Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 13 września 2013 r., sygn. akt I OSK 777/12

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie NSA Marzenna Linska-Wawrzon(spr.) del. WSA Iwona Kosińska
asystent sędziego Anna Dziosa-Płudowska protokolant
Rozpoznanie
w dniu 13 września 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1654/11
Sprawa
w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania I. oddala skargę kasacyjną; II. zasadza od Wojewody Małopolskiego na rzecz G. W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 20 grudnia 2011 r. II SA/Kr 1654/11 po rozpoznaniu skargi G. W. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Starosta Tatrzański decyzją z [...] marca 2011 r., na podstawie art. 104, art. 107 i art. 127 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 73 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz G. W. za nieruchomość zajętą pod fragment drogi gminnej – ulicy [...] w Zakopanem, oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] obręb 5.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że wnioskiem z 5 marca 2009 r. G. W. wystąpiła do Starosty Tatrzańskiego o wypłatę odszkodowania za grunt zajęty, jej zdaniem pod drogę gminną, oznaczony jako działka ewid. nr [...], [...] obręb 5 w Zakopanem. Decyzją z [...] października 2008 r. Wojewoda Małopolski orzekł, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina Miasto Zakopane nabyła z mocy prawa własność działek ewidencyjnych nr [...], [...] obręb 5 w Zakopanem, o łącznej powierzchni 0,0213 ha, zajętych pod fragment ulicy [...]. Starosta Tatrzański wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. odszkodowanie jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. a po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż G. W. w złożonym w dniu 19 grudnia 2005 r. wniosku domagała się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...] obręb 5 położoną w Zakopanem, a sprawa ta zarejestrowana została pod znakiem [...] i zakończona została ostateczną decyzją z 27 sierpnia 2010 r. Tym samym organ uznał, że wniosek z 5 marca 2009 r. dotyczący działki ewidencyjnej nr [...] obręb 5 w Zakopanem, złożony po zakreślonym terminie ustawowym, zainicjował nowe postępowanie albowiem był rozszerzeniem wniosku z 19 grudnia 2005 r. o inną działkę. Organ I instancji podkreślił, że stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. zgłoszone żądanie określa przedmiot prowadzonego postępowania, a w razie wątpliwości, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji publicznej.

Artykuł 73 ust. 4 przepisów wprowadzających przesądza bowiem, że odszkodowanie przysługuje tylko na żądanie uprawnionej osoby. Po drugie wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Dla samego zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego, stanowiącego oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odszkodowania, nie jest potrzebne uprzednie uzyskanie decyzji wojewody. Dlatego trudno zakładać, że właściciele nie mieli świadomości utraty swoich nieruchomości przed wydaniem decyzji wojewody, która tylko potwierdza wywłaszczenie. Każdy z byłych właścicieli znajdował się w porównywalnej sytuacji prawnej, ponieważ był uprawniony w ustawowo określonym okresie do złożenia wniosku o ustalenie im wypłatę odszkodowania. Wniosek ten stanowił bowiem oświadczenie, że były właściciel zamierza skorzystać z prawa do odszkodowania, a dopiero w następnej kolejności zawierał żądanie ustalenia i wypłaty odszkodowania w przewidzianej prawem procedurze.

W konsekwencji to, kiedy wojewoda wydał decyzję, nie stanowiło przeszkody do skorzystania przez każdego z byłych właścicieli z prawa do zgłoszenia roszczenia odszkodowawczego. Artykuł 73 ust. 4 Przepisów wprowadzających nie różnicuje pozycji prawnej byłych właścicieli, ponieważ wszystkie osób zainteresowane uzyskaniem odszkodowania były uprawnione do złożenia wniosku w takim samym okresie – od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r.

G. W. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 9, 76 i art. 77 k.p.a. oraz art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną interpretację tego przepisu. Odwołująca się wniosła o załączenie jako dowód akt sprawy o sygn. akt [...] prowadzonej przed Starostą Tatrzańskim w Zakopanem.

W uzasadnieniu odwołania podniosła, że w dniu 19 grudnia 2005 r. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę odszkodowania za grunt oznaczony jako działki ewidencyjne nr [...] obr. 5 stanowiący jej własność. Do wniosku została załączona mapa ewidencyjna z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w Zakopanem. Z mapy tej (w skali 1:1000) wynikało, że zajęta pod drogę została wyłącznie działka nr [...] obręb 5 w Zakopanem. W związku z tym nie będąc świadoma wadliwości mapy (która przecież jest dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów k.p.a. i korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą) wnioskiem swoim objęła wyłącznie działkę nr [...]. Odwołująca się podkreśliła, że wniosek ten wskazywał jedną księgę wieczystą – nr [...]. Dopiero w 2008 r., po dokonaniu na żądanie gminy projektu podziału nieruchomości, okazało się, że mapa na podstawie, której został złożony wniosek o wypłatę odszkodowania, była nieprecyzyjna.

Dopiero, na podstawie tego projektu, w Starostwie Powiatowym zaktualizowało przedmiotową dokumentację. Okazało się wówczas, że gmina na dzień złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania, zajęła nie tylko działkę nr [...] ale także działkę nr [...]. Fakt ten potwierdza także decyzja Wojewody Małopolskiego nr [...] (w aktach sprawy [...]), w której Wojewoda uznał, że wniosek z 19 grudnia 2005 r. obejmuje także działkę [...]. Wobec powyższego, odwołująca się złożyła wniosek doprecyzowujący jej pierwotny wniosek o odszkodowanie. W przekonaniu wnioskodawczyni organ administracji publicznej prawdopodobnie świadomie wprowadził ją w błąd. Odwołująca się podkreśliła, że nieprawidłowe było nadanie wnioskowi nowej sygnatury i potraktowanie go jako odrębnej sprawy. Żaden z operatów szacunkowych, mimo upływu kolejnych 5 lat toczącego się postępowania administracyjnego, nie zawierał zaktualizowanych wyrysów z mapy geodezyjnej.

Nadto odwołująca się podkreśliła, że do końca terminu składania wniosków o odszkodowanie, tj. do dnia 31 grudnia 2005 r., w Wydziale Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w Zakopanem, wydawano stronom mapy ewidencyjne wraz z opisem z błędnie naniesionym zajętym pasem drogowym. Nadto mapy ewidencyjne w skali 1:1000 różniły się od map w skali 1:500, a ta wiedza była dostępna wyłącznie pracownikom Urzędu Starostwa. Ten fakt uniemożliwił poprawne określenie żądania zawartego w pierwotnym wniosku o wypłatę odszkodowania.

Wojewoda Małopolski decyzją z 2 sierpnia 2011 r. działając na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ drugiej instancji podał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom takich nieruchomości przysługuje odszkodowanie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na ich wniosek złożony do dnia 31 grudnia 2005 r. Dochowanie terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie jest, jedną z przesłanek, od których zależy pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przez organ. W tej sytuacji brak spełnienia choćby jednej z przesłanek powoduje niemożność ustalenia i wypłacenia odszkodowania.

W przedmiotowej sprawie, w pierwotnie złożonym wniosku z 19 grudnia 2005 r. o przyznanie odszkodowania, wnioskodawczyni precyzyjnie określiła, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr [...] obr. 5 położoną w Zakopanem, wskazując, iż przedmiotowa działka weszła w skład ulicy [...]. Prawidłowo zatem organ I instancji przyjął, iż wniosek z 5 marca 2009 r. o odszkodowanie za działkę nr [...] odnosi się do zupełnie nowego przedmiotu postępowania, a zatem słuszne jest twierdzenie organu l instancji, iż nie został złożony w terminie zakreślonym przepisem art. 73 ust. 4 ustawy, co w konsekwencji stanowi podstawę odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za tę działkę na rzecz G. W..

G. W. w skardze na powyższą decyzję zarzuciła naruszenie art. 7, 9, art. 76 § 1 oraz 77 k.p.a., a nadto art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 21 Konstytucji.

W uzasadnieniu skargi zasadniczo wskazała na okoliczności podniesione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.; dalej ustawa powoływana jako p.w.u.r.a.p.). z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego stają się zajęte pod drogi publiczne nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Właścicielom nieruchomości, którzy z mocy powołanego przepisu utracili własność tych nieruchomości należy się odszkodowanie, które będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonego w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na zgłoszony przez nich wniosek, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa (ust. 4 powołanego przepisu).

Skarżąca w dniu 19 grudnia 2005 r. złożyła we właściwym organie administracji publicznej wniosek o wypłatę odszkodowania za działkę zajętą pod drogę publiczną – ul. [...] w Zakopanem. Podała, iż domaga się odszkodowania za działkę ewidencyjną nr [...]. Pod drogę publiczną zajęta została także należąca do skarżącej działka nr [...] w Zakopanem. Okoliczności te wprost wynikają z deklaratoryjnej decyzji Wojewody Małopolskiego z [...] września 2008 r. (znak: [...]) stwierdzającej, iż obie te działki nabyte zostały przez Gminę Miasto Zakopane z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Ponadto, jak wynika ze znajdującej się w aktach kopii mapy ewidencyjnej (k. 14 a.a.) i projektu podziału (k. 2 a.a.) obie działki (nr [...] oraz [...]) znajdują się obok siebie.

Zdaniem Sądu z powyższych okoliczności, jak i stanu prawnego, wynikają dla sprawy określone konsekwencje. Mianowicie, skoro przepis art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. stanowi, iż z dniem 1 stycznia 1999 r. przechodzi na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i jednocześnie wymaga ten przepis, by poprzedni właściciel tej nieruchomości w ustawowo określonym terminie złożył wniosek o odszkodowanie, to uznać należy, że z chwilą złożenia tego wniosku obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego to postępowanie jest dokładne i precyzyjne ustalenie jego przedmiotu, to jest ustalenie, jaką nieruchomość (jej część) zajętą pod drogę publiczną utracił właściciel, jaka jest jej powierzchnia i jakie należy się z tego tytułu odszkodowanie.

W ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest przyjęte przez organy administracji w niniejszej sprawie stanowisko, iż treść wniosku złożonego przez osobę pozbawioną własności nieruchomości, determinuje ostatecznie przedmiot i zakres takiego postępowania.

Ponadto Sąd wskazał, że przepis art. 73 p.w.u.r.a.p. posługuje się terminem "nieruchomości", mający szersze znaczenie od pojęcia "działka". Przepis ten (art. 73 ust.

1) w szczególności stanowi, że odszkodowanie przysługuje za (...) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne (...). W tej sytuacji dla skuteczności wniosku o wypłatę odszkodowania przewidzianego art. 73 pkt 4 cytowanej ustawy, nie jest niezbędne wskazywanie geodezyjnego oznaczenia wydzielonej i zajętej pod drogę działki lecz wystarczy ogólniejsze określenie nieruchomości (jej części), która została zajęta pod drogę. Wystarczające w tym zakresie jest np. wskazanie księgi wieczystej, w której nieruchomość ta jest zapisana lub podanie nazwy ulicy (drogi) wybudowanej na tej nieruchomości. Te informacje zawierał pierwotny wniosek skarżącej z 19 grudnia 2005 r. Jego treść powinna prowadzić do ustalenia całego pasa gruntu zajętego pod drogę, stanowiącego część nieruchomości należącej do skarżącej, a zapisanej w księdze wieczystej nr 48117 prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Zakopanem. Nie było w związku z tym podstaw do traktowania pisma skarżącej z 5 marca 2009 r. jako żądania wszczynającego postępowanie o odszkodowanie za inną nieruchomość, tym bardziej, że wówczas jeszcze nie było zakończone postępowanie wszczęte wnioskiem z 19 grudnia 2005 r.

W ocenie Sądu pierwszej instancji stanowisko organów administracji koncentrujące się na formalnej treści złożonego wniosku o odszkodowanie z 19 grudnia 2005 r., nie zasługuje na aprobatę również i z tego powodu, że z nieuzasadnionych względów uprzywilejowuje te osoby, które wnioski swoje w przedmiocie odszkodowania za pozbawienie własności nieruchomości sformułowały ogólnie, tj. bez wskazywania konkretnych numerów działek, czy też ich powierzchni. Oczywistym i niepodlegającym dyskusji jest, że w takiej właśnie sytuacji, prowadzący postępowanie organ administracji powinien samodzielnie ustalić wszystkie działki (nieruchomości) przejęte od wnioskodawcy pod drogę publiczną i na tej podstawie wypłacić stosowne odszkodowanie. W tym więc aspekcie nie można stawiać w mniej korzystnej sytuacji prawnej tych osób zgłaszających żądanie o odszkodowanie za przejęte pod drogę publiczną nieruchomości, które wnioski swe sformułowali precyzyjniej, a przy formułowaniu tego wniosku popełnili błąd w numeracji działki, jej powierzchni lub, jak w niniejszej sprawie, na skutek nieprecyzyjnie sporządzonych dokumentów geodezyjnych, nie wskazały całości gruntu przejętego pod drogi publiczne.

Sąd podkreślił, że w sprawie istotne jest także, że działka nr [...] i nr [...] ze sobą graniczą. Zatem, sąsiedztwo obu działek, okoliczność że stanowiły one jeden obszar, ich podziały oraz brak precyzyjnych map i wynikającej stąd brak wiedzy skarżącej, co do oznaczeń przedmiotowych nieruchomości, przemawia zdaniem Sądu dodatkowo za tym, iż pierwotnie zgłoszony przez G. W. wniosek o odszkodowanie z 19 grudnia 2005 r. obejmował także geodezyjnie obecnie wyodrębnioną działkę nr [...].

To powoduje, że zajęte w sprawie przez organy administracji stanowisko przyjmujące, iż skarżąca G. W. przekroczyła ustawowy termin do złożenia wniosku o odszkodowanie za zajętą pod drogę publiczną działkę nr [...] w Zakopanem – nie jest trafne.

W tym stanie sprawy Sąd Wojewódzki na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wojewoda Małopolski w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych prawem.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

  1. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez przyjęcie, za skuteczny wniosek o odszkodowanie, złożony w dniu 5 maja 2009 r.,
  2. – naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 k.p.a. przez przyjęcie, iż organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i art. 77 k.p.a. przez przyjęcie, iż organ nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że postępowanie administracyjne choć toczy się według zasad opisanych w art. 7 i 77 k.p.a., to zasady te nie mogą stać w sprzeczności z pozostałymi przepisami – w tym art. 61 k.p.a. Przepis ten określa rolę stron i organów administracji. Wynika z niego również, iż ustawodawca jedynie stronę umocował do decydowania kiedy i w jakim zakresie będzie prowadzone postępowanie. Oznacza to również, że strona może ale nie musi z takim wnioskiem wystąpić jak również określić zakres przedmiotowy postępowania. Postępowanie administracyjne może toczyć się na wniosek strony lub z urzędu, w tym ostatnim przypadku tylko gdy zachodzą przesłanki wskazane w paragrafie 2 cytowanego przepisu. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż postępowanie może toczyć się wyłącznie na wniosek. Wnioski G. W. z 19 grudnia 2005 r. i 5 marca 2009 r. należy potraktować oddzielnie, albowiem nie ma żadnych wątpliwości co do różnej ich treści.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej nie bez znaczenia jest również, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie II SA/Kr 683/11 w uzasadnieniu wyroku z 27 czerwca 2011 r. oddalającego skargę w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym – przyjął, iż nie można łączyć wniosków odnoszących się do innego przedmiotu postępowania (innych działek). Z tezami tymi składający skargę kasacyjną się zgadza.

Nie można zgodzić się z ustaleniami Sądu, iż działki nr [...] i [...] stanowią tą sama drogę. Żadna z tych działek nie jest kontynuacją pasa drogowego tej samej drogi stanowią dwie odrębne nieruchomości i stanowią dwa odrębne pasy gruntu i pasy drogi. Działka [...] nie stanowi kontynuacji działki [...].

Organ nie zgadza się ze stwierdzeniami WSA, iż nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, żaden bowiem z przepisów prawa nie zawiera możliwości w ramach tak rozumianego ich wyjaśnienia, czynności ukierunkowanych na zmianę czy też modyfikację samego wniosku, w zakresie żądania wnioskiem objętego.

Skoro ustawodawca w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną określił, że odszkodowanie przysługuje na wniosek uprawnionego, oraz następnie określił ustawowy termin do jego wniesienia, to przyjąć należy, że skorzystanie z tego uprawnienia jak i zakres w jakim uprawniony z niego skorzysta w całości pozostawił ocenie i uznaniu tego uprawnionego wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca G. W. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie uchylił decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną.

Podjęte w postępowaniu administracyjnym rozstrzygnięcia oparte zostały na ustaleniu, że rozpatrywany wniosek złożony został z przekroczeniem terminu ustanowionego przepisem art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wyprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (zwaną dalej "ustawą z dnia 13 października 1998 r."), zgodnie z którym odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela złożony od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., a po upływie tego okresu roszczenie wygasa.

Sąd Wojewódzki podważając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji trafnie stwierdził, że w sprawie dokonano niewłaściwej kwalifikacji pisma skarżącej z 5 marca 2009 r. jako nowego wniosku wszczynającego odrębne postępowanie, podczas gdy, pismo to było jedynie uzupełnieniem wniosku z 19 grudnia 2005 r.

Na użytek dalszych rozważań wskazać należy, że wnioskiem z 19 grudnia 2005 r. skarżąca domagała się ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę oznaczoną nr ewidencyjnym [...], zajętą pod ulicę [...] w Zakopanem. Natomiast w piśmie z 5 marca 2009 r. podała, że w nawiązaniu do wniosku z 19 grudnia 2005 r. doprecyzowuje ten wniosek w ten sposób, że wnosi o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działki oznaczone nr [...] i [...] objęte KW nr [...]. Zaakcentować ponadto trzeba, że przedmiotowe pismo złożone zostało w trakcie postępowania wszczętego pierwotnym wnioskiem a zakończonego decyzją z 27 sierpnia 2010 r.

Sąd Wojewódzki uwzględniając całokształt okoliczności sprawy zasadnie zanegował wnioskowanie organów obu instancji co do tego, że skarżąca w piśmie z 5 marca 2009 r. wskazała na nowy przedmiot postępowania, tj. działkę nr [...], co warunkowało prowadzenie odrębnego postępowania.

Przedstawiając szeroką i logiczną argumentację Sąd Wojewódzki trafnie wywiódł, że zarówno wniosek z 19 grudnia 2005 r., jak też pismo z 5 marca 2009 r. dotyczyły tej samej sprawy, której przedmiotem było ustalenie i wypłata odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, w skład której wchodziły działki oznaczone nr [...] i [...].

W kontekście materiału zgromadzonego w aktach sprawy niezrozumiałe jest kwestionowanie w skardze kasacyjnej ustalenia Sądu Wojewódzkiego, że obie przedmiotowe działki zajęte zostały pod tą samą drogę.

Niezależnie od dokumentacji obrazującej położenie tych działek jako sąsiadujących, wskazać trzeba, że Wojewoda w decyzji z [...] września 2008 r. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa przez Gminę Miasto Zakopane własności nieruchomości położonej w Zakopanem składającej się z działek nr [...] i [...], zajętej pod fragment ulicy [...], przy czym w uzasadnieniu podane zostało, że pod ulicę [...] zajęta była cała działka [...] i część działki nr [...], oznaczonej następnie nr [...].

W takim stanie sprawy Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że już sam wniosek z 19 grudnia 2005 r., złożony przez skarżącą, nakładał na organ pierwszej instancji obowiązek przeprowadzenia z urzędu czynności wyjaśniających celem dokładnego ustalenia jaka powierzchnia gruntu z nieruchomości stanowiącej własność skarżącej zajęta została pod oznaczoną ulicę.

Jako całkowicie sprzeczne z zasadami procedury administracyjnej należy uznać działania organów, które doprowadziły od tego, że żądania skarżącej zgłoszone w trakcie prowadzonego postępowania rozstrzygnięte zostały odrębnymi decyzjami, z konsekwencją uznania, że roszczenie co do jednej z działek gruntu wygasło, jako zgłoszone po upływie ustawowego terminu. Tymczasem prawidłowe procedowanie przez organ pierwszej instancji powinno się zakończyć wydaniem orzeczenia co do całego obszaru nieruchomości zajętej pod konkretny fragment drogi publicznej.

Trafnie zaznaczył Sąd Wojewódzki, że wniosek złożony przez właściciela, który utracił własność nieruchomości, jedynie inicjuje postępowanie w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wynik zaś tego postępowania uzależniony jest od przeprowadzonych w sprawie przez organ czynności i poczynionych ustaleń, zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów art. 7 i 77 k.p.a. Organ administracji publicznej, który orzeka o odszkodowaniu za pozbawienie własności nieruchomości nie może poprzestać na literalnym odczytaniu wniosku, tylko winien rzetelnie ustalić stan faktyczny sprawy.

Słusznie Sąd Wojewódzki zwrócił również uwagę, że skarżąca dochodząc ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod konkretną drogę publiczną nie miała obowiązku precyzowania we wniosku oznaczenia ewidencyjnego działki, a ustalenia tego dotyczące powinny być dokonane przez organ administracji. Nie bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie była okoliczność, że w dacie składania wniosku przez skarżącą brakowało precyzyjnej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, pozwalającej na właściwe określenie działek gruntu stanowiących nieruchomość zajętą pod przedmiotową drogę publiczną.

Przedstawione w zaskarżonym wyroku uwarunkowania uzasadniały konstatację Sądu Wojewódzkiego, iż wadliwe było potraktowanie przez organy obu instancji pisma skarżącej z 5 marca 2009 r., jako żądania wszczynającego odrębne postępowanie, co w rezultacie skutkowało odmową ustalenia i wypłaty odszkodowania za jedną z działek (nr [...]) wchodzących w skład nieruchomości zajętej pod drogę gruntową. W konsekwencji zasadnie Sąd Wojewódzki orzekł o uchyleniu kontrolowanych decyzji organów orzekających w sprawie.

Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.