Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1879/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. C. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Śląskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...]. Decyzjami tymi, wydanymi na podstawie art. 38 ust. 2 pkt 4 oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667 ze zm.), z dniem 1 września 2007 r. M. C. mł. kpt. została przeniesiona na stanowisko Starszego Inspektora w Wydziale [...] w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Katowicach.
Przedstawiając stan sprawy, Wojewódzki Sąd wyjaśnił:
M. C. od dnia 1 stycznia 2004 r. zajmowała stanowisko specjalisty w Wydziale [...], a od 1 maja 2004 r. w Wydziale [...], które to stanowisko istniało w obowiązującym do dnia 28 lutego 2007 r. regulaminie organizacyjnym Komendy Wojewódzkiej, ale z dniem 1 marca 2007 r. ta komórka organizacyjna uległa przekształceniu, gdyż podzielono ją na dwie sekcje i zmniejszono ilość etatów funkcjonariuszy i służby cywilnej. W wyniku tych zmian jedynymi stanowiskami oficerskimi w Wydziale powstały stanowiska Naczelnika, Zastępcy, Kierownika Sekcji i Starszego Specjalisty, przeznaczone dla funkcjonariusza – Kapelana Wojewódzkiego strażaków. Nadto zmiany pociągnęły za sobą reorganizację sekretariatu głównego tak, żeby obsada etatowa składała się tylko z pracowników cywilnych. To wszystko spowodowało, że stanowisko oficerskie zajmowane przez M. C. uległo likwidacji. Zmiany organizacyjne nastąpiły w związku z wdrażaniem rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie ramowej organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej (miejskiej) Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 143, poz. 1037) oraz wytycznych Komendanta Głównego w sprawie wdrażania tego rozporządzenia. Dostosowując strukturę organizacyjną do wymagań, Śląski Komendant Wojewódzki podzielił komórki organizacyjnej na wiodące – Wydział Operacyjny, Wydział Kontrolno-Rozpoznawczy, Wydział Informatyki i Łączności, ze względu na zakres zadań związanych z funkcjonowaniem Wojewódzkiego Stanowiska Koordynacji Ratownictwa oraz wspomagające, wszystkie pozostałe – 70% etatów oficerskich przeznaczono dla komórek wiodących i dla kierownictwa, zaś pozostała ilość etatów oficerskich pozwoliła na obsadzenie nimi stanowisk kierowniczych w komórkach wspomagających. Natomiast wakującymi stanowiskami oficerskimi były Kierownik Sekcji Ratownictwa Specjalistycznego i starszy specjalista w Sekcji Ratownictwa Specjalistycznego w Wydziale Operacyjnym, starszy specjalista w Sekcji Technicznej Zabezpieczeń Przeciwpożarowych w Wydziale Kontrolno-Rozpoznawczym oraz Zastępca Naczelnika Wydziału Kwaterunkowego, których objecie wymagało oprócz wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych, także szczególnego rodzaju umiejętności i wiedzy, zaś M. C., mimo iż formalnie spełniała kryteria przewidziane w art. 36 ust. 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, to jednak ze względu na specjalistyczny charakter zadań nie mogła być na tych stanowiskach zatrudniona, z uwagi na swoje dotychczasowe kwalifikacje zawodowe i doświadczenie (zagadnienia szkoleniowe, obsługa sekretariatu Zastępców Komendanta Wojewódzkiego, obsługa sekretariatu głównego w ramach Wydziału Kadr, Organizacji i Nadzoru).
Wojewódzki Sąd uznał, iż w świetle takiego stanu sprawy organy nie naruszyły art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej ani co do faktu likwidacji stanowiska zajmowanego przez skarżącą, ani co do niemożności przeniesienia na równorzędne stanowisko.
Reprezentowana przez radcę prawnego M. C. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego zmianę w całości poprzez uwzględnienie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając:
- naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, co doprowadziło Sąd do uznania, iż przepis ten uprawnia organ do formowania wobec kandydatów na stanowiska starszego specjalisty w Sekcji Technicznej Zabezpieczeń Przeciwpożarowych w Wydziale Kontrolno-Rozpoznawczym dodatkowych wymogów, poza wymienionymi w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej i rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 lipca 2006 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, maksymalnych stopni przypisanych do poszczególnych stanowisk oraz dodatkowych wymagań kwalifikacyjnych, jakim powinni odpowiadać strażacy na określonych stanowiskach służbowych,
- naruszenie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegającego na przedstawieniu stanu faktycznego sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, a także naruszenie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi, mimo naruszenia przez organy administracji art. 6-14 K.p.a., art.
Sąd nadał ochronę prawną decyzji organu, w której dodatkowe wymagania wobec skarżącej zostały sformułowane z naruszeniem zasady określoności nakazanej przepisami art. 31 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w sposób naruszający zakaz dyskryminacji zakazany przepisami art. 13 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/31) i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślić na wstępie należy, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały postawione w sposób niecałkiem odpowiadający wymogom formalnym, przewidzianym w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." Przepis ten określa jakie podstawy można zawrzeć w skardze kasacyjnej, wymieniając ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Odpowiadające temu przepisowi przytoczenie podstaw kasacyjnych będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu prawa materialnego lub (i) procesowego oraz charakteru naruszenia.
W niniejszej skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 174 pkt 1 P.p.s.a., w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie jest prawem materialnym, ale procesowym i określa podstawę skargi kasacyjnej, zatem zarzut błędnej jego wykładni jest nietrafny, bo w taki sposób może być naruszone prawo materialne, mające w sprawie zastosowanie. Skoro jednak powołano w tej podstawie również przepis prawa materialnego, tj. art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej to należało uznać, że taki jest w istocie zarzut skargi kasacyjnej, postawiony na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a.
Zarzucono także naruszenie art. 141 §4, art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. nie wskazując natomiast charakteru naruszenia tych przepisów, ani czy jest to podstawa, o której mowa w art. 174 pkt 1 czy też pkt 2 P.p.s.a., jak również naruszenie art. 31 ust. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 13 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, przy czym bez określenia czy są to zarzuty, o których mowa w art. 174 P.p.s.a., czy też jest to uzasadnienie zarzutów prawa materialnego i przepisów P.p.s.a. wskazanych w podstawie skargi.
Jednak pomijając powyższe mankamenty przytoczenia podstaw stwierdzić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył przepisów wskazanych przez skarżącą.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, dalej "PSP", zgodnie z którym strażaka można przenieść na niższe stanowisko służbowe w przypadku likwidacji zajmowanego stanowiska jeżeli nie ma możliwości przeniesienia na równorzędne stanowisko.
Z przepisu tego wynika zatem, że możliwość przeniesienia strażaka na niższe stanowisko jest obwarowane łącznym spełnieniem dwu przesłanek: likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska i niemożności przeniesienia na stanowisko równorzędne. Prawidłowość zastosowania tego przepisu będzie uzależniona zatem od wykazania, że stanowisko, które strażak zajmował zostało faktycznie zlikwidowane, a likwidacja ta jest uzasadniona oraz, że nie ma w strukturze organizacyjnej stanowiska równorzędnego, tj. odpowiadającego kwalifikacjom i doświadczeniu strażaka, na które można go przenieść. Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, iż w świetle okoliczności sprawy obie te przesłanki w przypadku M. C. zostały spełnione. Niewątpliwe jest bowiem, że stanowisko dotychczas przez nią zajmowane w Komendzie Wojewódzkiej PSP zostało zlikwidowane z powodu konieczności dostosowania struktury do wymogów wynikających z przepisów (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wytyczne Komendanta Głównego), a także, że w dostosowanej do tych wymagań strukturze organizacyjnej stanowiska odpowiadającego równorzędności dotychczas przez nią zajmowanego nie było.
Zarzut skargi kasacyjnej w istocie sprowadza się do tego, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie uznał, że wystąpiła ta druga przesłanka. Zdaniem skarżącej, Śląski Komendant PSP nie miał uprawnień do określenia takich, jak to uczynił "wewnętrznych" wymogów, od spełnienia których uzależnione zostało zatrudnienie na stanowiskach oficerskich, istniejących w Komendzie. Te wymogi uznała ona za dodatkowe, niemające umocowania w przepisach i dyskryminujące. Jednak z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
Nie można odmówić Komendantowi Wojewódzkiemu prawa do tego, że do zatrudnienia na stanowiskach oficerskich w Wydziałach, które określił jako wiodące, zatem zajmujące się zadaniami, dla których istnieje Straż Pożarna, tj. Operacyjny, Kontrolno-Rozpoznawczy, Informatyki i Łączności przewidział pewne wymogi. Stanowiska w takich wydziałach słusznie wymagają kwalifikacji i doświadczenia. Nie ulega wątpliwości, a skarżąca tego nie neguje, że doświadczenia zawodowego w takim zakresie nie posiadała, gdyż dotychczas pełnione przez nią zadania to prowadzenie sekretariatu i zagadnienia szkoleniowe. Preferowanie przez Komendanta Wojewódzkiego oficerów z doświadczeniem w sprawach operacyjnych do zatrudnienia w wydziałach o takim charakterze nie wykraczało poza jego uprawnienia, jako odpowiadającego za kierowaną jednostkę organizacyjną. Nie nosiło też cech dyskryminacji w rozumieniu przepisów wskazanych w skardze kasacyjnej. Brak możności przeniesienia na inne równorzędne stanowisko nie wynikał bowiem z niczego innego, jak tylko z tego, że wolnego stanowiska odpowiadającego kwalifikacjom i doświadczeniu M. C. nie było w strukturze organizacyjnej, zaś na moment przeniesienia na niższe stanowisko z kolei jej kwalifikacje i doświadczenie były takie, iż nie można było powiedzieć o równorzędności stanowiska w komórkach "wiodących" z dotychczas przez nią zajmowanym.
Z powyższych względów nie można było uznać, iżby Wojewódzki Sąd naruszył prawo materialne, jak również przepisy postępowania i wobec tego skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 P.p.s.a.