Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2005 r. II SA/Wr 2348/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę Adama K. na uchwałę Zarządu Miasta W. z dnia 8 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie wypowiedzenia przez Gminę W. zarządu nieruchomościami wspólnymi w budynkach należących do wspólnot mieszkaniowych. W uzasadnieniu wskazał, że skarga ta jest niedopuszczalna. Jej przedmiotem jest bowiem uchwała zarządu podjęta na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 2001 nr 142 poz. 1591 ze zm./. Z jej uzasadnienia wynika, że do chwili wejścia w życie ustawy o własności lokali obowiązywał przepis art. 137 Kc, który stanowił, że umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokali powinna określać zarząd nieruchomością wspólną.
W związku z tym umowy zawarte do dnia 31 grudnia 1994 r. o ustanowieniu odrębnej własności lokali zawierały postanowienia, że zarząd taką nieruchomością będzie sprawowany przez dotychczasowego właściciela, tzn. właściwą jednostkę organizacyjną gminy lub państwową osobę prawną. Przepis ten został uchylony.
Ustawa o własności lokali nie zawiera przepisów przejściowych i nie odnosi się do sytuacji w której wyodrębnienie lokali nastąpiło przed jej wejściem w życie.
Oznacza to, że postanowienia zawarte w umowie zachowują ważność do czasu podjęcia stosownej uchwały z udziałem notariusza.
Ponieważ gmina może wykonywać tylko swoje zadania własne, do których nie należy zarządzanie nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych, brak jest podstaw prawnych do dalszego prowadzenia tej działalności. Stąd zaszła konieczność wypowiedzenia umów. Wynika z tego, co stwierdził już SN w postanowieniu z dnia 22 lipca 2003 r. III RN 45/03 - OSNP 2004 nr 11 poz. 185, że zarówno treść uchwały jak i jej uzasadnienie wskazują że sprawa nie dotyczy zakresu administracji publicznej ale treści oświadczenia woli osób uprawnionych w imieniu zarządu. Sama uchwała nie wywołała jeszcze skutku prawnego. Powstałe w tym zakresie spory należą do sądów powszechnych /art. 1 w związku z art. 24-26 ustawy o własności lokali i art. 177 Konstytucji RP. /Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 26 kwietnia 2005 r.
Od tego postanowienia w dniu 24 maja 2005 r. złożył skargę kasacyjną Adam K. działający przez adwokata. Wniósł on o uchylenie lub zmianę zaskarżonego postanowienia przez jego uchylenie w całości i zasądzenie od Gminy W. kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Zarzucił mu naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 do protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 20 marca 1952 r. o poszanowaniu prawa własności oraz art. 141 par. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nie ustalenie związku przyczynowego między wynikiem postępowania a treścią uchwały. Podkreślił, że uchylenie ostatecznej decyzji po zawarciu umowy, jako zdarzenie późniejsze jest dla kwestii umowy bez znaczenia, a z innych wyroków tego sądu wynika, że skoro gmina jest jednym z współwłaścicieli nieruchomości wspólnej, to zarządzanie taką nieruchomością mieści się w zakresie zadań użyteczności publicznej/ wyrok WSA z dnia 11.09.2003 r. II SA/Wr 1234/03 - Orz.
Sądów w sprawach Samorządowych 2004 nr 1 poz. 12/. W uzasadnieniu stwierdził, że ochrona prawa własności obejmuje spokojne korzystanie z własnego mienia w tym i z współwłasności. Wskazał że zaskarżona uchwała ma znamiona decyzji administracyjnej, której przedmiotem rozstrzygnięcia jest naruszone prawo spokojnego korzystania przez skarżącego z szeroko rozumianej własności. W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2005 r. skarżący podkreślił obowiązek przestrzegania przez wszystkie organy, w tym NSA, prawa wspólnotowego, stąd należy rozpatrując sprawę uwzględnić wykładnię właściwego przepisu art. 1 do Protokołu. Poprosił też o wniesienie zapytania prawnego w tej sprawie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina W. wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Podkreśliła, że oświadczenie woli gminy, wyrażone w formie uchwały, nie stanowi sprawy z zakresu administracji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, że:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. W sprawie nie dopatrzono się bowiem przede wszystkim naruszenia przepisu art. 141 par. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zaskarżone postanowienie spełnia te wymogi Podniesione zaś w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty odnoszą się do innej kwestii, mianowicie możliwości sprawowania przez gminę i jej jednostki organizacyjne zarządu nieruchomością wspólną. Tymczasem przedmiotem uchwały było jedynie wypowiedzenie wspólnotom mieszkaniowym zarządzania nieruchomościami wspólnymi. W piśmiennictwie i orzecznictwie wskazuje się zaś, że nie stanowi uchwały lub zarządzenia z zakresu administracji publicznej oświadczenie woli gminy jako podmiotu prawa cywilnego wyrażone również w formie uchwały organu kolegialnego gminy /postanowienie NSA z dnia 21 listopada 1996 r. SA/Rz 920/96 - Prokuratura i Prawo 1997 nr 9 poz. 48/.
Strony stosunków cywilnoprawnych, których stroną jest gmina, nie mogą dochodzić wobec niej roszczeń wykorzystując w tym celu skargę w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /wyrok NSA z dnia 27 września 1990 r. SA/Wr 952/90 - ONSA 1990 Nr 4 poz. 4/. Tego stanowiska nie zmienił fakt wejścia Polski do Unii Europejskiej.
Ponieważ przedmiotowa uchwała dotyczy stosunków cywilnoprawnych, nie stanowi ona w związku z tym decyzji administracyjnej, która w świetle art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ jest rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a nie cywilnej.
Jednocześnie bezzasadny jest zarzut naruszenia przez zaskarżone postanowienie art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji Praw Człowieka sporządzonego 20 marca 1952 r. /Dz.U. nr 36 poz. 175 ze zm./, dotyczącego poszanowania mienia i prawa własności. Postanowienie to nie odnosi się bowiem do tego prawa, lecz do zakresu kompetencji sądów administracyjnych. Nie narusza więc wskazanego przepisu. Ochrona prawa własności należy natomiast do kompetencji sądów powszechnych. Stąd nie zachodzi potrzeba zadawania w tej sprawie pytania przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 182 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.