Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt II SA /Wa 933/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego.
Wyrok ten wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta R. orzekł o odmowie przyznania J. Z. prawa do świadczenia przedemerytalnego. Organ wskazał w uzasadnieniu takiego stanowiska, iż strona nie spełnia przesłanek z art. 37 k ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż legitymuje się jedynie stażem pracy w wysokości 34 lata i 3 dni.
W wyniku odwołania J. Z., Wojewoda Mazowiecki rozpatrując niniejszą sprawę, decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał wspomnianą wyżej decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznając, iż Starosta R. w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalił dla skarżącego okres uprawniający do emerytury tj. 34 lata i 3 dni, w szczególności słusznie w zaskarżonej decyzji odmówiono uwzględnienia okresu pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym. Dodatkowo podniósł, iż co prawda z zeznań świadków wynika, że skarżący zamieszkiwał w przedmiotowym gospodarstwie, niemniej te okoliczności nie zostały potwierdzone stosownym zaświadczeniem Urzędu Gminy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. Z. wnosił o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wyliczaniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990 r., nr 54, poz. 310) poprzez niezastosowanie tych przepisów, co miało wpływ na wynik sprawy oraz zarzucając naruszenie art. 37 k ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. nr 58, poz. 514) przez jego niezastosowanie. Zdaniem skarżącego organ wadliwie wyliczył jego okres pracy, pomijając okres pracy, świadczonej po ukończeniu przez niego 16 lat, w gospodarstwie rolnym babci i wujostwa od dnia 12 stycznia 1964 r. do dnia 31 lipca 1967 r., który to okres pracy został potwierdzony stosownym zaświadczeniem Urzędu Gminy w J. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie.
W uzasadnieniu swojego stanowiska przyznał, że nie zaliczenie powyższego okresu stanowiło jedyną przesłankę skutkującą o odmowie przyznania świadczenia przez oba organy. Jednakże odmowa ta jest uzasadniona. W ocenie organu pracownik Urzędu Gminy J. nie powinien wydać zaświadczenia znak: [...], na które powołuje się skarżący pomimo potwierdzenia w zeznaniach świadków, iż J. Z. pracował w tym gospodarstwie od dnia 12 stycznia 1964 r. do dnia 31 lipca 1967 r. Zeznania świadków, a zatem i treść opartego na nich zaświadczenia pozostają w rozbieżności z treścią poświadczenia zameldowania z dnia 11 lutego 2004 r. nr [...] wydanym przez Zastępcę Kierownika USC w J., które stwierdza zamieszkanie przez skarżącego w okresie od 29 kwietnia 1955 r. od dnia 22 czerwca 1968 r. w J., przy ul. [...] wraz z rodzicami F. i M. Z. Rozbieżny z treścią zaświadczenia i zeznaniami świadków o pracy skarżącego w gospodarstwie i rolnym babci i wujostwa pozostaje także protokół z dnia 12 lutego 1975 roku oraz Akt Własności Ziemi z dnia 18 lutego 1975 r., które potwierdzają pracę J. Z. w tym gospodarstwie, ale dopiero od 1967 roku. Nadto zaświadczenie znak: [...], na które powołuje się skarżący zostało wydane dopiero 10 maja 2004 r. na podstawie zeznań świadków z dnia 11 lutego 2004 r.
Zdaniem Wojewody Mazowieckiego, w oparciu o tak zgromadzone dowody, praca J. Z. w gospodarstwie rolnym babci i wujostwa przed 1967 rokiem nie jest wiarygodna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wskazał, iż nie jest ona zasadna, zaś oba organy administracji prawidłowo rozpatrzyły sprawę.
Wyjaśniono, że zgodnie z treścią art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 58 poz. 514 ze zm.) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
- 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat dla kobiet i 63 lat dla mężczyzn i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
- 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub
- 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
- 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1 poz. 1 ze zm.),
- 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2 a i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury, spełnia warunki określone w pkt. 1, 3 lub 4.
J. Z. urodził się [...]. W dniu 13 lutego 2004 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Od dnia 21 lutego 2004 r. przyznano mu zasiłek dla bezrobotnych, zaś w dniu 16 lutego skarżący złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Zatem na dzień rejestracji ukończył 56 lat i legitymował się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym łącznie 34 lata i 3 dni. Ostatni stosunek pracy został z nim rozwiązany z dniem 31 stycznia 2004 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ale nie z powodu niewypłacalności pracodawcy.
Z powyższego zdaniem Sądu wynika, że J. Z. ze względu na wiek oraz okres zatrudnienia nie spełniał przesłanek wymienionych w pkt 1, 2 i 3 cytowanego wyżej przepisu, a ponieważ do rozwiązania ostatniego stosunku pracy nie doszło z powodu niewypłacalności pracodawcy, jak też nie nastąpiło zakończenie subsydiowanej formy zatrudnienia (art. 19 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), nie zachodzą tu także przesłanki określone w pkt. 4 i 5.
Skarżący kwestionuje wskazany wyżej okres pracy 34 lat i 3 dni, wskazując, że po ukończeniu 16 lat pracował u wujostwa od dnia 12 stycznia 1964 r. do dnia 31 lipca 1967 r. w rodzinnym gospodarstwie swojej babci i wujostwa (stanowiącym własność rodziców matki) w A[...] gmina J., na którą to okoliczność do skargi załączył zaświadczenie Urzędu Gminy z dnia 10 maja 2004 r., wydanym na podstawie zeznań świadków z dnia 11 lutego 2004 r. Sąd zaznaczył, że zaświadczenie o pracy w gospodarstwie rolnym skarżący uzyskał dopiero w dniu 10 maja 2004 r., a więc po rozpatrzeniu sprawy przez Wojewodę Mazowieckiego.
Fakt tej pracy był kwestionowany przez organy w obu instancjach, a samo zaświadczenie zostało zakwestionowane przez Wojewodę Mazowieckiego w odpowiedzi na skargę. Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że z zaświadczenia Starostwa Powiatowego w [...] nr [...] z dnia 11 lutego 2004 r. wynika, że w latach 1964 - 1968 w rejestrach ewidencji gruntów założonych dla obrębu A., gm. J. figurują dwa gospodarstwa. Pierwsze pod nr 26 o powierzchni 2,03 ha składające się z działek o nr 120, 237, 238, 251 zapisane na M. S. córkę J. i drugie pod nr 27 o powierzchni 5,92 ha składające się z działek o nr 34, 68, 122, 204, 205 zapisane na W. G. syna J. i K. Z zeznań świadków z dnia 11 lutego 2004 r. wynika, że właśnie w tych gospodarstwach w A. w okresie od dnia 12 stycznia 1964 r. do dnia 31 lipca 1967 r. pracował skarżący, nadto tam też przebywał pomimo zameldowania w J.. Na podstawie tych zeznań Urząd Gminy J. wydał w dniu 10 maja 2004 r. zaświadczenie znak: [...], na które powołuje się skarżący.
Z poświadczeń zameldowania wydanych przez Urząd gminy J. w dniu 11 lutego 2004 r. Nr [...] wynika, że J. Z. w okresie od dnia 29 kwietnia 1956 r. zamieszkiwał w J. przy ul. [...], zaś dopiero od 22 czerwca 1968 r. do chwili wydania zaświadczenia zamieszkiwał w A. gm. J. w domu nr [...].
Z danych dotyczących postępowania administracyjnego toczącego się w 1975 r. w ramach ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250) wynika, że jak zeznali świadkowie w dniu 12 lutego 1975 r. J. Z. użytkował grunty M. S. od 1967 r. i na podstawie tych zeznań w dniu 18 lutego 1975 r. otrzymał Akt Własności Ziemi nr [...] we wsi A. (działki nr 120, 237, 238, 251).
Analizując powyższe dokumenty, Sąd podkreślił, że organy administracji słusznie nie ograniczyły się jedynie do danych przedstawianych przez skarżącego, ale same także gromadziły w niniejszej sprawie dowody. Zgromadzona w ten sposób dokumentacja jest w miarę wszechstronna i pozwala na przeprowadzenie obiektywnych ustaleń stanów faktycznych. Takie działanie organu jest zgodne z dyspozycją przepisów rozdziału 4 - "Dowody"- KPA, które nakazują dopuszczenie wszystkich dowodów mogących przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75), a także w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77). W szczególności gdy dokumenty urzędowe budzą wątpliwości możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści takich dokumentów (art.76 par. 1 -3).
Skoro na organie administracyjnym spoczywa także obowiązek oceny zebranego materiału dowodowego i określenie jakim dowodom dał wiarę, a jakim odmówił wiarygodności. W uzasadnieniach obu instancji jak konkludował Sąd organy uzasadniły dlaczego odmówiły wiary twierdzeniom J. Z. o pracy w gospodarstwie rolnym babci i wujostwa od dnia 12 stycznia 1964 r. do dnia 31 lipca 1967 r., świadczonej po ukończeniu przez niego 16 lat. Z tych samych względów organ zakwestionował w odpowiedzi na skargę złożone przez J. Z. zaświadczenie wydane przez Urząd Gminy J. z dnia 10 maja 2004 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji ma prawo, a nawet obowiązek ustosunkowywać się do oceny dowodów w danej sprawie kierując się w tej materii własnym doświadczeniem i wiedzą. Tak podjęta decyzja jest uznaniowa, jednakże uznanie to znajduje swoje podstawy w motywach obu decyzji opierających się na innych obiektywnych faktach. Są to przede wszystkim niezwiązane z bytem przedmiotowej sprawy zeznania świadków z postępowania administracyjnego toczącego się w 1975 r. w ramach ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, wydany wówczas Akt Własności Ziemi i poświadczenia o zameldowaniu skarżącego. Konkludując Sąd wskazał, że nie dopatrzył się w niniejszej sprawie żadnych uchybień.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik J. Z. zaskarżając go w całości.
Opierając skargę kasacyjną na podstawie naruszenia przepisów postępowania tj. na przesłance wynikającej z art. 174 pkt.2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyrokowi temu zarzucono:
- 1. niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia, czy naruszono prawo materialne tj. przepis art. 37 k ust. l pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r.o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003r. nr 58 poz.514) oraz przepisy art. l ust. l pkt 2 oraz art.3 ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczaniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990r. nr 54, poz.310), w wyniku czego zostały naruszone przepisy art. l45 § 1 pkt l lit. a w związku z art. l41 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr l53, poz. l270 ze zm.) co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- 2. nieuwzględnieniu skargi, pomimo naruszenia przepisów art.7 kpa. przez oba organy administracji wydające decyzje w niniejszej sprawie, w wyniku czego zostały naruszone przepisy art. 145§1 pkt l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz.1270 ze zm.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powołując się na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Na poparcie skargi wskazano, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając w tej sprawie skargę uznał, że oba organy administracji prawidłowo rozpatrzyły sprawę, w szczególności prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy a następnie dokonały właściwej jego oceny, w sposób rzeczowy i uzasadniony odmówiły wiarygodności twierdzeniom skarżącego odnośnie jego pracy w gospodarstwie rolnym babci i wujostwa po ukończeniu 16 roku życia tj. od dnia 12 stycznia 1964r. do dnia 31 lipca 1967r. Nie zgadzając się jednak z takim stanowiskiem wyjaśniono, iż faktem jest, że skarżący uzyskał zaświadczenie z Urzędu Gminy J. o pracy w gospodarstwie rolnym rodzinnym w okresie od dnia 12 stycznia 1964r. do dnia 31 lipca 1967r. w dniu 10 maja 2004r., które to zaświadczenie załączył dopiero do skargi. Jednakże należy wziąć pod uwagę, iż powyższe zaświadczenie potwierdza stan faktyczny wynikający zeznań świadków. W ocenie skarżącego Sąd bezpodstawnie pominął ten dowód, kwestionując również bezpodstawnie wiarygodność zeznań świadków.
Sąd analizując złożone w sprawie dokumenty pominął przepisy art. l ust. l pkt.2 oraz art.3 ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. z 1990r. nr 54, poz.310). Zdaniem skarżącego Sąd Wojewódzki nie wziął również pod uwagę okoliczności, iż organy administracyjne obu instancji również zignorowały przepisy w/w ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Zgodnie bowiem z przepisami tej ustawy, jeżeli przepisy prawa pracy przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze wynikające ze stosunku pracy do tego stażu wlicza się m.in. okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia. Jednakże organy administracyjne obu instancji uznały, że potwierdzeniem pracy skarżącego w gospodarstwie rolnym nie mogą być zeznania świadków.
W ocenie skarżącego Sąd nie uwzględniając skargi a tym samym podzielając w/w stanowisko organów administracji naruszył przede wszystkim przepisy art. l45 § l pkt 1 lit. a w związku art. l41 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Konsekwencją bowiem naruszenia w/w przepisów postępowania było naruszenie w/w art.3 ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. a z kolei to naruszenie było konsekwencją naruszenia art.37 k ust. l pkt.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Zauważono również, iż wskutek błędnych ustaleń Sądu Wojewódzkiego doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w punktach 1 i 2. skargi kasacyjnej w tym naruszenia art. 7 kpa, tj. zasady dochodzenia prawdy obiektywnej. Powyższe naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało z kolei naruszeniem w/w przepisów prawa materialnego tj. art.37 k ust. l pkt.2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z naruszeniem art. l i art.3 ustawy o wliczaniu okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2)naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to,że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim (art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie sporządzona została zgodnie z wyżej wskazanymi regułami przez pełnomocnika skarżącego J. Z. lecz nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Okolicznością niesporna w przedmiotowej sprawie jest to, iż J. Z. w chwili rejestracji w organie zatrudnienia legitymował się okresem pracy wynoszącym 34 lata i 3 dni. Ubiegając się o przyznania świadczenia przedemerytalnego zgodnie z przepisem 37k ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 514 ze zm.) skarżący aby spełnić wymagane tym przepisem przesłanki do jego otrzymania winien również osiągać okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat. W tym celu na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) przedstawił dowody swojej pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym babci M. S. i wujostwa H. i W. G. w A. gm. J. od dnia 12 stycznia 1964 r do 31 lipca 1967 r., które zarówno przez organy administracji orzekające w sprawie jak i przez Sąd I instancji nie zostały uwzględnione a w konsekwencji odmówiono stronie przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego.
Stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w zaskarżonym wyroku oddalające skargę w niniejszej sprawie jest trafne co do samego rozstrzygnięcia aczkolwiek motywy przyjęte na jego poparcie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego winny być odmienne od tych w nim zaprezentowanych.
Zauważyć należy, iż skarżący w ramach prowadzonego postępowania przed organami zatrudnienia, wywodził, że do pracowniczego stażu powinien mieć zaliczony okres pracy w gospodarstwie rolnym babci i wujostwa na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Przepis art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, iż ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczenie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się także:
- 1. okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka,
- 2. przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16 roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenia osobiście lub wraz ze współmałżonkiem,
- 3. przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.
W ustępie 2 tego artykułu wskazano, że przepisu ust 1 nie stosuje się, jeżeli w myśl danego przepisu lub postanowienia do stażu pracy wlicza się tylko okresy zatrudnienia w danym zakładzie pracy, w określonej branży albo okresy pracy na określonych stanowiskach lub pracy wykonywanej w szczególnych warunkach.
Mając na uwadze wskazane wyżej uregulowania przyjąć należy, iż postanowienia art. 1 ust. 1 pkt. 1 – 3 cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. nie mają zastosowania do sytuacji skarżącego J. Z.. Przede wszystkim powyższa ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, nie stanowi podstawy do uwzględnienia okresów pracy w gospodarstwie rolnym do okresu pracy warunkującego nabycie prawa do innych świadczeń czy uprawnień, nie będącymi świadczeniami czy uprawnieniami wynikającymi ze stosunku pracy.
W związku z powyższym, okres pracy w gospodarstwie rolnym nie może być zaliczony do okresu uprawniającego do świadczenia przedemerytalnego. Okresy pracy lub innej działalności uprawniającej do tego świadczenia zostały precyzyjnie wymienione enumeratywnie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58 z 2003 r. poz. 514) a tym samym okresy wykonywania innego rodzaju pracy nie mogą być zaliczane do stażu pracy w sprawie przed organami zatrudnienia. Tożsame stanowisko wyrażone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 lipca 2001 r. sygn. akt IISA 671/01 publikowanym zbiór LEX nr 54539.
Skoro zaliczeniem okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym objęte są w myśl omawianej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. jedynie uprawnienia pracowników wynikające ze stosunku pracy, to niewątpliwie uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych czy też świadczenia przedemerytalnego nie wynika ze stosunku pracy. Prawo do takiego zasiłku czy też świadczenia przedemerytalnego powstaje dopiero po ustaniu zatrudnienia a uprawnienie to jest realizowane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która była podstawą prawną działań organów zatrudnienia w tej sprawie.
Dlatego też wobec przedstawienia przez Naczelnego Sądu Administracyjnego odmiennej oceny prawnej niż Sąd I instancji, która jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzuty skargi kasacyjnej w całości jako nieusprawiedliwione nie zasługiwały na uwzględnienie.
Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ale wyraża inna ocenę prawną niż Sąd I instancji, to ocena ta jest wiążąca dla organów administracji oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tak jak ocena prawna, o której mowa w art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – porównaj wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r. sygn. akt FSK 207/04 publikowany OSP zeszyt 2 z lutego2005 r. poz. 18.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji albowiem zgodnie z treścią w/w przepisu Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.