Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 548/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi A. W., uchylił decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] września 2009 r., nr [...] w przedmiocie utraty prawa do stypendium.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wojewoda Pomorski decyzją z dnia [...] października 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] września 2009 r. nr [...], którą orzeczono o utracie przez A. W., odbywającego studia podyplomowe, prawa do stypendium w okresie od dnia 1 lipca 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. w związku z brakiem uczestnictwa w tym okresie w zajęciach studiów.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 19 grudnia 2008 r. A. W. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Gdańsku jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 27 grudnia 2008 r. na okres 6 miesięcy. Zgodnie z umową zawartą w myśl art. 42a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w dniu 6 lutego 2009 r. z Prezydentem Miasta Gdańska, A. W. otrzymał dofinansowanie studiów podyplomowych odbywających się w okresie od 7 lutego 2009 r. do 20 lutego 2010 r. Decyzją organu I instancji z dnia [...] maja 2009 r. przyznano stronie od dnia 7 lutego 2009 r. prawo do stypendium za okres uczestnictwa w zajęciach przewidywanych programem studiów w wysokości 20% zasiłku dla bezrobotnych za każdy miesiąc uczestnictwa w studiach, bez względu na wymiar godzinowy zajęć w miesiącu.
W dniu 3 lipca 2009 r. z zaświadczenia [...] Urząd Pracy powziął wiadomość, że w lipcu i sierpniu 2009 r. zajęcia studium podyplomowego, w których brał udział odwołujący się, nie odbywają się.
W oparciu o tę informację organ I instancji wyżej opisaną decyzją orzekł o utracie przez stronę prawa do stypendium w czasie od 1 lipca 2009 r. do 31 sierpnia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że prawo do stypendium przysługuje za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów, a decyzja przyznająca stypendium wyraźnie stanowi, że stypendium przysługuje za każdy miesiąc uczestnictwa w zajęciach, bez względu na wymiar godzin w miesiącu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł A. W. Uchylając decyzję organu I i II instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, iż określenie "za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów,przysługuje" zawarte w art. 42a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy można odczytywać w sposób w jaki zrobił to organ I instancji albo w taki, że stypendium przyznano na cały okres odbywania studiów podyplomowych, nie wyłączając wakacji.
W ocenie Sądu I instancji za takim rozumieniem omawianego prawa do stypendium świadczyć może również treść art. 41 ust. 3b powołanej ustawy, który ma być stosowany odpowiednio, a w którym przewidziano, że stypendium podczas szkolenia przysługuje bezrobotnemu od ostatniego dnia miesiąca, w którym podjął zatrudnienie, do zakończenia szkolenia.
Zdaniem WSA przeszkodą do pozbawienia A. W. stypendium w okresie wakacji 2009 roku (w lipcu i sierpniu) była także treść decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] maja 2009 r., w której organ orzekł o "przyznaniu skarżącemu prawa do stypendium od dnia 7 lutego 2009 r. miesięcznie w wysokości 20% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, w okresie uczestnictwa w studiach". Ponadto w umowie nr [...] zawartej przez skarżącego z organem I instancji w dniu 6 lutego 2009 r. określono, że "studia podyplomowe przeprowadzone zostaną w terminie: 7 lutego 2009 – 20 lutego 2010" (cyt. z § 2 pkt 2 umowy). Skoro strony tak postanowiły, to Sąd I instancji przyjął, że okres, na jaki przyznano stypendium A. W. to okres uczestnictwa w studiach, czyli – od 7 lutego 2009 do 20 lutego 2010 r., zatem tak, jaki rozumie to skarżący.
Takiego rozumienia zapisu decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nie zmienia, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zaświadczenie z [...], gdyż stypendium przyznano nie "na czas uczestnictwa w zajęciach" lecz "na czas uczestnictwa w studiach", a zaświadczenie z uczelni jest dowodem jedynie na to, że bezrobotny kontynuuje studia.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Wojewoda Pomorski, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Wnoszący skargę kasacyjną przedmiotowemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako P.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 110 k.p.a., które miało istotny wpływa na wynika sprawy;
- prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 42a ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 1994 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji zaprezentował wykładnię art. 42a ust. 5 powołanej ustawy, która kłóci się z gramatycznym brzmieniem tego przepisu. Uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów, czyli innymi słowy uczestnictwa w studiach nie należy utożsamiać z faktem bycia studentem, który to fakt sam w sobie jest niewystarczający do posiadania prawa do stypendium z tytułu odbywania studiów podyplomowych. Uczestnictwo w studiach podyplomowych nie może być utożsamiane tylko z pozostawaniem w ewidencji studentów. O okresie uczestnictwa w zajęciach nie rozstrzyga też podany w umowie o sfinansowanie studiów podyplomowych okres przeprowadzenia studiów, który został podany w odrębnym celu, czyli sfinansowania tych studiów, których koszt przekazany został na rzecz uczelni, a nie uczestnika tych studiów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie Sądu podstawami, przytoczonymi w skardze kasacyjnej. Podstawy te określają kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Oceniana w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gdańsku choć błędnie uzasadniony odpowiada prawu.
Na wstępie należy zauważyć, że kwestionowana w tej sprawie decyzja organu o utracie prawa do stypendium nie ma oparcia w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 ze zm.) O utracie prawa do stypendium orzeka organ tylko w wypadku, gdy stypendium to nie wynika z zawartej umowy (art.9 ust.2a pkt.14 lit.b.) Zawarta w dniu 6 lutego 2009r. na podstawie art. 42a ust.1 ustawy umowa na dofinansowanie studiów podyplomowych stanowiła podstawę do wydania decyzji o przyznania prawa do stypendium (art. 42a ust.5 tej ustawy) Z treści tego przepisu wynika, że stypendium przysługuje za okres uczestnictwa w zajęciach przewidzianych programem studiów. Stypendium to wypłacane jest każdego miesiąca po okazaniu zaświadczenia potwierdzającego uczestnictwo w zajęciach. Oznacza to, że brak zaświadczenia o uczestnictwie w zajęciach w konkretnym miesiącu powoduje, że odpowiedni organ nie wypłaca stypendium bezrobotnemu. W przypadku wypłaty nie przysługującego stypendium osoba, która je pobrała obowiązana jest do jego zwrotu, o którym orzeka organ w drodze decyzji na podstawie art. 76 ust 1 cytowanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z treści decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] maja 2009r. wynika, że skarżącemu przyznano stypendium za każdy miesiąc uczestnictwa w zajęciach. Faktu tego nie zmienia niefortunnie użyte w komparycji decyzji sformułowanie "uczestnictwo w studiach" gdyż z treści uzasadnienia tej decyzji jak i pouczenia wynika, w sposób nie budzący wątpliwości, że stypendium przyznane zostało skarżącemu na warunkach określonych w art. 42a ust. 5 ustawy, to jest za każdy miesiąc uczestnictwa w zajęciach. Odmienne stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest zatem błędne.
Mając powyższe na uwadze wydanie decyzji o utracie prawa do stypendium za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2009r nie miało podstaw w odpowiedniej regulacji prawnej. Zatem wyeliminowanie decyzji, wydanych w tym przedmiocie w obu instancjach, z obrotu prawnego było zasadne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.