2010 r. poinformował zainteresowaną, iż wyda w niniejszej sprawie decyzję.
Na skutek braku decyzji, A.S. w dniu [...] kwietnia 2010 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność GIODO, polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia [...] listopada 2009 r. w sprawie przetwarzania danych osobowych.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 137/10 GIODO został zobowiązany do rozpatrzenia wniosku skarżącej w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wytknął organowi opieszałe działanie, a zwłaszcza liczne okresy bezczynności organu następujące po wpływie pism skarżącej oraz Spółki P. Od tego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 168/11 oddalił.
W dniu [...] lutego 2012 r. do GIODO wpłynął odpis prawomocnego wyroku WSA z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 137/10 wraz z aktami postępowania administracyjnego.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. wyłączył z akt dotychczasowego postępowania całość rzeczonych akt do odrębnego postępowania w przedmiocie przetwarzania przez P. S.A. danych osobowych A.S. w celach marketingowych, który to proces - zakwestionowany w skardze A.S. z dnia [...] listopada 2009 r. - był realizowany do dnia [...] marca 2010 r. i wyłączony materiał dowodowy organ zarejestrował pod sygn. akt: P. S.A. Następnie w oparciu o powyższy materiał dowodowy wydał decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2012 r., mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2009 r. na przetwarzanie jej danych osobowych w celach marketingowych. Przedmiotowa decyzja dotyczy przetwarzania danych osobowych skarżącej do dnia [...] marca 2010 r.
Natomiast w pozostałym zakresie, to jest odnośnie przetwarzania danych osobowych skarżącej po dniu [...] marca 2011 r., postępowanie zostało zakończone decyzją GIODO z dnia [...] kwietnia 2012 r. również odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącej. Ta sprawa nie jest przedmiotem niniejszego postępowania.
A.S. od decyzji z dnia [...] marca 2012 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i GIODO decyzją z dnia [...] maja 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że był wprost zobowiązany, co wynika z treści uzasadnień wyroków sądów administracyjnych (wyrok WSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 137/10 oraz wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 168/11) do przeprowadzenia cezury czasowej w rozpatrywaniu niniejszej sprawy i osobną decyzją rozstrzygnął okres przetwarzania danych osobowych skarżącej w celach marketingowych przez P. S.A od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r. i osobną po dniu dnia [...] listopada 2009 r. - był realizowany do dnia [...] marca 2010 r.
W dalszych rozważaniach organ wskazał na treść pisma P. S.A z dnia [...] marca 2010 r., w którym Spółka stwierdziła, iż istotnie zaniedbała kwestię uwzględniania sprzeciwów skarżącej, co do przetwarzania jej danych osobowych w celach marketingowych i sprzeciw ten uwzględniła dopiero w dniu [...] grudnia 2009 r., a zatem po kilku miesiącach od daty pierwszego pisma skarżącej w tej sprawie ([...] października 2009 r.). P. S.A. wskazał także, iż po dniu [...] grudnia 2009 r. danych tych w związku ze sprzeciwem zainteresowanej nie przetwarza.
Powyższe ustalenie w ocenie GIODO były wystarczające do wytknięcia Spółce nieprawidłowości w przetaczaniu danych osobowych skarżącej w skierowanym do niej osobnym piśmie oraz do wydania w dniu [...] marca 2012 r. decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku A.S. z dnia [...] listopada 2009 r. w związku z uznaniem przez organ zaprzestania przetwarzania danych osobowych skarżącej po dniu [...] grudnia 2009 r. przez P. S.A w celach komercyjnych.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę (decyzja z dnia [...] maja 2012 r.) organ uznał powyższą argumentację za wystarczającą, albowiem istotą działania GIODO, zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych jest przede wszystkim przywrócenie stanu dotyczącego przetwarzania danych osobowych do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów wobec treści pisma Spółki z dnia [...] marca 2010 r., w którym stwierdzała ona o zaprzestaniu od dnia [...] grudnia 2009 r. przetwarzania danych osobowych skarżącej w celach komercyjnych, wydanie w dniu [...] marca 2009 r. decyzji odmownej było wystarczające, zaś wniosek dowodowy skarżącej z dnia [...] kwietnia 2009 r., wskazujący na dalsze przetwarzanie tych danych niezasadny.
A.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżyła decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2012 r. wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją poprzedzającą z dnia [...] marca 2012 r.
Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie:
- 1. art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę, dokonaną ponadto poprzez faktyczne zaniechanie przeprowadzenia czynności dowodowych bez wydania formalnego postanowienia o oddaleniu wniosku dowodowego;
- 2. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięci zaskarżoną decyzją istoty sprawy w wyniku zaniechania precyzyjnego określenia w utrzymanej decyzją odwoławczą decyzji GIODO z dnia [...] marca 2012 roku wniosku strony, którego uwzględnienia organ odmówił;
- 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niepoprzedzonej pozytywnymi ustaleniami faktycznymi;
- 4. art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez nieuwzględnienie wniosku strony o przywrócenie stanu zgodnego z prawem pomimo stwierdzenia naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych przy przetwarzaniu danych osobowych strony przez spółkę P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję GIODO z dnia [...] maja 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] marca 2012 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku w sprawie skargi A.S., dotyczącej przetwarzania przez P. jej danych osobowych w celach marketingowych; orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od GIODO na rzecz A.S. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że trafnie zarzuciła skarżąca, iż w decyzji organu brak jest istotnych ustaleń, co do istoty sprawy. Dalej Sąd meriti wskazał, że za kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy (w zakreślonym przez organ okresie od dnia [...] listopada 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r.) GIODO uznał pismo Spółki P. z dnia [...] marca 2010 r., w którym Spółka ta stwierdziła zaprzestanie przetwarzania danych osobowych skarżącej od dnia [...] grudnia 2009 r., wskazując na poparcie swojego twierdzenia na wydruk z systemu przetwarzającego statusy uprawniające do działań marketingowych, na podstawie których prowadzone są działania marketingowe.
Powyższe pismo, w zakresie w jakim P. S.A przyznawał się do niezgodnego z prawem przetwarzania w celach marketingowych danych osobowych A.S. w okresie od dnia [...] października 2009 r. do dnia [...] grudnia 2009 r. stało się przedmiotem osobnego wystąpienia GIODO piętnującego powyższy stan. W tym zakresie sprawa jest bezsporna i działania organu były tu prawidłowe. Natomiast brak jest – w ocenie Sądu I instancji - w treści uzasadnienia obu decyzji (zarówno z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] maja 2012 r.) wskazania z jakich powodów, pomimo kategorycznego twierdzenia skarżącej o dalszym trwaniu przetwarzania (po [...] grudnia 2009 r.) jej danych osobowych w celach marketingowych przez P., organ uznał za wiarygodne twierdzenie Spółki w tym przedmiocie z dnia [...] marca 2009 r., i dlaczego odmówił wiarygodności przeciwnym twierdzeniom skarżącej, zwłaszcza, iż istota uregulowań ustawy o ochronie danych osobowych ukierunkowana jest na doprowadzenie sposobu przetwarzania danych osobowych przez ich administratora do zgodnego z prawem.
Jak skonstatował Sąd meriti, skoro organ przyjął za cezurę czasową dla okresu objętego kontrolowaną decyzją okres od dnia [...] listopada 2009 r. do [...] marca 2010 r., to brak jest w uzasadnieniu obu decyzji wskazania w jaki sposób organ zbadał przetwarzanie danych osobowych skarżącej w celach marketingowych w okresie po dniu [...] grudnia 2009 r. do dnia do [...] marca 2010 r. Zwłaszcza, iż decyzję w tym zakresie wydał dopiero po dwóch latach ([...] marca 2012 r.) od pisma Spółki z dnia [...] marca 2009 r., zaś w okresie tych dwóch lat skarżąca składa oświadczenia i wnioski dowodowe przeczące twierdzeniom Spółki o zaprzestaniu przetwarzania jej danych osobowych w celach marketingowych po dniu [...] grudnia 2009 r.
W powyższym aspekcie sprawy WSA w Warszawie wskazał, iż GIODO, zgodnie z przepisami art. 7, art. 12, art. 75, art. 77 k.p.a. jest zobowiązany do dogłębnego zbadania sprawy a zwłaszcza do rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności mając do czynienia ze sprzecznymi oświadczeniami, co do stanu faktycznego sprawy (rozbieżność twierdzeń P. i skarżącej A.S., co do przetwarzania jej danych osobowych po dniu [...] grudnia 2009 r.) organ powinien wykazać, które z tych twierdzeń jest prawdziwe i dlaczego. Brak powyższego ustalenia stanowił – zdaniem Sądu meriti - istotne dla wyniku sprawy naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił, że poza wnioskami dowodowymi zainteresowanej strony, organ posiada liczne uprawnienia inicjowania postępowania dowodowego, z których to uprawnień procesowych (poza pismami skierowanymi do P. z dnia [...] stycznia 2010 r. i z dnia [...] lutego 2010 r.) w ogóle w niniejszej sprawie nie korzystał.
Reasumując WSA w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest jedynie połowicznie prawidłowa – to jest, co do okresu do dnia [...] grudnia 2009 r. natomiast odnoście okresu po dniu [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2012 r. nie została prawidłowo umotywowana dowodowo – brak tu jakiejkolwiek oceny wiarygodności materiału dowodowego, zwłaszcza, iż wszelkie ustalenia organu sprowadzają się do niezweryfikowanego oświadczenia Spółki P. z dnia [...] marca 2009 r. o zaprzestaniu przetwarzania danych osobowych skarżącej po dniu [...] grudnia 2009 r.
Dalszym aspektem niniejszej sprawy jest – jak wskazał Sąd I instancji - wadliwe odczytanie przez GIODO intencji zawartych w uzasadnieniach wyroków WSA z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 137/10 oraz NSA z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 168/11 i wadliwym przełożeniu tych intencji na stan dowodowy i ocenę zgromadzonych dowodów w niniejszej sprawie.
Oba sądy administracyjne rozpoznawały niniejszą sprawę jedynie w aspekcie bezczynności organu w rozpoznawaniu wniosku A.S. z dnia [...] listopada 2009 r. w zakresie ochrony przetwarzania jej danych osobowych przez P. Sądy te nie zakreślały w uzasadnieniach swoich wyroków w jaki sposób organ powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, nie zawierały wskazań – wytycznych, co do istoty rozstrzygnięcia. Natomiast oba te sądy wskazywały na opieszałość i bezczynność organu w rozpatrywaniu niniejszej sprawy i wskazywały, iż w zgromadzonym materiale sprawy organ mógł w marcu 2009 r. rozstrzygnąć sprawę, czego nie uczynił i dlatego między innymi (wytknięcie opieszałości organu w załatwianiu pism A.S. i Spółki P.) był w bezczynności. Wskazania tych sądów mają zatem charakter historyczny, uzasadniający bezczynność organu do chwili wniesienia przez A.S. skargi na bezczynność.
Ponadto, za całkowicie nieuzasadnione uznał Sąd meriti przywołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych.
Sąd I instancji przyznał, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności przyjęcia przez organ daty [...] marca 2009 r. jako cezury czasowej rozgraniczającej rozstrzyganie w niniejszej sprawie. Jednakże organ musi dostrzegać fakt, iż stan dowodowy sprawy, a zwłaszcza w aspekcie twierdzeń i wniosków dowodowych składanych przez A.S. (również odnośnie okresu po dniu [...] grudnia 2009 r.) jest inny niż w marcu 2009 r. Zatem organ rozstrzygając niniejszą sprawę (zwłaszcza oceniając sposób przetwarzania danych osobowych skarżącej w celach marketingowych przez P. w okresie po dniu [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2009 r.) powinien odnosić się także do twierdzeń i wniosków dowodowych skarżącej składanych do czasu wydania decyzji merytorycznej.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez sprawowanie niewłaściwej kontroli nad postępowaniem administracyjnym skutkujące niezasadnym uchyleniem zaskarżonej decyzji GIODO oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] marca 2012 r., wobec błędnego przyjęcia, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie zbadał przetwarzania danych osobowych skarżącej w okresie po dniu [...] grudnia 2009 r. do dnia [...] marca 2010 r, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym pełnomocnik GIODO popierał skargę kasacyjną oraz wnosił o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Pełnomocnik skarżącej A.S. wnosił o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
W pierwszej kolejności, wobec sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej, poprzez wskazanie jako naruszonych przepisów art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., odnieść się należy do kwestii prawnej możliwości ich naruszenia przez Sąd I instancji.
Wskazać w związku z tym należy, że art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych należy do kategorii przepisów ustrojowych, a nie przepisów postępowania. Sąd mógłby ten przepis zatem naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Przepis ten nie może natomiast zostać naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli - niedostrzeżenie naruszenia przepisów postępowania, czy prawa materialnego. W tym przypadku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę, dokonując kontroli pod względem zgodności z prawem.
Podobnie rzecz ma się z zarzutem naruszenia art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. Zarzut ten również uznać należy za całkowicie błędny. Przepis art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a. stanowi bowiem, że kontrola działalności administracji publicznej, którą sprawuje sąd administracyjny, polega na orzekaniu w sprawie skarg na wymienione w tym przepisie akty prawne i bezczynność organów. Przepis ten należy zatem do kategorii przepisów o charakterze ustrojowym i wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego kasacyjnie, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. W tych warunkach stwierdzić trzeba, że przepis art. 3 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mógłby być naruszony tylko wtedy, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Przechodząc w związku z tym do oceny prawidłowo sformułowanego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – zarzut ten nie znajduje w realiach niniejszej sprawy uzasadniania.
Wskazać należy bowiem, że brzmienie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. nie pozostawia w zasadzie wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów postępowania, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie o innej treści. Można zatem zarzucić Sądowi I instancji naruszenie wyżej wymienionego przepisu tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli natomiast Sąd I instancji zasadnie dopatrzył się naruszenia takich przepisów i uchylił decyzję, to nie można mu skutecznie postawić takiego zarzutu.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu meriti, że w niniejszej sprawie materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób pobieżny, niepełny, bez właściwego odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności argumentacji skarżącej A.S. co do daty zaprzestania przetwarzania jej danych przez Spółkę P., co w efekcie nie pozwalało na wydanie prawidłowej decyzji w sprawie. Organ nie zastosował się bowiem do zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, które stanowią, że przed wydaniem decyzji należy rozpatrzyć cały materiał dowodowy i dogłębnie zbadać wszystkie aspekty sprawy, co z kolei wiąże się z tym, że jako dowód należy przyjąć wszystko, co się przyczyni do wyjaśnienia sprawy. Zasady te powinny szczególnie brane pod uwagę wobec jednoznacznego ustalenia, że analizowanej sprawie organy miały do czynienia ze sprzecznymi oświadczeniami stron, co do stanu faktycznego sprawy, w szczególności dotyczącymi rozbieżności twierdzeń Spółki P. i skarżącej A.S. co do przetwarzania jej danych osobowych po dniu [...] grudnia 2009 r.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie WSA w Warszawie wskazał, że w niniejszej sprawie okolicznościami wymagającymi wyjaśnienia jest dokładne wyjaśnienie wskazanych powyżej okoliczności co do daty zaprzestania przetwarzania przez Spółkę P. danych osobowych skarżącej. Skoro bowiem organ przyjął za cezurę czasową dla okresu objętego kontrolowaną decyzją okres od dnia [...] listopada 2009 r. do [...] marca 2010 r., to – jak słusznie podniósł Sąd i instancji - brak jest w uzasadnieniu obu decyzji wskazania w jaki sposób organ zbadał przetwarzanie danych osobowych skarżącej w celach marketingowych w okresie po dniu [...] grudnia 2009 r. do dnia do [...] marca 2010 r. Zwłaszcza, iż decyzja w tym przedmiocie zapadła po dwóch latach (w dniu [...] marca 2012 r.) od daty, w której Spółka potwierdziła zaprzestanie przetwarzania spornych danych osobowych, zaś – co szczególnie istotne - w okresie tych dwóch lat skarżąca składała oświadczenia i wnioski dowodowe przeczące twierdzeniom Spółki o zaprzestaniu przetwarzania jej danych osobowych w celach marketingowych po dniu [...] grudnia 2009 r.
Obowiązkiem organu było w tym przypadku dokładne wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, poprzez wykazanie, które z tych twierdzeń jest prawdziwe i jakie ku temu argumenty przemawiają. Nie mogło być w tym zakresie wystarczającym stwierdzenie, iż wobec oświadczenia Spółki o zaprzestaniu przetwarzania danych organ uznał je za wiarygodne, bez dokonania jakichkolwiek działań weryfikujących to stanowisko. Organ powinien zatem ustalić czy faktycznie zaprzestano przetwarzania danych osobowych skarżącej.
Podejmując te działania organ winien mieć na uwadze, że choć z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika zasada koniecznego współdziałania strony z organem, to jednak nie oznacza to, iż wyłącznie na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek przedkładania organowi dowodów w sprawie, zaś organ ma jedynie obowiązek dokonać ich oceny. Oznacza to zatem, że organ administracyjny po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie może się ograniczyć wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz obowiązany jest do jej ponownego rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji przez ten organ w postępowaniu odwoławczym. Niepodjęcie takich działań stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., z czym mieliśmy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, w której organ dał bezkrytycznie wiarę twierdzeniom Spółki P., wbrew stanowczym twierdzeniom skarżącej, nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego w tym zakresie.
Wskazać bowiem należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ ma obowiązek dokładnie zbadać sprawę tak, aby w sposób prawidłowy ustalić jej stan faktyczny. Wzmocnieniem tej zasady jest nałożony na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, wynikający z art. 77 § 1 k.p.a. Dopiero więc dysponując całokształtem materiału dowodowego organ może ocenić daną okoliczność i uznać ją za udowodnioną bądź nie, do czego zobowiązuje go art. 80 K.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie zaniechanie sprawdzenia przez organ wskazanych wyżej okoliczności – które mają elementarne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia – przesądziło o naruszeniu przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że samo subiektywne poczucie skarżącego kasacyjnie organu, że w niniejszej sprawie naruszono wskazane skargą kasacyjną przepisy, nie może być skuteczną podstawą do jej uwzględnienia. Uznać zatem należało, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 powoływanej powyżej ustawy.