Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 2064/05, z dnia 26 stycznia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przeniesienia służbowego.
Powyższe rozstrzygniecie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Służby Celnej przeniósł J. S. na stanowisko kontrolera celnego od dnia 1 października 2005 roku z Izby Celnej w [...] do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 roku Nr 156, poz. 1641 ze zm.).
W uzasadnieniu organ podał, że wobec przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, granica polsko - niemiecka, polsko czeska, polsko - słowacka i polsko - litewska uległy zniesieniu z punktu widzenia kontroli celnej, a obecna granica kraju stała się zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Wobec tego zachodzi konieczność zwiększenia obsady kadrowej w izbach celnych położonych na wschodzie kraju. Docelową obsadę etatową Szef Służby Celnej zatwierdził w dniu 28 października 2004 roku. W oparciu o ten dokument wystąpiła konieczność zwiększenia obsady etatowej Izby Celnej w [...] i zmniejszenia obsady w Izbie Celnej w [...]. J. S. spełnia także przesłanki określone w pkt 5 części III kryteriów i kolejności wyłaniania osób do procesu alokacji kadr, zawartych w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", zawartym pomiędzy Pełnomocnikiem Ministra Finansów do Spraw Alokacji Kadr Służby Celnej, a Federacją Związków Zawodowych Służby Celnej z dnia 30 września 2003 roku.
W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. podniósł, że jest ojcem urodzonego w 1996 roku K. S.. Syn jest u niego zameldowany i on przede wszystkim wykonuje obowiązek opieki i wychowania dziecka. Matka dziecka posiada inny adres zameldowania. W jego ocenie, spełnia warunki określone w art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz w części II pkt 1 Protokołu uzgodnień. Nadto wskazał, że zamieszkuje z matką legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Żaganiu o uznaniu jej za osobę wymagającą okresowej opieki drugiej osoby i zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Skarżący podał, że pokrywa całość kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania. Dodał także, że odnosił sukcesy w pracy zawodowej. Obecnie przechodzi rehabilitację z uwagi na doznany uraz prawej nogi podczas wykonywania czynności służbowych.
Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Podniósł, że przesłanki wyłączające możliwość przeniesienia funkcjonariusza określa art. 19 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. W myśl tego przepisu ochroną objęte są wyłącznie osoby będące jedynymi opiekunami dziecka. Fakt zameldowania dziecka u ojca nie oznacza wyłączenia matki, jako opiekuna i nie daje podstaw do zastosowania przepisu art. 19 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Strona nie przedstawiła także dowodów na to, że matka dziecka została pozbawiona władzy rodzicielskiej.
Na powyższą decyzję J. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podniósł w niej zarzut obrazy prawa materialnego poprzez powołanie błędnej podstawy prawnej decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza, tj. art. 18 ust. 2 i 6 ustawy o Służbie Celnej, podczas gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 21 ustawy. Zarzucił także naruszenie art. 19 ustawy o Służbie Celnej poprzez oczywiście błędne niezastosowanie oraz zarzut obrazy zapisów pkt II ust. 2 i 3 "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" poprzez bezzasadne niezastosowanie, bez należytego uzasadnienia takiego stanowiska.
W sprawie winien mieć zastosowanie art. 21 ustawy o Służbie Celnej, ponieważ organ wydający decyzję publicznie przyznał, że decyzje o przeniesieniu do pełnienia służby w innych izbach zostały wydane w związku z potrzebą reorganizacji służby celnej. Decyzja zapadła z naruszeniem art. 19 ustawy o Służbie Celnej. Dla stwierdzenia, że skarżący sprawuje samodzielnie opiekę nad dzieckiem nie jest wymagane pozbawienie drugiego z rodziców władzy rodzicielskiej. Skarżący wskazał, iż matka K. S. od dawna przebywa na stałe poza granicami kraju. W Polsce pojawia się rzadko i to na krótki czas. Nie sprawuje zatem opieki nad dzieckiem, a cały ciężar opieki spoczywa na skarżącym. Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem Protokołu uzgodnień, gdyż skarżący sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął, iż przesłanką uprawniającą Szefa Służby Celnej do przeniesienia funkcjonariusza celnego na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości, są ważne względy służbowe. Zmiany obsady etatowej w Izbie Celnej w [...] i w [...] potwierdzone są dokumentami i stanowią ważne względy służbowe, o których mowa w art. 18 ust. 2 ustawy pragmatycznej.
Skarżący nie spełnia również przesłanek wyłączających możliwość przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby w innej miejscowości, określonych w art. 19 ustawy o Służbie Celnej. Nie sprawuje bowiem samodzielnie opieki nad dzieckiem w wieku do lat 14. Nie można uznać opieki nad dzieckiem wykonywanej przez ojca dziecka, podczas czasowej nieobecności matki spowodowanej jej pobytem za granicą, za sprawowanie samodzielnej opieki w rozumieniu art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Przez sprawowanie opieki należy rozumieć sprawowanie opieki w znaczeniu prawnym, opieki przyjmującej określoną przez przepisy prawa formę ochrony interesów osobistych i majątkowych osoby wymagającej takiej ochrony w sferze stosunków prawnych. W sytuacji występującej w sprawie, władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, co oznacza, że oboje sprawują opiekę w znaczeniu prawnym.
Sąd podniósł nadto, że przepis art. 21 ustawy o Służbie Celnej nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ skarżący został przeniesiony do pełnienia służby do innego urzędu.
Odnośnie zarzutu naruszenia "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", Sąd przyjął, że nie jest on zasadny, bowiem podstawą prawną decyzji mogą być jedynie przepisy prawa powszechnie obowiązującego, do których wymieniony dokument nie może być zaliczony.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia Sądu I instancji stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p. p. s. a.
Od powyższego wyroku J. S. wniósł w dniu 24 kwietnia 2006 roku skargę kasacyjną. Orzeczenie zaskarżył w całości zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj.:
- naruszenie art. 21 w związku z art. 26 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędną wykładnię skutkującą bezzasadnym przyjęciem, ze przepisy te nie mają w niniejszej sprawie zastosowania;
- naruszenie art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżący nie wypełnia kryterium opisanego w tym przepisie;
- błędną wykładnię charakteru prawnego "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" wyrażającą się w przyjęciu, że nie może być uznany za źródło prawa w niniejszej sprawie.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] oraz o zasądzenie kosztów za postępowanie skargowe.
Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji błędnie uznał, że skoro został przeniesiony do pełnienia służby do innego urzędu, to nie została wyczerpana dyspozycja art. 21 ustawy o Służbie Celnej, a jedynie art. 18 tej ustawy.
Przepis art. 21 ustawy o Służbie Celnej stanowi przepis szczególny wobec art. 18 tej ustawy i reguluje sytuację wyjątkową. Ustawodawca przewidział inne sankcje w tych przepisach. W niniejszej sprawie wykazane zostało, że nastąpiła reorganizacja urzędu, a nawet całej struktury Służby Celnej.
Kwestionując stanowisko Sądu I instancji w przedmiocie samodzielnego sprawowania opieki nad dzieckiem, skarżący podniósł, iż obowiązek opieki nad małoletnim może wynikać z innych tytułów niż władza rodzicielska i obciążać inne osoby niż rodzice dziecka. Opieka, o której stanowi art. 19 ustawy o Służbie Celnej winna być rozumiana, jako opieka faktyczna a nie w kategoriach prawnych określonych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Odnośnie "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej", to zdaniem skarżącego, został on uznany przez organ za akt stanowiący źródło praw i obowiązków. Charakter powyższego dokumentu zbliża go do układu zbiorowego pracy, aktu będącego źródłem prawa, co potwierdza konieczność stosowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 25 maja 2006 roku Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Podniósł, że zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony. Wobec niepodniesienia zarzutu naruszenia prawa procesowego ustalenia faktyczne sprawy należy uznać za wiążące. W sprawie nie ustalono, iż miała miejsce reorganizacja poszczególnych izb celnych ani też reorganizacja całej Służby Celnej. Nieuprawnione jest twierdzenie o konieczności zastosowania art. 21 w związku z art. 26 ustawy o Służbie Celnej. Nadto strona skarżąca nie wskazała, o którą z jednostek redakcyjnych powołanych art. 21 i 26 ustawy o Służbie Celnej chodzi. Odniesienie się przez Sąd pierwszej instancji do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujących instytucję opieki jest uzasadnione. W pojęciu władzy rodzicielskiej mieści się pojęcie opieki.
Postanowienia umowy społecznej zawarte w "Protokole uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" nie mogły być przedmiotem badania przez Sąd, ponieważ nie mają przymiotu źródła prawa powszechnie obowiązującego. Istotą służby jest dyspozycyjność funkcjonariuszy i dlatego stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjno - prawnego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację funkcjonariusza. Do tego rodzaju stosunków Kodeks pracy nie znajduje zastosowania.
W uzupełnieniu skargi kasacyjnej z dnia 19 października 2006 roku strona skarżąca podniosła nowe zarzuty w postaci:
- zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że ważne względy służbowe przemawiają za przeniesieniem skarżącego do pełnienia służby w Izbie Celnej w [...], gdy prawidłowa wykładnia i zastosowanie w. w. przepisu winno doprowadzić Sąd do wniosku, że ważne względy służbowe przemawiają za nieprzenoszeniem skarżącego do służby w innej izbie celnej;
- zarzutu naruszenia prawa procesowego, tj. art. 151 p. p. s. a. poprzez oddalenie skargi, gdy wydanie wyroku na podstawie prawidłowo dokonanej oceny stanu faktycznego winno doprowadzić Sąd do wniosku, że w trakcie postępowania przed organem administracji doszło do rażącego naruszenia art. 10 k. p. a. w związku z art. 81 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej przez nie wyznaczenie skarżącemu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a zatem zastosowanie winien znaleźć art. 141 ust. 1 lub ust. 2, a sama decyzja winna zostać uchylona lub powinna zostać stwierdzona jej nieważność.
Nadto skarżący na podstawie art. 111 § 2 w związku z art. 193 p. p. s. a. wniósł o połączenie toczącej się sprawy ze sprawę o sygn. akt I OSK 1323/06, ponieważ sprawy te pozostają ze sobą w ścisłym związku. Podkreślił też konieczność bezpośredniego stosowania Konstytucji R. P., w tym art.
- oraz powołał się na art. 3 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 roku Nr 120, poz. 526 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Zgodnie z art. 183 § 1 p. p. s. a. - Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Kontrola zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym dokonywana jest w granicach skargi kasacyjnej. Sąd pozostaje związany zarzutami i wnioskami środka odwoławczego. Wykluczone jest zatem badanie ewentualnych innych wadliwości wyroku, wykraczających poza granice określone w skardze kasacyjnej.
W niniejszej sprawie zarzuty dotyczą naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 19 pkt 2 oraz art. 21 w związku z art. 26 ustawy o Służbie Celnej. Nadto strona zarzuca uchybienie polegające na przyjęciu błędnej wykładni charakteru prawnego "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej".
W pierwszej kolejności podnieść należy, iż naruszenie prawa materialnego może wystąpić w postaci błędnej wykładni, tj. błędnego rozumienia treści przepisu prawa lub niewłaściwego zastosowania, czyli wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. W ocenie strony, uchybienia Sądu I instancji polegały na zastosowaniu nieprawidłowej wykładni powołanych przepisów.
Przepis art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie celnej stanowi o opiece nad dzieckiem do lat 14. Używając pojęcia "dziecko" a nie "małoletni", ustawodawca określił wyraźnie, jakiego rodzaju więzi winny zachodzić pomiędzy funkcjonariuszem a osobą, nad którą sprawuje on opiekę. Krąg podmiotów podlegających opiece funkcjonariusza, zawężony został przede wszystkim, do podopiecznych, z którymi łączą go takie stosunki, jak rodziców i dzieci, w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Konsekwentnie zatem, pojęcie opieki należy łączyć ale nie utożsamiać z instytucją władzy rodzicielskiej, uregulowaną w przepisach artykułów 92 - 113 k. r. i o. Władza rodzicielska, zgodnie z treścią art. 95 § 1 k. r. i o., obejmuje w szczególności obowiązek i prawo do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Opieka w rozumieniu omawianego przepisu, winna zatem wynikać z takiego stosunku prawnego, w którym zakres obowiązków sprawującego opiekę będzie obejmował wykonywanie pieczy nad osobą i majątkiem dziecka (nawet pod kontrolą sądu opiekuńczego), jak również obowiązek wychowania dziecka. Opieka nie może być natomiast wyłącznie opieką faktyczną, to znaczy, bez umocowania prawnego do jej wykonywania. Pomimo, iż zakres pojęcia opieki nad dzieckiem z ustawy o Służbie Celnej nie w każdej sytuacji będzie tożsamy z pojęciem władzy rodzicielskiej określonej w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, to uznać należy, że poprzez użycie pojęcia "dziecko", akty te odwołują się do podobnych wartości i relacji międzyludzkich.
Ustanowiony art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie celnej zakaz przeniesienia funkcjonariusza, bez jego zgody, na inne miejsce służbowe, niewątpliwie służyć ma, z uwagi na dobro dziecka, ochronie więzi i relacji łączących opiekuna i dziecko, jeżeli funkcjonariusz ten sprawuje samodzielnie opiekę nad dzieckiem do lat 14.
Z niespornych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, iż skarżący jest naturalnym rodzicem małoletniego, nad którym sprawuje opiekę. Oczywistym jest zatem, że pojęcie opieki należy wiązać w rozpatrywanej sprawie z pojęciem wykonywania władzy rodzicielskiej, o której stanowią przepisy k. r. i o.
Wobec nie podniesienia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wiążące pozostają ustalenia przyjęte przez Sąd pierwszej instancji. Wynika z nich m. in. to, że oboje z rodziców K. S. wyposażeni są we władzę rodzicielską. Na obojgu zatem w równym stopniu spoczywa obowiązek jej wykonywania (art. 93 § 1 i art. 97 § 1 k. r. i o.). W szczególności winni są sprawować pieczę nad osobą i majątkiem dziecka.
Sposób wykonywania czynności należących do władzy rodzicielskiej, wzajemnego rozdziału obowiązków zeń wypływających należy do rodziców dziecka. W razie braku porozumienia rozstrzyga Sąd opiekuńczy (art. 97 § 2 k. r. i o.). W ramach uzgodnień między rodzicami dziecka dopuszczalne jest czasowe wykonywanie pieczy na dzieckiem przez jedno z rodziców, jeżeli zdecydują, że drugie z nich podejmie się innych zajęć, wykluczających jednoczesne zajmowanie się sprawami dziecka. Takie porozumienie nie daje jednak uprawnienia do skorzystania z ochrony przewidzianej w omawianym przepisie art. 19 pkt.
- Jedynie przeszkody niezależne od woli rodziców, uniemożliwiające w sposób długotrwały wykonywanie pieczy nad dzieckiem przez jedno z nich, uprawniają pogląd, iż drugie z rodziców samodzielnie sprawuje nad nim opiekę.
Z oświadczenia matki K. S., I. Z. (k. 70 akt sądowych) wynika, że jej wyjazdy zagraniczne wynikają z przyjętego przez rodziców dziecka sposobu zarobkowania, a nie z okoliczności od nich niezależnych.
Dlatego też J. S. ma prawo żądania wobec matki dziecka przyczyniania się do wychowania syna i sprawowania nad nim pieczy. Stwierdzenie to uprawnia konstatację, iż nie sprawuje on opieki nad dzieckiem samodzielnie w rozumieniu art. 19 pkt 2 ustawy. Nie ma bowiem powodów, dla których współwychowywania dziecka nie mogłaby się podjąć także I. Z. Jeżeli wyjazd matki dziecka oznaczałby w ocenie skarżącego trwałą przeszkodę do wykonywania władzy rodzicielskiej, stosownie do art. 111 § 1 k. r. i o. wnosić on może o pozbawienie lub ograniczenie jej władzy rodzicielskiej.
Rezygnując z przysługujących mu uprawnień, nie może ubiegać się od organu administracji publicznej, wykonującego jednocześnie zadania pracodawcy funkcjonariusza, udzielenia mu szczególnej ochrony, przewidzianej dla sytuacji wyjątkowych. Zasadnie zatem odmówiono skarżącemu czerpania korzyści z instytucji gwarantującej ochronę osobom samodzielnie sprawującym pieczę nad dzieckiem.
Dodatkowo wskazać należy, iż praca celnika opiera się mianowaniu. Funkcjonariusz służby celnej zyskuje szereg przywilejów, których nie posiadają osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę. Z drugiej jednak strony wykonywany zawód, to wymagająca dyspozycyjności służba, w której pragmatyka służbowa nakłada wiele ograniczeń oraz dopuszcza dokonywanie przez przełożonych szeregu czynności władczych wobec podległych funkcjonariuszy, w szczególności w zakresie przesunięć kadrowych. Zasadą jest, że funkcjonariusz obowiązany jest poddać się poleceniom służbowym (art. 36 ust. 1 ustawy). Zaniechanie w tym zakresie rozumiane jako naruszenie obowiązku służbowego opatrzone jest rygorem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego (art. 62 i nast. ustawy). Możliwości uzasadnionego uchylenia się spod obowiązku wykonania poleceń, występują tylko w przypadkach ściśle reglamentowanych przepisami ustawy. Przepisy te, regulujące odstępstwa od ustanowionej zasady przestrzegania poleceń służbowych, winny być interpretowane ściśle. Potraktowanie opieki nad dzieckiem li tylko w kategoriach faktycznych, mogło by w praktyce uniemożliwić przenoszenie funkcjonariuszy celnych do innych urzędów.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 21 w związku z art. 26 ustawy o Służbie Celnej podnieść należy, iż nie jest on zasadny. Strona skarżąca nie podniosła zarzutu naruszenia prawa procesowego. Tym samym nie zakwestionowała skutecznie ustaleń przyjętych przez Sąd pierwszej instancji, w tym odnoszących się do zmian reorganizacyjnych, jakie nastąpiły w Służbie Celnej w 2004 roku. Z ustaleń tych wynika, że wobec przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, zaszła konieczność ograniczenia ilości funkcjonariuszy sprawujących kontrolę granicy pomiędzy krajami należącymi do Wspólnoty, a zwiększenia tej ilości na granicy zewnętrznej, z krajami nienależącymi do europejskich struktur. W tym celu w Służbie Celnej podjęto działania zmierzające do sprostania tym zmianom. Wyrazem tych działań były między innymi czynności przeprowadzone w Urzędzie Celnym w [...], polegające na podjęciu decyzji o przeniesieniu niektórych funkcjonariuszy na inne miejsce służbowe.
Postępowanie to nie nosiło cech reorganizacji jednostkowego urzędu. Było wyrazem koniecznych zmian występujących w skali krajowej. Dlatego nie sposób oceniać przeniesienia służbowego J. S., jako skutku reorganizacji Urzędu Celnego w [...]. Nie są zatem zasadne argumenty strony skarżącej w przedmiocie konieczności zastosowania dyspozycji art. 21 ust. 1 w miejsce art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej
Nie można też podzielić zaprezentowanego w skardze kasacyjnej poglądu o wzajemnym stosunku obu przepisów. Podczas gdy art. 18 ust. 2 stanowi o przeniesieniu funkcjonariusza do innego urzędu celnego, to art. 21 ust. 1 reguluje procedurę związaną z reorganizacją jednostkowego urzędu celnego. Zastosowanie art. 18 ust. 2 uzależnione jest od występowania "ważnych względów służbowych" uzasadniających przeniesienia celnika z urzędu do urzędu, natomiast art. 21 ust. 1 dotyczy reorganizacji urzędu celnego, w wyniku której nie jest możliwe dalsze pełnienie przez funkcjonariusza służby na dotychczasowym stanowisku.
Z oczywistych względów stany faktyczne uzasadniające zastosowanie każdego z tych przepisów z osobna mogą się zazębiać, co nie oznacza, że miedzy tymi przepisami zachodzi stosunek przepis ogólny - przepis szczególny.
W zakresie wskazywanego przez skarżącego naruszenia "Protokołu uzgodnień w sprawie kryteriów i trybu alokacji kadr w Służbie Celnej" poprzez uznanie, iż nie może być uznany za źródło prawa w niniejszej sprawie, stwierdzić należy, iż zarzut ten jest chybiony. Konstytucja RP z 1997 roku przyjęła zamknięty katalog źródeł prawa. W myśl art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP za źródła prawa powszechnie obowiązującego uznaje się Konstytucję, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także przepisy prawa miejscowego. W katalogu tym nie mieszczą się żadne inne akty prawne, w szczególności o charakterze wewnątrzresortowym, jak przedmiotowy "Protokół". Wobec tego brak jest podstaw do wywodzenia z tego typu aktów indywidualnych uprawnień. Nie można zatem w sposób skuteczny zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż błędnie ocenił charakter prawny "Protokołu".
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w uzupełnieniu skargi kasacyjnej stwierdzić należy, iż zostały zgłoszone po upływie terminu do wniesienia środka odwoławczego, określonego w art. 177 § 1 p. p. s. a. Z akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, iż odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono stronie skarżącej w dniu 30 marca 2006 roku (k. 69). Termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 29 kwietnia 2006 roku. Z tą chwilą strona utraciła możliwość podnoszenia nowych zarzutów, zachowując jedynie prawo do uzupełnienia uzasadnienia zarzuconych już naruszeń prawa (por. postanowienie NSA z dnia 10 listopada 2004 roku, sygn. akt FSK 883/04, publ. Lex nr 189737). W tej sytuacji zawarte w piśmie procesowym z dnia 19 października 2006 roku dodatkowe zarzuty nie mogły podlegać rozpoznaniu.
Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o połączenie rozpoznania sprawy niniejszej z rozpoznaniem sprawy o sygn. akt I OSK 1323/06, jako że sprawy te nie pozostawały w związku, o jakim mowa w art. 111 § 2 p. p. s. a.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.
Uwzględniając trudną sytuację rodzinną i majątkową J. S., Sąd na podstawie art. 207 § 2 p. p. s. a. odstąpił od zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.